6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İhtiyati tedbire itiraz sonrası hukuki yararın kalmaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/149 E. 2024/372 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Deniz ticareti

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

İhtiyati tedbir kararına itiraz eden kişinin, itirazın karara bağlandığı tarihte davada taraf olmadığı anlaşılıyorsa, tedbirin kaldırılması isabetlidir; ancak bu kişi sonradan davaya taraf olarak dahil edilip mahkemece yeniden ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu yeni karara karşı istinaf yoluna başvurulmamışsa, önceki kaldırma kararına yönelik istinafta hukuki yarar kalmaz. Ayrıca, dava değeri henüz tam olarak belirlenemediğinde mahkemenin, gemi değeri bilirkişi marifetiyle belirlendikten sonra teminatın yeniden değerlendirilmesine ilişkin kayıt koyarak ihtiyati tedbir teminatı takdir etmesi, HMK 392(1) uyarınca hem karşı tarafın hem de davada taraf olmayan üçüncü şahısların muhtemel zararlarını karşılamak amacıyla mümkündür ve usul ve yasaya aykırı değildir.

Ele alınan sorunlar

14/07/2023 tarihli ihtiyati tedbirin kaldırılması kararına yönelik istinaf → ret

İddia: Davacı vekili, 07/04/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin 14/07/2023 tarihli ara kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Hüküm ancak davanın tarafları hakkında verilir. Ara kararın verildiği tarih itibariyle gemi maliki üçüncü şahsın (bölünme yoluyla gemiyi devralan şirketin) davada taraf olmadığı anlaşıldığından, bu şahsın itirazının kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Ne var ki, gemi maliki hakkında sonradan açılan dava birleştirildiğinde mahkemece ihtiyati tedbir kararının yeniden verildiği, bu yeni tedbir kararına yapılan itiraz üzerine teminat miktarının 500.000-TL'ye çıkarıldığı ve bu karara karşı da istinaf yoluna başvurulmadığı anlaşıldığından, davacının bu istinaf başvurusunda hukuki yararı kalmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

28/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararındaki teminat kaydına yönelik istinaf → ret

İddia: Davacı vekili, ihtiyati tedbir kararının 'dava konusu geminin değeri bilirkişi marifetiyle belirlendikten sonra yeniden değerlendirilmek üzere' teminat konulmasına ilişkin kısmının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK'nın 392(1) maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Davanın açıldığı evrede dava değeri tam olarak belirlenemediği hallerde mahkemelerce somut durumlar gözetilerek uygun bir teminat takdir edilmektedir. Gerçek değer belirlendiğinde böyle bir kayıt konulmasa da mahkemenin teminatın artırılmasına karar vermesi mümkündür; zira ihtiyati tedbir teminatı sadece karşı yanın değil, davada taraf olmayan üçüncü şahısların zararına karşılık da alınmaktadır. Bu nedenle teminata konulan kayda yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Karar, ihtiyati tedbire itiraz eden kişinin sonradan davaya taraf olarak dahil edilmesi ve tedbirin yeniden verilmesi halinde önceki kaldırma kararına yönelik istinafta hukuki yararın kalkacağı hususunda ve dava değeri belirsizken teminatın gemi değeri belirlendikten sonra yeniden değerlendirilmek üzere takdir edilebileceği hususunda yol gösterici niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
hukuki yarar

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir ihtiyati tedbire itiraz hukuki yarar teminat ihtiyati tedbir teminatı birleşen dava gemi sicili

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 392(1)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/149

KARAR NO 2024/372

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/07/2023 - 28/07/2023 (Ara Kararlar)

NUMARASI 2023/123 Esas

DAVA

Gemi Satış İşleminin İptali ve Gemi Tescili

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/03/2024

07/04/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararın kararının kaldırılmasına ilişkin 14/07/2023 tarihli ara kararın ve UYAP kayıtlarına göre 28/07/2023 tarihli ( karar tarihi sehven 07/04/2023 olarak yazılıdır) ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ilişkin kararın "dava konusu geminin değeri bilirkişi marifetiyle belirlendikten sonra yeniden değerlendirilmek üzere verilmesine" kısmının, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

GEREĞİ DÜŞÜLDÜ

Davacı vekili, asıl dava ve İstanbul Anadolu 10. ATM'nin birleşen davası kapsamında, davaya konu ve Samsun Limanı'nda inşa halindeki gemilere mahsus sicilde ... inşa numarasıyla kayıtlı olan ... isimli (İMO No: ...) olan kuru yük gemisinin 3. kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş; Mahkemece 07/04/2023 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davaya konu geminin davalı ... Ltd. Şti. veya ... A.Ş. adına kayıtlı olması halinde üçüncü şahıslara devrini engelleyici ihtiyati tedbir konulmasına, tedbirin uygulanması için 500.000-TL teminatın mahkeme veznesine depo edilmesine karar verilmiş; 14/07/2023 tarihli ara kararla, birleşen İstanbul Anadolu 5.

ATM'deki dava açılmadan önce verilen ihtiyati tedbir kararına karşı ... Ltd. Şti. vekilinin 14/06/2023 tarihli dilekçesiyle itiraz etmesi üzerine duruşma açılarak, 03/04/2023 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanan ve 31/03/2023 tescil tarihli sermaye artırımı ve kısmi bölünme kararıyla geminin ... Ltd. Şti.'den ... Ltd. Şti.'ye devredildiği,bu kararın ihtiyati tedbir kararından ve birleşen 10. ATM'deki davadan önce gerçekleştiği, davacının söz konusu bölünme ve devralma işlemi için bir dava açmadığı,ihtiyati tedbir kararının davada taraf olmayan gemi maliki ... Ltd. Şti.'nin zararına olacağı gerekçesiyle, 07/04/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.18/07/2023 tarihinde İstanbul Anadolu 5.

ATM'nin birleşen dava ... Ltd. Şti.'ye karşı açılıp birleştirilmesini müteakip davaya konu kuru yük gemisinin 3. kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebi üzerine; Mahkemece, 28/07/2023 tarihli ara kararla, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davaya konu geminin davalı ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olması halinde üçüncü şahıslara devrini engelleyici ihtiyati tedbir konulmasına, "Dava konusu geminin değeri bilirkişi marifetiyle belirlendikten sonra yeniden değerlendirilmek üzere 200.000- TL teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi ya da teminat mektubu olarak ibraz edilmesi halinde ve süresi içinde tedbir kararının uygulanması için davacı tarafça başvurulduğu taktirde iş bu tedbir kararının Samsun Liman Müdürlüğüne gönderilmesine," karar verilmiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davacı vekili, 01/08/2023 havale tarihli dilekçesiyle mahkemenin 07/04/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararın kararının kaldırılmasına ilişkin 14/07/2023 tarihli ara kararını, 15/08/2023 havale tarihli dilekçesiyle mahkemenin 28/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının "dava konusu geminin değeri bilirkişi marifetiyle belirlendikten sonra yeniden değerlendirilmek üzere verilmesine" kısmının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın bu kısmının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.Birleşen İstanbul Anadolu 5. ATM'nin birleşen dosya davalısı ... Ltd. Şti. vekili, 28/07/2023 tarihli (ara karar tarihi sehven 07/04/2023 olarak yazılıdır.)ihtiyati tedbir kararına ilişkin UYAP'tan sunduğu 15/08/2023 tarihli itiraz dilekçesinde, müvekkilinin gemiyi iyi niyetli olarak şirket bölünmesi sonucu devraldığını, davacının iddialarının yargılamayı gerektirdiğini, davacının iddialarını ortaya koyan hiç bir delil sunulmadığını, haksız olarak verilen ihtiyati tedbir kararından dolayı müvekkilinin zarara uğradığını, tedbirin miktarının çok daha fazla olduğu gözetildiğinde 200.000-TL olarak belirlenen teminatın hakkaniyete uygun düşmediğini ve müvekkilinin zararını dahi karşılamadığını belirterek, mahkemece gemi üzerine konulan 28/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına;

bu talebin kabul edilmemesi halinde teminat bedelinin arttırılmasına karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacı vekilinin 14/07/2023 ve 28/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik istinaf başvurularının incelenmesi için dosya Dairemize gönderilmiş ancak ihtiyati tedbirinin kabulü kararına karşı davalı ... Ltd. Şti. vekilinin sunduğu 15/08/2023 tarihli itirazı hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediğinden, ayrıca her iki ihtiyati tedbir kararının da uygulanmasını gösteren gemi sicil kaydının getirtilerek, dosyaya eklenmesi hususunda dosya Dairemizce 2023/1973 esas, 2023/1561karar sayılı 17.10.2023 tarihli karar ile ilk derece mahkemesine iade edilmiştir.Geri çevirme kararından sonra ilk derece mahkemesince davalı ...

itirazı 07.12.2023 tarihli duruşmada karara bağlanmış "Bilahare davacı taraf bu kez ... Şirketi aleyhine de İstanbul Anadolu 5. ATM'de dava açmış, 2023/515 Esasa kaydedilen dosya mahkeme dosyası ile birleştirildiği, bu şirketin de bölünme ve işletme devri yolu ile aldığı gemiye ilişkin el ve işbirliği ile davrandığı iddia edilerek ihtiyati tedbir talep edilmiş, artık Bozkurtlar şirketi de davada taraf olduğundan mahkemenin 28/07/2023 tarihli kararı ile ... Sanayi Ltd.Şti adına kayıtlı olması halinde de gemi üzerine ihtiyati tedbir konulduğu,tedbirin 200.000-TL teminat karşılığında uygulanmasına karar verilmiş, ilk tedbir kararında 500.000- TL teminata hükmedilmiş, fark olan 300.000- TL bilahare davacıya iade olunduğu,Bozkurtlar şirketi ihtiyati tedbire itiraz etmiş ise de;

dosyadan 28/072023 tarihinde verilen karardan sonra herhangi bir değişen delil durumu bulunmadığı, şartların aynı olduğu, bu nedenle mahkemenin görüşü de aynı olduğu nazara alınarak, ihtiyati tedbire itirazın reddine, 500.000-TL teminatın uygun bulunması sebebi ile teminatın 500.000-TL ye çıkartılmasına karar verilmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ara kararı ihtiyati tedbire itiraz eden davalı ... Ltd. Şti tarafından istinaf edilmediğinden istinaf incelemesi davacı vekilinin istinaf başvuruları kapsamında yapılmıştır.İhtiyati tedbire itiraz nedeniyle teminatın artırılmasına ilişkin ara karar yasal sürede davacı tarafça yerine getirilmiş, 300.000-TL nakit teminat süresinde mahkeme veznesine yatırılmıştır.Davacı vekili 01/08/2023 havale tarihli dilekçesiyle mahkemenin 07/04/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararın kararının kaldırılmasına ilişkin 14/07/2023 tarihli ara kararını istinaf etmiştir. Hüküm ancak davanın tarafları hakkında verilir.Geminin davalılar adına kayıtlı olmadığının anlaşılması üzerine, gemi maliki üçüncü şahsın ihtiyati tedbir kararına itirazının bu sebeple kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.Ara kararın verildiği tarih itibariyle ile birleşen dosya davalısının davada taraf olmadığı anlaşılmakla ihtiyati tedbire itirazın kabulü ile ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ne var ki, gemi maliki hakkında açılan dava ile birleştirme kararı ile geldiğinde mahkemece ihtiyati tedbir kararının yeniden verildiği, ihtiyati tedbir kararına itiraz ile de teminat miktarının 500.000-TL'ye çıkartıldığı bu karara da istinaf yoluna başvurulmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunda davacı tarafın hukuki yararı da kalmamıştır.Davacı vekili 15/08/2023 havale tarihli dilekçesiyle Mahkemenin 28/07/2023 tarihli ara kararını istinaf etmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davaya konu geminin davalı ... Ltd. Şti. adına kayıtlı olması halinde üçüncü şahıslara devrini engelleyici ihtiyati tedbir konulmasına, "Dava konusu geminin değeri bilirkişi marifetiyle belirlendikten sonra yeniden değerlendirilmek üzere 200.000-TL teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi "ilişkin kısmını istinaf etmiştir.

HMK'nın 392(1) maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Mahkemelerce; davanın açıldığı evrede dava değeri tam olarak belirlenemediği hallerde davadaki somut durumlar gözetilerek uygun bir teminat takdir edilmektedir. Gerçek değer belirlendiğinde böyle bir kayıt konulmasa da mahkemenin teminatın artırılmasına karar vermesi mümkündür. Zira ihtiyati tedbir teminatı sadece karşı yanın değil, davada taraf olmayan üçüncü şahısların zararına karşılık alınmaktadır. Teminata konulan bu kayda yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin her iki istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken toplam 855,2‬0-TL (427,60-TL + 427,60-TL) istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 539,70‬-TL harcın mahsubu ile kalan 315,5‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/03/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/45988 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.