Liman işletmesi kaynaklı iş kazasında görevli mahkemenin tespiti
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1541 E. 2025/1719 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Liman işletmesinde yük tahliyesi sırasında meydana gelen iş kazası nedeniyle gemi donatanının sorumluluk sigortacısının rücuen açtığı tazminat davasında görevli mahkemenin tespitinde, gemi ile liman işletmesi arasındaki ilişkiye bakılır; taşıma operasyonu sayılan tahliye faaliyeti sırasında gerçekleşen kaza liman işletme faaliyetleri kapsamında değerlendirilir ve uyuşmazlık TTK 5/2 uyarınca deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin görevli mahkemenin (Deniz İhtisas Mahkemesi/asliye ticaret mahkemesi) görev alanına girer.
Ele alınan sorunlar
Rücuen tazminat davasında görevli mahkemenin tespiti → ret
İddia: Davalı vekili, müvekkil şirket ile diğer davalı arasındaki ilişkinin yalnızca yer tahsis sözleşmesinden ibaret olduğunu, kazanın müvekkilin limancılık faaliyetlerinden kaynaklanmadığını, husumetin müvekkile düşmediğini ve görevli mahkemenin sigortalı ile davalı arasındaki hukuki ilişkiye göre tespit edilmesi gerektiğini, İstanbul Deniz İhtisas Mahkemesi'nin görevli olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 5/2 uyarınca deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilen asliye ticaret mahkemesinin (Deniz İhtisas Mahkemesi) görevli olup olmadığının belirlenmesinde gemi ile liman işletmesi arasındaki ilişkiye bakılması gerekir. Olayda, gemi donatanının sorumluluk sigortacısı tarafından ödenen tazminatın, kazaya karışan vinç operatörünün işverenine ve liman işletmesine rücu edilmesi söz konusudur. Yükün tahliyesi taşıma operasyonu niteliğinde olup bu sırada meydana gelen iş kazası liman işletme faaliyetleri nedeniyle gerçekleşmiştir; dolayısıyla uyuşmazlık deniz ticareti ve deniz sigortaları kapsamındadır ve kazanın liman işletme faaliyetleriyle ilgisi bulunduğunun kabulü yerindedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Liman işletmesi kaynaklı iş kazalarında rücuen tazminat davalarında görevli mahkemenin, gemi-liman işletmesi arasındaki ilişki esas alınarak TTK 5/2 kapsamında deniz ticareti/deniz sigortaları mahkemesi olarak belirlenmesi yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Liman işletmesi kaynaklı iş kazası nedeniyle açılan rücuen tazminat davalarında, gemi ile liman işletmesi arasındaki ilişki ve tahliye faaliyetinin taşıma operasyonu niteliği esas alınarak, uyuşmazlık deniz ticareti ve deniz sigortaları kapsamında değerlendirilir ve TTK 5/2 uyarınca bu konuda görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi (Deniz İhtisas Mahkemesi) görevlidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görevli mahkeme↗ deniz ticareti↗ deniz sigortaları↗ rücuen tazminat↗ liman işletme faaliyeti↗ sorumluluk sigortası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2025/1541
KARAR NO 2025/1719
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 27/08/2025
NUMARASI 2025/620 Esas - 2025/516 Karar
DAVA
Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/10/2025
Davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; .....AŞ tarafından işletilen Ambarlı Limanı’na yanaşık ... Bayraklı, ... ... Numaralı M/V ...gemisinde, .....Tic Ltd. Şti. Tarafından yapılan yük boşaltım işlemleri esnasında, 30.01.2025 tarihinde gemi adamı ...'un, meydana gelen kaza sonucunda yaralandığı,Gemi Donatanı'nın sigortacısı müvekkili şirketin ihtiyari arabuluculuk görüşmeleri neticesinde kaza nedeniyle oluşan maddi ve manevi tazminat talebini karşıladığını,4.500.000-TL tazminat ödenmesinde sulh olunduğunu, 27.06.2025 tarihinde yapılan ödeme ile birlikte ... ...’a iktisap eden alacak hakkının rücu yoluyla kullanımı amacıyla mevcut davanın açıldığını, gemi adamının yönlendirmeleri ile yük tahliye işlemlerine devam eden operatörün kaza sırasında Yakup’u gözden kaybettiğini ve o esnada Yakup’un yasaklı ambar bölgesine girdiğinin tutanakda belirttiğini, Yakup’un ambar bölgesi içerisinde olma anında vinç makinesini çalıştırmasının Yakup’tan herhangi bir talimat almadan çalıştığını ispatladığını, ambar bölgesi içerisindeki bir gemi adamının operatöre yönlendirme yapmasının mümkün olmadığını, boşaltma işlemlerinin her aşamasında talimat alınarak ilerletilmesi gerektiğini, operatörün yetkisiz şekilde hareket ettiğini, Yakup’un ambar kapaklarının içerisinde olmasının kazaya sebebiyet veren bir diğer unsur olsa da üçüncü kişinin kusurlu davranışının aralarındaki illiyet bağını keseceğini, Yakup’un ambar bölgesi içerisine girişi Kaptan’ın emir ve talimatlarını dinlemesi yükümlülüğü ile ilişki içerisinde olduğunu ve yalnızca bu kapsamda bir ihlalin sonuçlarını doğurduğunu,operatörün talimat almaksızın harekete geçmesi ile illiyet bağının kesileceğini,haksız fiili sonucunda oluşan zarardan ...
'in kusurlu davranışları ile sorumlu olduğunu, gerekli tespitlerin yapılmasını ve rücu oranının bu tespitler üzerinden belirlenmesini talep ettiklerini bildirerek fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydı ile; davalıların sorumluluk oranlarının belirlenerek, ... ve ... Liman arasındaki sözleşmenin dosya içerisine alınmak üzere celbine, 2025/7009 numaralı CBS dosyasının celbine, ödenen tazminata ödeme tarihinden başlayarak temerrüt faizi işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Tensiben karar verildiğinden davalıların davaya cevabı bulunmamaktadır.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davalı ... tarafından işletilen Ambarlı Liman bölgesine yanaşık vaziyette bulunan ... Bayraklı ... ... numaralı M/V ...gemisinde diğer davalı tarafından yapılan yük boşaltım işlemleri sırasında iş kazası meydana geldiğinin, iş kazasında gemi adamı olan ...'un yaralandığının maluliyet oluştuğunun, gemi donatanı ile davacı arasında kaza tarihini kapsar düzenlenmiş sorumluluk sigortası poliçesi kapsamında davacı tarafından dava dışı gemi adamı olan ...'a 4.500.000-TL ödeme yapıldığının, davaya konu kazada davalıların sorumluluklarının bulunduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, dava konusu uyuşmazlığa 6102 sayılı yasanın 5/2-3 maddesine göre Deniz İhtisas Mahkemesinin bakmakla görevli olduğu, gerekçesiyle görev dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine, dosyanın karar kesinleştiğinde görevli bulunan İstanbul 17.
Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... vekili; diğer Davalı ... ile müvekkil şirket arasında 01.01.2018 tarihli "Yer Tahsis Sözleşmesi" ve ek sözleşmeler akdedildiğini, aralarındaki hukuki ilişkinin yalnızca yer tahsis sözleşmesinden ibaret olduğunu ve yaşanılan olay ile müvekkil şirketin bir ilgisi olmadığının anlaşıldığını, ...'in, müvekkil şirket’ten kiraladığı alan üzerinde kendi operasyonlarını yürüttüğünü, kazanın Müvekkil Şirket'in limancılık faaliyetlerinden kaynaklanmamakta olup Müvekkil Şirket'e husumet düşmediğini, huzurdaki davada İstanbul Deniz İhtisas Mahkemesi'nin görevli olmadığını, görevli mahkemenin tespitinde sigortalı ile davalının arasındaki hukuki ilişkiye göre tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
6102 sayılı TTK'nun 5/2 maddesi "Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmünü haizdir.Elde ki davada gemi donatanının sorumluluk sigortacısı davacı tarafından davalı ... tarafından işletilen Ambarlı Limanında yükün tahliyesi yapılırken; vinç operatörünün çalışması sırasında gemi adamının yaralanarak malul kaldığı; gemi adamının maddi ve manevi tazminat taleplerinin davacı sigortacı tarafından karşılandığı ve ödenen tazminatın kazaya karışan operatörün işverenine ve liman işletmesine rücu edildiği anlaşılmaktadır.Mahkemenin görevinin belirlenmesinde gemi-liman işletmesi arasında ki ilişkiye bakılması gerektiği anlaşılmakla kazanın deniz ticareti ve deniz sigortaları kapsamında olduğu;
taşıma operasyonu sayılan tahliye sırasında meydana gelen iş kazasının Liman işletme faaliyetleri nedeniyle meydana geldiğinin kabulü yerindedir.Kazanın liman işletme faaliyetleri ile ilgili olmadığını ileri süren davalı ... vekilinin istinaf nedeni yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davalı ... ..AŞ vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 920-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/10/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/285318 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi