Deniz taşımasından kaynaklanan rücu davasında görevli mahkeme

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/105

KARAR NO 2024/1714

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 25/10/2023

NUMARASI 2022/790 Esas - 2023/704 Karar

DAVA

İtirazın İptali

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin sigortalısı ..AŞ tarafından BAEnde yerleşik ...LLC firmasına 1.200 Box - 432.000 Adet - 27.970 Brüt kg - 26.450 kg net Sofralık Tavuk Yumurtası cinsi emtianın CIF/Jebel Ali teslim şartı ile satıldığını, satı faturasının 22.02.2021 tarihli olduğunu, sigortalı/gönderici firmaya davalı şirketin navlun faturası düzenlediğini,fiili taşımanın ... tarafından yapıldığını, emtianın ... no.lu konteynere gönderici firma adresinde istiflendiğini, konteynerin 26.02.2021 tarihinde gemiye yüklenerek İzmir ve Jebel Ali/BAE arası taşındığını, 13.03.2021 tarihinde konteynerin gemiden tahliye edildiğini, konteynerin alıcı firmanın soğuk hava deposuna sevkıyatın 14.03.2021 tarihinde tamamlandığını, emtianın teslimi sonrası alıcı tarafından konteyner açıldığında karton kutularda hasar meydana geldiğinin tespit edildiğini, işbu hasar nedeniyle sigortalıya 30/09/2021 tarihinde 2.629,77-USD hasar tazminatı ödendiğini, somut olayda davalı şirketin malları taşıma güvenliğine uygun bir biçimde gemiye yerleştirmediğini, sert/kaba elleçleme sonucu hasar gördüğünü, belirterek davalının İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasındaki itirazının iptali ile takibin devamına,icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; yumurtaları konulduğu kağıt kalıplı kolilerin kargo ağırlığına dayanmak için yeterince güçlü olmadığını, davacı tarafından ibraz edilen konşimentoda SLAC şerhi yer almakta olup bu şerhe göre yükleme, istifleme, ağırlık ölçümü ve sayımın yükleyen tarafından yapılarak konteynerin mühürlü şekilde taşıyana teslim edildiğini, iş bu şerhin taşıyanın konteyner içeriği hususunda bilgisi ve denetleme yetkisi olmadığını, bizzat davacı yanca sunulan ekspertiz raporunda hasarın taşıma sırasında değil öncesinde konteynere istifleme sırasında meydana geldiğinin açıkça tespit edildiğini, ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, hak düşürücü süre geçtikten sonra takip başlatıldığını, müvekkili şirketin zarardan sorumluluğu olmadığı, davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemenin hatır ödemesi niteliğinde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davacı ile dava dışı sigortalı ...A.Ş. arasında 14.08.2020- 14.08.2021 tarihleri arasında geçerli Nakliyat Emtia Abonman Sözleşmesi akdedilmiş olup dava konusu taşımaya ilişkin Emtia Nakli Sigorta Poliçesi düzenlendiği, söz konusu poliçe bakımından koasürans yoluyla risk paylaşılmış olup, davacı sigorta şirketinin sorumluluk payının %60 olduğunu, davacının talep ettiği rücuen tazminat alacağının taşıma sürecinde meydana gelen ambalaj ve yükleme kaynaklı hasara ilişkin olduğu, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere zararın davalı veya fiili taşıyanın sorumluluk alanında olmayan “konteyner içi ambalaj, yükleme, istifleme kaynaklı” olduğu, yükün “kırılabilir ve bozulabilir” özelliğine uygun olmayan ambalaj, yükleme ve istifleme kaynaklı zarardan davalının TTK (m.1182/1-e, g) bentleri gereği sorumlu olmadığı, emtiada oluşan zararın davalının kusuru nedeniyle meydana geldiğinin ispatlanamadığı, davacı tarafından yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davaya konu hasarın oluşumunun sert kaba elleçleme nedeniyle meydana geldiğini, bu konuda göndericinin bilgi sahibi olmasının beklenemeyeceğini, taşıyıcının istif ve ambalajın doğru bir şekilde yapılıp yapılmadığını kontrol etmesi gerektiğini, taşıyıcının teslim tutanağına çekince koymadan malı teslim alması halinde yükün ve ambalajın görünüş itibariyle iyi durumda olduğunun varsayılacağını, ürünü teslim alan taşıyıcının yüklemeyi kontrol etme yükümlülüğü bulunduğunu, taşıyıcının ambalaj bozukluğuna ilişkin hiç bir ihbarının bulunmadığını, bilirkişi raporunda yetki aşılarak sorumluluk değerlendirmesi yapıldığını, yükün kırılabilir ve bozulabilir özelliğine uygun olmayan ambalaj, yükleme ve istifleme kaynaklı hasarın zarardan davalının TTK'nın 1182 maddesi gereğince taşıyanın sorumlu olmadığı belirtilmiş ise de ilgili hükümde davalı için sorumsuzluk oluşturacak bir düzenleme bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; sigortalısının uğradığı zararı ödeyen sigortacının halefiyet yoluyla taşıyandan rücuen tazminat istemine ilişkidir. 6102 Sayılı TTK’nın 5/2 maddesine göre, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. HSYK'nın 20/07/2004 tarih ve 370 sayılı kararı ile İstanbul 'da kurulup faaliyete geçirilen denizcilik ihtisas mahkemesinin yargı alanının İstanbul İli mülki sınırları olarak belirlenmiş ve yine 09/09/2014 tarihli ticaret mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince İstanbul 17.

Asliye Ticaret Mahkemesi, TTK 'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmiştir. Davacı sigortalısı ile davalı arasında yumurta emtiasının BAEine taşınması konusunda anlaşıldığı, fiili taşımanın ... tarafından deniz yolu ile yapıldığı, ürünlerin varış yerinde hasarlandığının tespit edildiği, davalının sigortalıya düzenlediği faturanın deniz navlunu faturası olduğu, konşimentonun da deniz taşımasına ilişkin olduğu, davalının kara taşımasına ilişkin fatura düzenlemediği dikkate alındığında somut olayda davacının sigortalısı ile davalı arasındaki uyuşmazlığın deniz taşımasından kaynaklandığı ve görevli mahkemenin de deniz ticaretine ilişkin davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi olduğundan mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken davaya devamla esasa ilişkin karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, re'sen dikkate alınan bu nedenden ötürü davacı vekilinin istinaf nedenleri incelenmeksizin kararın kaldırılmasına, dava dosyasının görevli olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2023 Tarih 2022/790 Esas - 2023/704 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın, HMK'nın 114/1-c bendinde düzenlenen mahkemenin görevli olması ile ilgili dava şartı yokluğu nedeniyle aynı Kanunun 115/2 fıkrası gereğince usulden reddine, 6100 sayılı HMK.

20. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin başvurusu halinde dosyanın görevli bulunan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, tebliğden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde, DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına, Dairemiz gerekçeli kararının taraflara tebliği sağlanmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine,"Yatırılan 269,85-TL istinaf harcının talep halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/11/2024