Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2183 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Fatura bedeline itirazın iptalinde geç düzenlenen iade faturasına itibar edilmemesi
2024/945 E. 2024/1892 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davalının mal iadesi savunmasına dayanak gösterdiği tutanak ve kargo evrakının içeriği takibe konu fatura muhteviyatı ürünlerle örtüşmüyorsa ve davacının bu iadeye ilişkin bir kabulü bulunmuyorsa, iade savunması ispatlanmış sayılmaz. Ayrıca satıcının düzenlediği faturaya karşı alıcı tarafından TTK 21/2'de öngörülen sekiz günlük süreden sonra düzenlenen ve karşı tarafa tebliği kanıtlanamayan iade faturasına itibar edilemez; bu durumda fatura bedelinin ödenmediği ve alacağın doğduğu kabul edilir.
itirazın iptaliticari satımticari deftermuavin defteriade faturasıTTK 21/2
-
Bayilik sözleşmesinde eksik alım nedeniyle kar mahrumiyeti cezai şartı
2024/1934 E. 2024/1891 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik/ürün alım taahhütnamesi kapsamında yıllık asgari alım taahhüdünde bulunan tarafın, kendi iradesine bağlı bir eylemi (örn. tesisin devri) sonucu lisansının iptal edilmesi ve sözleşmenin süresinden önce sona ermesi halinde, bu sona ermede karşı tarafa kusur izafe edilemeyeceğinden, eksik alım nedeniyle kararlaştırılan kar mahrumiyeti (cezai şart) tutarından sorumlu olduğu kabul edilir. Ekonomik güçlük veya iflas mücbir sebep teşkil etmez. Taraflarca imzalanan sözleşmede yer alan cezai şart hükmünün tek taraflı konulduğu iddiası, sözleşme her iki…
cezai şartkar mahrumiyetikısmi davakesinlik sınırıbayilik sözleşmesiürün alım taahhütnamesibayilik (acente-kıyas)
-
Organik bağlı şirketten ödeme savunmasında ticari defter incelemesi zorunluluğu
2022/759 E. 2024/1873 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Davalının, kendisiyle organik bağı bulunan (aynı ortak/yönetici) dava dışı bir şirket üzerinden ödeme yaptığı savunmasında bulunduğu itirazın iptali davalarında, bu ödemenin dava konusu borçla ilgisi bulunmadığına salt karine ile hükmedilemez; mahkeme, hâkimin davayı aydınlatma ödevi (HMK m.31) ve ticari defterlerin ibrazına ilişkin hükümler (HMK m.222, TTK m.83/1) çerçevesinde davacıya açıklama için süre vermeli, dava dışı şirketle ticari ilişki bulunup bulunmadığını araştırmalı ve tarafların ile dava dışı şirketin ticari defterleri üzerinde bilirkişi…
itirazın iptaliorganik bağhâkimin davayı aydınlatma ödeviticari defter incelemesiyemin delilikarine
-
Fatura konusu malın teslimi ispatı ve icra dairesi yetkisi
2022/1066 E. 2024/1880 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davasında, takibin yetkili icra dairesinde başlatılıp başlatılmadığı dinlenilme koşulu olarak incelenir; fatura alacağında borcun ifa yeri olarak alacaklının (satıcının) yerleşim yeri icra dairesi de yetkilidir. Fatura konusu malın teslimi ispat külfeti davacı satıcıya ait olmakla birlikte, sevk irsaliyesinde teslim alan olarak görünen kişinin davalı şirketin sigortalı çalışanı olmaması tek başına teslimin gerçekleşmediğini göstermez; borçlunun ilgili faturalar sonrasında borcunu büyük ölçüde ödemiş olması ve eksik teslim iddiasına…
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisine itirazispat yüküticari defter kayıtlarısevk irsaliyesiiade faturası
-
Ticari defterlere kaydedilen faturanın akdi ilişkiyi ispat etmesi
2024/1952 E. 2024/1861 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Faturanın alıcı tarafından ticari defterlere kaydedilmiş olması, faturanın delil değerini düzenleyen TTK 21/2 yerine ticari defterlerin delil değerini düzenleyen HMK 222 kapsamında değerlendirilmesini gerektirir; bu durumda fatura kaydı akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı süresinde itiraz etmeden defterlerine kaydeden taraf, geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal veya hizmet aldığını kabul etmiş sayılır ve aksini yazılı veya kesin delille ispat etmek zorundadır. Ayrıca alımların vergi dairesine BA bildirimi ile bildirilmiş olması, teslimin…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğifaturaBA-BS bildirimiicra inkar tazminatıticari satım
-
Sözleşmedeki fiyat artış maddesi gereği ihbarsız fiyat artışının bağlayıcılığı
2022/440 E. 2024/1812 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Satış sözleşmesinde satıcının maliyet artışı nedeniyle belirleyeceği yeni fiyatların herhangi bir ihbara gerek kalmaksızın geçerli olacağı yönünde açık hüküm bulunması ve alıcının bu hükmü kabul etmiş olması halinde; alıcının yeni fiyattan düzenlenen diğer faturaları kabul ederek kendi ticari defterlerine kaydetmiş ve fatura konusu malı teslim almış olması, fiyat artışını zımnen kabul ettiğini gösterir ve alıcı, aynı dönemde yeni fiyattan düzenlenen ihtilaflı faturalardan kaynaklanan borçtan da sorumlu tutulur. Faturalara dayalı alacağın likit olması ve…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defter delilifiyat artışı bildirimisözleşme hükmüne dayalı yetkilikit alacak
-
Ticari alacakta kısmi kabul beyanı ile yaklaşık ispatın sağlanması
2024/1013 E. 2024/1806 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde, alacağın miktarı ve niteliği (örneğin döviz cinsinden olup olmadığı) esasa ilişkin olarak ihtilaflı olsa da, davalının cevap dilekçesinde kabul ettiği kısmi borç miktarı ile davalının kendi ticari defter ve kayıtlarına dayanan bilirkişi tespiti üzerinden yaklaşık ispat koşulu sağlanabilir; alacağın tam olarak ispatı şart değildir. Alacağın esasına ilişkin itirazlar (ticari ilişkinin para birimi gibi) esas hükümde tartışılacak nitelikte olup ihtiyati haciz aşamasında bu itirazların yaklaşık ispatı ortadan kaldırmaz.
ihtiyati hacizyaklaşık ispatitirazın iptali davasıkısmi kabulbilirkişi incelemesiticari defter
-
Kıstelyevm usulü katkı payı iadesinde kefillerin sorumluluğu
2021/2023 E. 2024/1772 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bedelli ürün satışı üzerinden kurulan bir alım taahhüdü sözleşmesinde, sözleşme metninde satışın "bedelli" ürünler üzerinden gerçekleştirileceği açıkça belirtilmişse, bedelsiz verilen ürünler taahhüt miktarının hesabına dahil edilmez. Ayrıca, 818 sayılı BK döneminde imzalanmış ve belirli bir süre limiti öngörmeyen müteselsil kefalet sözleşmelerinde, kefalet belirli bir azami miktarla (limit) sınırlandırılmışsa, asıl borçlunun sonradan taahhüt/alım miktarını artırması -kefalet limiti sabit kaldığı sürece- kefilin sorumluluğunu ağırlaştırmaz ve kefaleti…
itirazın iptalikıstelyevm hesabımüteselsil kefaletkefaletin ağırlaştırılması yasağıtadil protokolübayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
Pay defterinin basiretsizlikle kaybı zayi belgesi verilmesini haklı kılmaz
2024/1892 E. 2024/1778 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler için TTK 82/7 uyarınca zayi belgesi verilebilmesi, zıyaın yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve tacirin iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olmasına bağlıdır. Kaybolma sebebi belirsiz kalan ve iradesizlik unsuru iddia ve ispat edilemeyen durumlarda, salt kayıp olgusunun varlığı zayi belgesi verilmesi için yeterli değildir; tacirin basiretli bir tacir gibi davranarak defter ve belgelerini özenle saklama yükümlülüğünü yerine getirmediği kabul…
-
Ticari defter ibraz etmeyen davalı aleyhine BA/BS kayıtlarıyla ispat
2022/732 E. 2024/1766 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satımdan kaynaklanan alacak davalarında, fatura konusu malın teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; ancak davalı, usulüne uygun yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmezse, davacının kanuna uygun tutulmuş ticari defter kayıtları HMK 222 uyarınca davalı aleyhine olacak şekilde delil olarak değerlendirilir. Tarafların BA ve BS bildirimlerinin birbirini doğrulaması ve davalının faturalara süresinde itiraz etmemiş olması, malın teslim edildiğinin kabulü için yeterli bir delil bütünü oluşturur.
itirazın iptaliticari defterHMK 222BA formuBS formuispat külfeti
-
Teslim alan imzalı irsaliyeli faturaya itiraz edilmemesi teslimi ispatlar
2022/729 E. 2024/1767 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari satımdan kaynaklanan fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasında, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir. Davacının ticari defter kayıtlarının usulüne uygun tutulmaması veya kendi içinde tutarsız olması nedeniyle lehine delil teşkil etmemesi, teslimin başka yasal delillerle (teslim alan imzasını içeren irsaliyeli fatura, karşı tarafın süresinde itiraz etmemesi, BA formu kaydı gibi) ispatını engellemez. Davalı tarafça süresinde itiraz edilmeyen, teslim alan…
itirazın iptaliticari satımispat külfetiticari defterirsaliyeli faturateslim alan imzası
-
Ticari defter kayıtları ve e-posta kabulü ile alacağın mahsubu
2022/318 E. 2024/1768 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari defter kayıtları arasındaki uyuşmazlıkta, bir tarafın düzenlediği faturanın karşı tarafa tebliğ edildiği veya dayanağı olduğu ispatlanamıyorsa bu fatura bedeli alacaktan mahsup edilir; ancak teslim edilip yasal sürede itiraz edilmeyen fatura mahsuba konu edilmez. Ayrıca taraflardan birinin, karşı tarafa gönderdiği ve inkar edilmeyen e-posta yazışmalarında açıkça kabul ettiği zarar/borç tutarı, bu husus ticari defterlere işlenmemiş olsa da ispat aracı olarak kabul edilir ve alacaktan mahsup edilir.
itirazın iptaliticari defter kayıtlarıispat yüküe-posta ile kabulmahsupkötü niyet tazminatı
-
Banka kesintilerinin sözleşme ve emsal uygulamaya uygunluğu
2022/321 E. 2024/1765 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bankalarca kredi ve bankacılık işlemlerinden alınan masraf, ücret ve komisyonların hukukilik denetiminde öncelikle bankacılık/kredi sözleşmesinde belirlenmiş bir oran olup olmadığına bakılır; sözleşmede oran yoksa bankanın ilan ettiği masraf listeleri esas alınır; ilan edilmiş bir tutar da yoksa tahsil edilen tutarların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilir. Ticari nitelikteki sözleşmelerde TTK 18 ve 20 gereği basiretli tacir yükümlülüğü ve uygun ücret isteme hakkı gözetilir. Tahsil edilen masraf ve ücretlerin sözleşme…
bankacılık işlemleri sözleşmesigenel kredi sözleşmesikredi komisyonukredi hizmet bedelikredi limiti tahsis ücretierken kapama komisyonu
-
Fatura teslim tutanaklarının incelenmemesi nedeniyle eksik inceleme
2022/310 E. 2024/1756 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacıya aittir; ticari defterlere kaydedilmeyen faturalar için de tarafların teamülen kabul ettiği teslim tutanakları gibi yazılı delillerin incelenmesi gerekir; bu inceleme yapılmadan eksik bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması bozma/kaldırma nedenidir. Ayrıca, zorunlu olmayan (davadan önce yapılan) arabuluculuk sürecine ilişkin AAÜT 16/2-c kapsamındaki vekalet ücreti, yargılama gideri olarak karşı taraftan tahsil edilecek bir ücret değildir.
itirazın iptalicari hesap alacağıticari defter delilifatura teslim tutanağıispat külfetieksik inceleme
-
Fatura konusu malın teslimini ispat külfeti satıcıya aittir
2022/1488 E. 2024/1762 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım sözleşmelerinde fatura konusu malın teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; ancak fatura, alıcının ticari defterlerine itirazsız kaydedilmiş ve bedeli peyderpey ödenmişse, alıcının sonradan malın teslim edilmediğini ileri sürmesi, bu iddiayı destekleyen somut ve yeterli delil sunulmadığı takdirde kabul edilmez. İstinaf aşamasında ilk derece yargılamasında sunulmamış yeni delillere HMK 357/1 uyarınca dayanılamaz.
ispat külfetiticari defter kaydıitirazın iptalie-faturayeni delil yasağı
-
İhracat bedeli ödemesinde menfi tespit ve takipte kötüniyet tazminatı
2022/550 E. 2024/1758 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bağlantılı şirketler arasında gerçekleşen bir ihracat/satış ilişkisinde, ödeme dekontunun açıklamasında fatura seri numarasına atıf yapılmış olması, o ödemenin ilgili faturaya ilişkin borcun ifası için yapıldığını gösterir ve bu durumda ödemenin avans niteliğinde olduğu kabul edilemez. Taraflar arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığı ve borç ilişkisinin esasen üçüncü bir şirketle davalı arasındaki edim ilişkisine bağlı olduğu hallerde, davacının ticari defterlerinin incelenmesi sonuca etkili olmadığından, defter ibraz edilmemesi davacı aleyhine…
menfi tespit davasıkötüniyet tazminatı (İİK 72/5)ticari defter ibrazıihracat faturasıödeme dekontu açıklamasıdistribütörlük sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
İtirazın iptali davası icra takibindeki alacak kaynağı ve miktarına bağlıdır
2022/27 E. 2024/1741 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davası icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, alacağın miktarı ve kaynağı bakımından yalnızca takipte dayanılan belgeye göre değerlendirme yapılabilir; davacının takip dışı açık hesap ilişkisinden doğan alacakları bu davada dikkate alınamaz, bunlar için ayrı icra takibi veya alacak davası açılması gerekir. Ayrıca, icra takibi ve dava açıldıktan sonra yapılan, gerçek bir dayanağı bulunmayan defter düzeltme kayıtları karşı tarafı etkilemez. İtirazın iptali davasının reddi halinde kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için takibin…
itirazın iptali davasıicra takibine bağlılıkaçık hesap alacağıticari defter kaydısehven düzeltme kaydıkötüniyet tazminatı
-
Pandemi mücbir sebep nedeniyle cezai şart talebinin reddi
2022/747 E. 2024/1721 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir sözleşmesel yükümlülüğün (örneğin düzenli ürün alımının) ifasının, sözleşmenin akdedilmesinden kısa süre sonra ortaya çıkan ve olağanüstü durum (mücbir sebep) niteliğinde kabul edilen bir salgın hastalığa bağlı idari yasak ve kısıtlamalar nedeniyle imkansız hale gelmesi durumunda, borçlunun bu yükümlülüğü yerine getirmemesi mücbir sebepten kaynaklanmış sayılır ve bu aykırılığa dayanılarak talep edilen cezai şart reddedilir. Ayrıca, cezai şartın istenip istenemeyeceği, geçerliliği ve miktarının fahiş olup olmadığı hususları yargılamayı…
cezai şartmücbir sebepitirazın iptaliicra inkar tazminatılikit alacakbayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
Kapalı fatura iddiası ispatlanamayınca ödemenin mahsup sırası belirlenir
2022/249 E. 2024/1725 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında, dayanak faturanın kapalı fatura olduğu iddiası kendi lehine hak çıkaran tarafça ispat edilmelidir; bu iddia ispatlanamazsa fatura bedelinin ödendiği kabul edilmez. Borçlu tarafından yapılan ödemelerin hangi döneme/faturaya ait olduğu belirsizse, taraflar arasındaki sözleşmede öngörülen ödeme vadesi (çalışılan ayı takip eden ayın belirli bir günü) esas alınarak, her ödemenin bir önceki ayın hizmet bedeline mahsup edilmesi gerekir; bu ilkeye aykırı biçimde ödemelerin doğrudan takip konusu alacaktan mahsup edilmesi hatalıdır ve…
itirazın iptalikapalı faturaispat yükümahsupicra inkar tazminatıtemerrüt
-
Usulsüz tebligat iddiası ve BA/BS beyanları ile fatura ispatı
2022/907 E. 2024/1728 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Tüzel kişiye yapılan tebligatta, bilinen adrese tebligat yapılamaması halinde ticaret sicilindeki (resmî kayıtlı) adrese Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca yapılan tebligat usulsüz sayılmaz. Ayrıca, taraflardan birinin BA/BS bildirimlerinde fatura tutarlarını vergi dairesine beyan etmiş olması, ilgili fatura konusu malların teslim edildiğinin kabulü için karine oluşturur; BA/BS bildirimleri arasındaki tutar eşleşmeleri, bir faturanın hem teslim edildiğini hem de sonradan iadeye konu edildiğini (dolayısıyla önce teslim alındığını) gösterebilir.
itirazın iptalicari hesap alacağıusulsüz tebligatticari defterBA/BS beyannamesifatura ispatı
-
Fiyat farkı faturasının haklılığının ispatı yükü davalıdadır
2022/471 E. 2024/1696 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir tarafın, karşı tarafın süresinde itiraz etmeksizin defterlerine işlediği ve bu suretle miktar itibariyle kesinleşen satış faturalarından belirli bir süre sonra düzenlediği fiyat farkı faturası, mal veya hizmet teslimine ilişkin olmadığından, bu faturayı düzenleyen tarafın söz konusu fiyat farkı alacağının haklılığını ispatlaması gerekir. İspat yükünü karşılayacak nitelikte açık delil (örneğin taraflar arasındaki yazışmalar) bulunmadığı takdirde, fiyat farkı iddiası kabul edilmez ve itirazın iptali talebi bu yönüyle değerlendirilir.
itirazın iptalicari hesapispat yüküfiyat farkı faturasıfaturaya itirazticari defter kaydı
-
Tek satıcılık ilişkisinde denkleştirme tazminatı ve kâr mahrumiyeti talebi
2022/37 E. 2024/1693 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Tek satıcılık gibi tekel hakkı veren sürekli sözleşme ilişkilerinde denkleştirme tazminatı talep edilebilmesi için TTK 122 uyarınca sözleşmenin sona ermesi, yeni müşteriler sayesinde sözleşme sona erdikten sonra da üreticinin önemli menfaatler elde etmesi, distribütörün ücret kaybına uğraması ve denkleştirmenin hakkaniyete uygun olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir; yeni müşteri çevresi oluşturulduğunun ve bu çevreden üreticinin yararlanmaya devam ettiğinin ispatı davacı distribütöre aittir, bu ispatlanamazsa denkleştirme tazminatı talebi…
denkleştirme tazminatıtek satıcılık sözleşmesiTTK 122önemli menfaatkâr mahrumiyetihaklı fesihbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defterlerde kayıtlı faturalara dayalı cari hesap alacağında itirazın iptali
2022/233 E. 2024/1688 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım ilişkisinden kaynaklanan cari hesap alacağına dayanak faturalar davalının kendi ticari defterlerinde kayıtlı ve davalı tarafça bu kayıtlara itiraz edilmemişse, satılan malın davalı tarafından kullanılıp kullanılmadığı veya ne amaçla kullanıldığı iddiası, satım ilişkisinden kaynaklanan alacağın varlığını etkilemez. Satın alınan malzemenin münhasıran belirli bir işte (örn. tadilat) kullanılması zorunlu olmadığından, o işte daha az malzeme kullanıldığına dair delil tespiti raporu, faturaya konu malın hiç teslim edilmediğini ispata elverişli…
itirazın iptaliticari satımcari hesap alacağıticari defter kaydıispat yüküdelil tespiti
-
Bayilik sözleşmesinde tonaj taahhüdüne aykırılık nedeniyle cezai şart
2022/418 E. 2024/1695 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesi ve eki taahhütnamede, yazılı feragatname verilmedikçe alacaklının haklarından feragat etmiş sayılmayacağı öngörülmüşse, sonraki dönemlerde ihtirazi kayıt konulmadan mal teslim edilmesi tek başına cezai şart hakkından zımni feragat oluşturmaz. Taahhüt ihlaline dayalı cezai şart bedelinin toplam tutarı fahiş nitelikte olsa da, dava kısmi olarak açılmışsa hakim, ancak talep edilen ve hükmedilen miktar üzerinden tenkis değerlendirmesi yapabilir; henüz talep edilmeyen kısım için resen tenkis incelemesi yapılamaz.
cezai şartkısmi davaresen tenkiszımni feragatbayilik sözleşmesiihtirazi kayıtbayilik (acente-kıyas)
-
Yaklaşık ispat koşulu sağlanmadığından ihtiyati haciz talebinin reddi
2024/1682 E. 2024/1703 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde, alacağın varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç ise, dava dilekçesiyle birlikte sunulan cari hesap ekstresi ve e-faturalar gibi deliller, karşı tarafın beyanı alınmadan yaklaşık ispat düzeyinde muaccel bir para alacağının varlığını göstermeye yeterli sayılmaz; bu durumda ihtiyati haciz talebi reddedilir. Ayrıca konusu para alacağı olan davalarda HMK 389 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesi mümkün değildir; bu tür alacaklar için ancak İİK hükümlerine göre ihtiyati haciz talep edilebilir.
ihtiyati hacizihtiyati tedbiryaklaşık ispatmuaccel alacakitirazın iptalicari hesap
-
Aynı adreste farklı istasyonlara ilişkin davalarda derdestlik yokluğu
2024/1755 E. 2024/1662 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Derdestlik dava şartının varlığı için iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve konusunun aynı olması gerekir; dava sebebi davacının dava dilekçesinde bildirdiği vakıalardır. Aynı adreste bulunan ancak farklı sözleşmelere (farklı istasyonlara ilişkin bayilik ve kira sözleşmelerine) dayanan davalar, adres benzerliğine rağmen dava sebebi ve konusu itibariyle farklı kabul edilir; bu durumda derdestlik dava şartı yokluğundan söz edilemez.
derdestlikdava şartıdava sebebimaddi anlamda kesin hükümusul ekonomisiacentelik/bayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
İşletme devir bedelinin KDV'ye ilişkin olduğu iddiasında ispat yükü
2022/347 E. 2024/1652 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alacağın niteliğine ilişkin olarak taraflar arasında düzenlenmiş ve daha önceki bir ödemeye/olaya atıfta bulunan yazılı bir sözleşme mevcutsa ve bu sözleşme metninde alacağın farklı bir nitelikte (örn. KDV alacağı) olduğuna dair açıklama bulunmuyorsa, sözleşmenin aksini ileri süren taraf bu iddiasını HMK 200. madde gereğince yazılı delille ispatlamak zorundadır; bu ispat yükü yerine getirilmediğinde sözleşmedeki nitelendirme esas alınır ve likit alacak için itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetli olur.
itirazın iptaliicra inkar tazminatıispat yüküyazılı delil zorunluluğuişletme devrilikit alacak
-
Ayıp ihbarının süresinde yapıldığının davalının kendi ticari defterlerine iade faturasını kaydetmesiyle kabulü
2022/204 E. 2024/1645 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir satım ilişkisinde alıcının ayıp iddiasıyla düzenlediği iade faturasının, satıcı tarafından itirazsız kendi ticari defterlerine kaydedilmiş olması, satıcının ürünlerin ayıplı olduğunu ve buna bağlı borcunu kabul ettiği anlamına gelir; bu durumda satıcının süresinde ayıp ihbarı yapılmadığı yönündeki savunması dinlenmez ve tarafların ticari defter kayıtları arasındaki uyum, davacının alacağının ispatı için yeterli kabul edilir.
itirazın iptaliayıp ihbarıticari defter kaydıispat yüküikraricra inkar tazminatı
-
Fatura bedeli alacağında teslim ispatı ve tanık delili sınırı
2022/677 E. 2024/1607 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satıma dayalı fatura alacağının tahsili istemlerinde, fatura konusu mal veya hizmetin teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacı defter kayıtları tek başına yeterli değildir, imzasız irsaliye ve sipariş formu gibi belgeler ispat gücü taşımaz ve bu husus tanıkla ispat edilemez. Taraf ticari defterleri arasında uyuşmazlık varsa, alacak miktarı defterler arasındaki mutabakat esas alınarak belirlenir.
ispat külfetiticari defterirsaliyeli faturaicra inkar tazminatıitirazın iptalilikit alacak
-
Açık hesap ilişkisinde ürün iadesine rıza ve ispat yükü
2022/544 E. 2024/1602 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmayıp ticari ilişki açık hesap şeklinde işliyorsa, bu ilişkiye TTK'nın cari hesaba ilişkin hükümleri uygulanmaz. Ürün iadesine ilişkin faturaların içeriği tespit edilemeden toplu şekilde ticari defterlere kaydedilmesi, tek başına iadeye rıza gösterildiği anlamına gelmez; içeriği belirsiz iade faturalarına dayanan alacağı ispat yükü bunu ileri süren tarafa aittir, ispatlanamayan kısım alacaktan düşülür. Ayrıca hüküm kurulurken, taraf talebinde belirtilen faiz oranı sınırı aşılamaz; mahkeme talep aşımına…
açık hesap ilişkisicari hesap sözleşmesiitirazın iptaliicra inkar tazminatıispat yükütalep ile bağlılık ilkesi