6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ödeme iddiasında ispat yükü ve eksik delil nedeniyle kaldırma

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1743 E. 2020/866 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Alacaklının borçluya karşı açtığı itirazın iptali davasında, borçlu tarafın ticari ilişkiyi inkar etmeyip ödeme iddiasında bulunması halinde ispat külfeti borçluya geçer; borçlu, ödemenin dava dışı üçüncü kişiler tarafından kendi borcuna karşılık yapıldığını ileri sürüp bu kişiler de yazılı beyanla bunu doğrularsa, alacaklının bu ödemeleri kabul etmemesi durumunda ispat yükü yeniden alacaklıya döner ve alacaklının, ödeme yapan üçüncü kişilerle arasında başka bir ticari borç ilişkisi bulunduğunu ispatlaması gerekir. Bu husus araştırılmadan, banka ekstresindeki ödemelerin davalı ile ilişkisi yeterince irdelenmeden ve dekont örnekleri getirtilip bankalardan araştırma yapılmadan eksik bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi, hükme esas alınacak delillerin toplanmaması nedeniyle bozma/kaldırma sebebidir.

Ele alınan sorunlar

Üçüncü kişilerce yapılan ödemelerin borca mahsuben yapıldığının ispatı ve ispat yükünün dağılımı → kabul

İddia: Davalı vekili, ispat külfetinin davacıda olduğu halde ödeme yapılmadığına hükmedildiğini, davacıya ödeme yapan kişilerin davalının eşi ve kardeşi olduğunu, bu kişilerin yazılı beyanda bulunduğu halde beyanların dikkate alınmadığını, ticari defterlerin eksik tutulmuş olmasının ödeme yapılmadığı anlamına gelmeyeceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davalı taraf, cevap dilekçesiyle taraflar arasındaki ticari ilişkiyi inkar etmeyip ödeme iddiasında bulunduğundan ispat külfeti yer değiştirmiş, davalı ödeme iddiasını ispatlamakla yükümlü hale gelmiştir. Davalı, ödemelerin dava dışı üçüncü kişiler (eşi ve kardeşi) tarafından yapıldığını iddia etmiş, bu kişiler de mahkemeye yazılı beyanla ödemeleri davalının borcuna karşılık yaptıklarını bildirmişlerdir. Davacı taraf bu ödemelerin davalının borcuna karşılık yapılmadığını beyan etmiş, ancak dava dışı şahısların ödemelerine dayanak oluşturacak başka bir ticari ilişkinin varlığını ileri sürmemiştir. Davacı ödemeleri kabul etmediğinden ispat yükü yeniden davacıya dönmekte olup, davacının ödeme yapan dava dışı kişilerle arasında başka bir ticari borç ilişkisinin varlığını ispat etmesi gerekmektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Bilirkişi raporunun yetersizliği ve delillerin eksik toplanması → kabul

Gerekçe: Davacıdan, dava dışı ödeme yapan kişilerle arasındaki başka bir ticari borç ilişkisine dair delil bildirmesi istenmeden, celp edilen banka ekstresindeki kayıtsız ödemelerin bilirkişi raporunda davalı ile ne şekilde ilişkilendirildiği, ödemelerin kimin adına kim tarafından yapıldığının dekont örnekleri getirtilerek bankalardan yeterince araştırılmadan, eksik bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir. Hükme tesir edecek deliller toplanıp değerlendirilmediğinden, bu hususların yeniden yargılamayı gerektirdiği sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karar, borçlunun ödeme iddiasında bulunması halinde ispat yükünün alacaklıdan borçluya, üçüncü kişi ödemelerinin borca mahsuben yapıldığının alacaklı tarafça kabul edilmemesi halinde ise yeniden alacaklıya geçtiği yönündeki ispat yükü dağılımına ilişkin muhakemesi açısından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ispat külfeti ispat yükünün yer değiştirmesi bilirkişi raporu ticari cari hesap icra inkar tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)a-6HMK 353(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1743

KARAR NO 2020/866

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/06/2018

NUMARASI 2016/970 Esas 2018/671 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/09/2020

Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı hakkında İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile fatura cari hesap ekstresi borcu sebebiyle 52.000-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe borcu olmadığını belirterek itiraz ettiğini, davacı et toptancısı olup davalının ise kasap olduğunu, davalıya verilen etlerin bedeli olan 52.000-TL davacıya ödenmediğinden, davalının itirazının haksız olduğunu belirterek, davalının itirazının iptaline, asıl alacak 52.000-TL üzerinden takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının dava dilekçesinden alacağın kaynağının anlaşılamadığını, zira davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının ne miktarda ödeme almadığı, hangi malları ya da etleri, kaç kilo verdiği, alacağını hangi faturalara dayandırdığının dava dilekçesinden anlaşılamadığını, bu hususun ispatının davacı/alacaklıya ait olduğunu, davalı müvekkili ve eşi kasaplık yapmakta olup, davacının ... A.Ş. Biga Şubesi ... Şube kodu, ... sayılı hesabına banka atm.lerinden ..., ... tarafından ödeme yapılmış olduğunu ileri sürerek, davanın reddine, davacı/alacaklının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı tarafça uyuşmazlıklara ait olmak üzere, düzenlenen faturalarda malın teslim edildiği, üçüncü kişiler tarafından yapılan ödemelerin davalı adına yapıldığı ispatlanamadığı, davacı alacağının 47.374,69-TL'lik kısmının davalı kayıtlarında yer aldığı, kalan kısma ilişkin olmak üzere ödemeye dair davalı tarafça belge sunulamadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile, davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; ispat külfeti davacıda olduğu halde, Yerel Mahkemece ödeme yapılmadığına hükmedildiğini, davacıya ödemeleri gönderenlerden biri davalı müvekkilinin eşi, diğeri ise eşinin erkek kardeşi olup, eşinin SGK lı çalışan olduğunu, ayrıca, davacıya, davalı müvekkili adına ödeme gönderen dava dışı eşi ve kardeşi yazılı beyanda bulundukları halde, bu beyanların dikkate alınmadığını, alacağın likit olmadığını, buna rağmen %20 kötüniyet tazminatına hükmedildiğini, davacı ile dava dışı ödeme yapan ... arasında ticari bir ilişki olmadığı halde, aralarında başka ticari bir ilişki varmış da, ödemeler bu sebeple yapılmış gibi bir gerekçe ile davalı müvekkilinin yaptığı hiçbir ödemenin kabul edilmediğini, ticari defterlerin eksik tutulmuş olmasının, ödeme yapılmadığı anlamına gelmeyeceğini,ödeme yapan dava dışı 3.kişilerle, davacının arasında bir ticari ilişki var ise, bunu davacının ispatlamak zorunda olduğunu bildirerek, usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazın iptali ile takibin devamı istemidir.İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası incelenmiş; davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu ... aleyhine 26/7/2016 tarihinde, 52.000-TL asıl alacak üzerinden takip yapıldığı,davalı tarafından yasal süresi içinde takibe itiraz edildiği ve vaki itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.Dosyada mevcut bilirkişi raporu ile; davacının uyuşmazlık döneminde davalıya 264.449,60-TL tutarında fatura tanzim ettiği, ... tarafından ibraz edilen davacıya ait banka ekstresinde davalı (davalı ve diğer dava dışı kimseler) tarafından ödendiği iddia edilen tutarların toplam olarak 362.918,33-TL olduğu görülmektedir.

Somut olayda; faturada yazılı malların teslimi konusunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu aşamada uyuşmazlık konusu, 34 adet fatura tutarlarının ödenmesi ile ilgilidir. Davalı taraf, cevap dilekçesi ile taraflar arasındaki ticari ilişkiyi inkar etmemiş ayrıca, ödeme iddiasında bulunmuş olup, bu nedenle ispat külfeti yer değiştirdiğinden davalı, ödeme iddiasını ispatlamak zorundadır. Davalı ... ödemeleri, ... (T.C. No:...), ... (T.C. NO:...) ve ... (T.C. NO:...) tarafından yapıldığını iddia etmektedir. Ayrıca, davacıya, davalı adına ödeme gönderen dava dışı eşi ve kardeşi Mahkemeye yazılı beyanda bulunmuşlar ödemeleri ...'ın borcuna karşılık yaptıklarını beyan etmişlerdir.

Ancak, davacı taraf söz konusu bu ödemeleri davalının borcuna karşılık yapılmadığını beyan etmiş ise de davadışı şahısların ödemelerine dayanak bir ticari ilişkinin varlığını ileri sürmemiştir. Davacı; ödemeleri kabul etmediğinden ispat yükü yeniden davacıya düşmekte olup, ödeme yapan dava dışı ... ile arasında başka bir ticari borç ilişkisini ve varlığını ispat etmesi gerekir. Davacıdan bu konuda delil bildirmesinin istenmesi, celp edilen Banka ekstresinde yer alan kayıtsız ödemelerin bilirkişi raporunda davalı ile ne şekilde ilişkilendirildiği, ödemelerin kimin adına kim/kimler tarafından yapıldığı dekont örnekleri getirtilerek bankalardan yeterince araştırılmadan, bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, hükme tesir edecek deliller toplanıp değerlendirilmediği anlaşılmakla;

bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirdiğinden kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/06/2018 Tarih 2016/970 Esas 2018/671 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE"İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan 888,05-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.22/09/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/268412 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.