Ticari alacakta kısmi kabul beyanı ile yaklaşık ispatın sağlanması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1013 E. 2024/1806 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebinde, alacağın miktarı ve niteliği (örneğin döviz cinsinden olup olmadığı) esasa ilişkin olarak ihtilaflı olsa da, davalının cevap dilekçesinde kabul ettiği kısmi borç miktarı ile davalının kendi ticari defter ve kayıtlarına dayanan bilirkişi tespiti üzerinden yaklaşık ispat koşulu sağlanabilir; alacağın tam olarak ispatı şart değildir. Alacağın esasına ilişkin itirazlar (ticari ilişkinin para birimi gibi) esas hükümde tartışılacak nitelikte olup ihtiyati haciz aşamasında bu itirazların yaklaşık ispatı ortadan kaldırmaz.
Ele alınan sorunlar
Alacağın döviz cinsinden ihtilaflı olmasına karşın kısmi kabul edilen miktar üzerinden yaklaşık ispatın sağlanıp sağlanmadığı → kabul
İddia: Davalı vekili, bilirkişi raporunda ticari ilişkinin döviz üzerinden yürütüldüğüne kesin olarak kanaat getirilemediğini, taraflar arasındaki ticari ilişkinin dolar mı yoksa TL mi olduğunun öncelikle tespit edilmesi gerektiğini, bu aşamada yaklaşık ispat koşulunun sağlanmadığını, ihtiyati haczin davacıya yargılama sonucu elde edeceği menfaati peşinen sağladığını ve davacının kötü niyetli olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılıp talebin reddini istemiştir.
Gerekçe: İİK 258/1'in 2. cümlesi uyarınca ihtiyati haciz talep edenin, alacağın varlığını, rehinle temin edilmediğini ve vadesinin geldiğini yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek şekilde ispat etmesi yeterlidir; kanaat verici delilden anlaşılması gereken alacağın tam olarak ispatı değildir. Somut olayda takibe konu faturaların tamamı USD cinsinden düzenlenmiş ve üzerlerinde vade tarihindeki kurdan ödeneceğine ilişkin kayıt bulunmaktadır. Davalı vekili ticari ilişkiyi kabul etmekle birlikte borcun döviz cinsinden olduğunu kabul etmemiş, ancak 211.093,01-TL borç bulunduğunu beyan etmiştir. Bu miktar borcun varlığı cevap dilekçesinde kabul edildiğinden, bu miktar için yaklaşık ispatın sağlandığı kabul edilerek ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Bilirkişi raporunda tespit edilen ilave borç miktarı üzerinden verilen ek ihtiyati haczin yerindeliği → ret
İddia: Davalı vekili, ihtiyati haczin davacının yargılama sonucunda elde edeceği menfaati peşinen sağladığını, davacının salt kötü niyetle talepte bulunduğunu, ödemenin teminat niteliğinde olduğunu ve döviz borcu bulunmadığını, öncelikle ticari ilişkinin dolar mı TL mi olduğunun tespit edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İhtiyati haciz kararı, davalı borçlunun kendi ticari defterlerinde kayıtlı borç miktarı üzerinden verildiğinden ve davalı vekilinin istinaf sebepleri (ticari ilişkinin döviz cinsinden olup olmadığı, alacağın esasa ilişkin tartışılması gerektiği) esas hükümde tartışılacak nitelikte sebepler olduğundan istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Alacağın esasına ilişkin (örn. para birimi) ihtilaf bulunsa da, davalının cevap dilekçesinde kabul ettiği miktar veya davalının kendi ticari defterlerine dayanan bilirkişi tespiti üzerinden ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispatın sağlanabileceği yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati haciz taleplerinde emsal oluşturabilir niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ itirazın iptali davası↗ kısmi kabul↗ bilirkişi incelemesi↗ ticari defter↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1013
KARAR NO 2024/1806
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/05/2024 (Ara Karar)
NUMARASI 2023/109 Esas
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/12/2024
İhtiyati haczin kabulüne ilişkin 17/05/2024 tarihli ara kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
DAVA
Davacı vekili, plastik sektöründe faaliyet gösteren, ... levha ile özel uygulama gerektiren plastik levhaların üretim ve satışı ile iştigâl eden müvekkili şirketin, davalı şirket ile aralarındaki ticari münasebet gereği üzerine düşen edimleri eksiksiz ifa ettiğini, bunun karşılığında dilekçe ekinde sunulan sevk irsaliyeleri ile faturalar düzenlenerek davalıya iletildiğini, tüm faturaların, davalı tarafından ticari defterlerine kayda alınarak ilgili Vergi Dairesi kayıtlarına intikal ettirdiğini, müvekkili şirket nezdinde ki takibe konu cari hesap borcuna mahsuben davalı tarafından kısmi ödemelerde bulunulduğunu ve davalı şirket tarafından müvekkiline satışı yapılan hurda pet ambalaj atığı faturalarının cari hesaba kaydı ile fatura tutarlarının cari hesap alacağından mahsubu yapıldığını, dilekçe ekinde sunulan Cari Hesap Ekstresi incelendiğinde, satın alınan ürünlere ilişkin olarak keşide edilen faturalardan kaynaklanan cari hesap bakiyesinin davalı tarafından ödenmediğini, icra takibinin yapıldığı 13.12.2022 tarihi itibariyle davalının, müvekkiline 102.432-USD borcu kaldığını belirterek davalının Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin ...
Esas Sayılı dosyasındaki itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, müvekkilinin davalıya herhangi bir dolar borcunun bulunmadığını, davacının kestiği faturaların Türk Lirası karşılıkları kabul edildiğini, dolar karşılığının kabul edilmediğini, müvekkilinin davacı tarafa yalnızca 211.093,01-TL borcu olduğunu belirtmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI VE SÜREÇ
Davacı vekilinin 05/04/2023 tarihli dilekçesi ile; mevcut delil durumu ve davalının açık kabul beyanı ile alacaklarının varlığı yaklaşık ispatın da ötesinde sübuta ermiş olduğunu belirterek şimdilik rehinle temin edilmemiş olan 211.093,01-TL tutarındaki muaccel müvekkili alacağının ve icra takip dosyasındaki ferilerinin temini bakımından Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin 2022/194254 esas sayılı dosyasından davalının taşınır, taşınmaz ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 13/04/2023 tarihli ara kararı ile davanın, itirazın iptali davası olup, icra dosyası incelenerek 102.432-USD üzerinden takip başlatıldığı, davacı tarafından dolar cinsinden davalıdan alacaklı olduğunu iddia etmesine rağmen davalı tarafından dolar cinsinden borçlarının olmadığını, ticari ilişkilerinin TL üzerinden yürütülüğünü iddia etmesi nedeniyle dosyada öncelikle taraflar arasındaki ticari ilişkinin dolar mı yoksa TL mi olarak yürütüldüğünün tespitine yönelik olması nedeniyle yaklaşık ispat koşulu da dikkate alınarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş,Ara kararın davacı vekili tarafından istinafı üzerine Dairemizin 2023/1285 Esas, 2023/995 Karar sayılı 19/06/2023 tarihli kararı ile, 211.093,01-TL borcun kabul edildiğinden bu miktar alacak için yaklaşık ispatın sağlandığından göre ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğinden 211.093,01-TL asıl alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 31.663,95-TL teminat (nakit veya kesin- süresiz banka teminat mektubu) karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
Davacı vekilinin 16/01/2024 tarihli dilekçesi ile, 211.093,01-TL yönünden ihtiyati haciz kararı verildiğini, 10/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ile de davalının kendi defter ve kayıtlarına göre 894.822,07-TL borçlu olduğunu, alacağın varlığına ilişkin yaklaşık ispatın sağlandığının açık olduğunu, dava konusu alacağın miktarı takip talebinde gösterilen cins ve tutarda olmakla birlikte alacağın bilirkişi raporunda tespit edilen tutardan ibaret olduğunu hiçbir surette kabul anlamına gelmemek ve itiraz hakları saklı kalmak kaydı ile; 683.729,06-TL meblağlı muaccel müvekkili alacağının ve icra dosyasındaki fer’ilerinin temini bakımından, Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nin 2022/194254 esas sayılı dosyasından davalının taşınır, taşınmaz ve 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece 17/05/2024 tarihli ara kararı ile;
dava dosyasında, mali müşavir bilirkişiden 10/01/2024 tarihli rapor alınmış, davalı tarafın ticari defter ve belgeleri incelenmiş, davalı tarafın defterlerine göre davalının davacı tarafa 894.822,07TL borcunun bulunduğu yönünde rapor verildiğinden daha evvel verilen ihtiyati haciz kararına ek olarak 683.729,06-TL için her iki taraf vekilinin yüzüne karşı ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili, bilirkişi raporunda kesin olarak döviz üzerinden ticari faaliyeti olduğuna kanaat getirilemediğini, ihtiyati haczim davacının yargılama sonucunda verilecek karar ile elde edeceği menfaati peşinen vermek anlamına geldiğini, artık yargılamanın da yürütülmesinin herhangi bir anlam ifade etmeyeceği sonucuna vardığını, alacaklının alacağını alamama tehlikesi içerinde bulunması gerektiğini, davalı müvekkilin ticaret hacmi düşünüldüğünde ve yıllardır gıda sektöründe faaliyet gösterdiği de dikkate alındığında davacının salt kötü niyetle ihtiyati haciz talebinde bulunduğunun açıkça anlaşıldığını, ayrıca daha önceki ihtiyati haciz kararı uygulamaya geçmeden hemen önce hali hazırda icra dosyasına teminat olarak ödendiğini, bu durum bile davalı müvekkilin esasında gerçeğin ortaya konularak yargılama sonucunda verilecek karara uyacağının göstergesi olduğunu, müvekkilinin döviz borcunun olmadığı iddiasında haklı olduğunu, davacının dolar üzerinden ticari ilişkinin olduğu iddiası ile icra takibi yapması ve hemen akabinde TL olarak her gördüğü rakama ihtiyati haciz talebinde bulunmasının kötü niyetli olduğunu, öncelikle taraflar arasındaki ticari ilişki tespit edilmesi gerektiğini, icra dosyası incelendiğinde 102.432-USD üzerinden takip başlatıldığını, dosyada öncelikle taraflar arasındaki ticari ilişkinin dolar mı yoksa TL mi olarak yürütüldüğünün tespitine yönelik olması nedeniyle bu aşamada yaklaşık ispat koşulu da dikkate alınarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulünün haksız ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek;
kararının kaldırılarak reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep; ticari satım nedeniyle düzenlenen faturalar bakiyesi için başlatılan takibe itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasında ihtiyati haciz kararı verilmesi talebine ilişkindir İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Kanaat verici delilden anlaşılması gereken ise alacağın varlığının tam olarak ispatı anlaşılmamalıdır.Somut olayda mahkemece;
alacağın USD olarak talep edilip edilemeyeceğinin ihtilaflı bulunduğu, yaklaşık ispatın sağlanmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz istemi reddedilmiştir.Takibe konu faturaların tamamı USD cinsinden düzenlenmiş ve faturalar üzerinde vade tarihindeki ...B kurundan ödeneceğine ilişkin kayıt bulunduğu anlaşılmaktadır Davalı vekili ticari ilişkiyi kabul etmekle birlikte borcun döviz cinsinden olmadığını ileri sürmüş, ancak 211.093,01-TL borç bulunduğunu beyan etmiştir. Bu miktar borcun varlığı cevap dilekçesinde kabul edildiğinden bu miktar için yaklaşık ispatın sağlandığının kabulü ile Dairemizce ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İlerleyen aşamada; alınan bilirkişi incelemesi ile davalının ticari defterlerinde kayıtlı bulunan alacak miktarı üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmiş bu ara karara karşı karşı yan davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.Açıklanan nedenlerle;
ihtiyati haciz kararı davalı borçlunun ticari defterlerinde kayıtlı borç miktarı üzerinden verildiği, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin esas hükümde tartışılacak sebepler olduğu gözetilerek istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/35328 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi