Fatura konusu malın teslimini ispat külfeti satıcıya aittir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1488 E. 2024/1762 K. · · İlk derece: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Ticari satım sözleşmelerinde fatura konusu malın teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; ancak fatura, alıcının ticari defterlerine itirazsız kaydedilmiş ve bedeli peyderpey ödenmişse, alıcının sonradan malın teslim edilmediğini ileri sürmesi, bu iddiayı destekleyen somut ve yeterli delil sunulmadığı takdirde kabul edilmez. İstinaf aşamasında ilk derece yargılamasında sunulmamış yeni delillere HMK 357/1 uyarınca dayanılamaz.
Ele alınan sorunlar
Fatura konusu malın teslim edildiğinin ispatı → ret
İddia: Davacı, fırınların teslim alındığına dair faturada müvekkilinin imzası bulunmadığını, taşınmadan teslimi mümkün olmayan bir malın irsaliyeli faturasının davalıyı teslim borcundan kurtarmayacağını, faturanın defterlere kaydedilmiş olmasının teslimi ispatlamadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve satıcının defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davalı-satıcı, fatura konusu malın davacıya teslim edildiğini, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Somut olayda davalı tarafından düzenlenen fatura davacının ticari defterlerinde kayıt edilmiş, ödemeler faturanın kaydından sonra peyderpey tamamlanmıştır. Davalı tarafça sunulan whatsapp yazışmalarından, fatura tarihinden kısa bir süre sonra bir fırının ekranında meydana gelen arızaya ilişkin bildirim yapıldığı anlaşılmakta olup, davacının bu bildirimin daha önce teslim aldığı başka ürünlere ait olduğu iddiası, o ürünün davalıdan satın alındığına ilişkin kanıt sunulmadığından ispatlanamamıştır. Toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının mal teslim edilmeden faturayı alıp ticari defterlerine kayıt ettiği iddiası kanıtlanamamış olup, malın teslim edildiğinin kabulü gerekir.
Gerekçe kaynağı: özgün
İstinaf aşamasında sunulan yeni delillerin değerlendirilemeyeceği → ret
Gerekçe: Davacı vekilinin istinaf dilekçesi ekinde sunduğu 16/04/2021 ve 20/04/2021 tarihli whatsapp yazışmaları, HMK'nın 357(1) maddesi uyarınca yeni delil niteliğinde olup istinaf aşamasında bu delillere dayanılamaz.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Fatura konusu malın teslimine ilişkin ispat külfetinin satıcıya ait olduğu, ancak faturanın alıcı defterlerine itirazsız kaydedilmesi ve bedelinin ödenmesi halinde alıcının teslim edilmediği iddiasını somut delille kanıtlamak zorunda olduğu yönündeki değerlendirme, benzer ticari satım/itirazın iptali davalarında emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ispat külfeti↗ ticari defter kaydı↗ itirazın iptali↗ e-fatura↗ yeni delil yasağı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1488
KARAR NO 2024/1762
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 31/05/2022
NUMARASI 2021/549 Esas - 2022/454 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan 27/01/2021 tarihli faturadaki sucuk ve tütsüleme fırını satın aldığını, davalıya faturadaki satış bedeli olan 112.100-TL'nin 27/01/2021, 28/01/2021 ve 29/01/2021 tarihlerinde banka havalesiyle ödendiğini, ancak davalının söz konusu fırınları müvekkiline teslim etmediğini, bunun üzerine ödenen bedelin iadesi için 112.110-TL asıl alacak ve 9.259,77-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 121.359,77-TL'nin tahsili için davalı aleyhine Gaziosmanpaşa ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibinin başlatıldığını,davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek,itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, fırınların 27/01/2021 tarihli irsaliyeli faturayla davacıya teslim edildiğini, davacının faturayı kabul ederek defterlerine işlediğini ve 3 gün üst üste ödeme yaptığını; takibin ödemelerden 7 ay sonra yapılmasının olağan olmadığını, davacının muhtemelen ihtiyacı kalmayan makinelerin parasını geri almaya çalıştığını; teslimden sonra fırınların test edildiğini ve kayda alındığını; fırınlardan birinin ekranının bozulduğunu, davacının ekranın görüntüsünü fotoğraflayarak müvekkiline 04/02/2021 tarihinde mesajla gönderdiğini, tamiri veya değiştirilmesi için yardım istediğini, ekranın değiştirildiğini; ekran, programlama ve montaj için 2.500-TL maliyet çıkarıldığını; davacının sözleşmeyi haksız şekilde sonlandırdığını ve kötiniyetli takip yapan davacıya bir borcun bulunmadığını belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davalının düzenlediği faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bu şekilde makinelerin davacıya teslim edildiğinin ispatlandığı, davacıya sorulmasına rağmen yemin deliline dayanmadığı, davacının iddiasını ispat edemediği ve kötüniyet tazminatı şartları bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, fırınların teslim alındığına dair faturada müvekkilinin imzası bulunmadığını,fırınlar taşınmadan teslimi mümkün olmadığını, bir taşıma belgesi olmayan elektronik faturanın irsaliyeli olmasının davalıyı teslim borcundan kurtarmayacağını, fırınların teslim edileceği inancıyla faturanın defterlere kaydedildiğini, bu hususun teslimi ispatlamadığını; whatsapp yazışmalarından müvekkilini oyalandığı ve teslimat yapılmadığının görüleceğini belirterek,kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında satın alınan makinelerin teslim edilmediğinden bahisle ödenen bedelin iadesi için başlatılmış icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve satıcının defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davalı-satıcı, fatura konusu mal veya hizmetin davacıya teslim edildiğini, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Somut olayda, davacı-alıcı 27/01/2021 tarihli 1 adet kasap tipi sucuk fırını ve 1 adet talaşlı tütsüleme fırınına ilişkin e-faturanın 112.100- TL bedelini 27/01/2021 tarihinde 60.000-TL, 28/01/2021 tarihinde 36.000-TL ve 29/01/2021 tarihinde 16.100-TL banka havalesiyle davalı satıcıya ödemiştir.
Davacı fatura muhteviyatı emtiaların teslim edilmediğini ileri sürerek bedellerini talep etmektedir.Davalı tarafından düzenlenen fatura davacının defterlerinde 27/01/2021 tarihinde kayıt edilmiştir.Davalı vekili fırınlardan birinin ekranının bozulduğunu bu sebeble davacının yardım talebine ilişkin başlangıcı 04.02.2021 ,sonuncusu 22.03.2021 tarihli watshap yazışmalarını sunmuş,davacı vekili davalıdan daha evvel başka cihazlar aldığını bu görüntünün o cihazlara ilişkin olduğuna ilişkin 22.09.2020 tarihli bir adet yoklama fişi ibraz etmiştir.Yazışmalarda davacının fırın ekran görüntüsü gönderdiği , ne yapılabileceği konusunda görüştükleri ,arızanın 2.500-TL ye giderilebileceği bilgisi verildiği anlaşılmaktadır.Yoklama fişinde bir adet fırının tesbit edildiği anlaşılmakta ise de bu fırının davalıdan satın aldığı hususunda bir kanıt sunulmamıştır.
Davacının mal teslim edilmeden faturayı alıp ticari defterlerine kayıt ettiği iddiasının kanıtlanamadığının kabulü gerekir. Davacı vekili , istinaf dilekçesi ekinde 16/04/2021 ve 20/04/2021tarihli davalı temsilcisiyle aralarındaki whatsapp yazışmalarını sunmuş ise de ; HMK nın 357(1) maddesi uyarınca yeni delillere dayanılamaz. Açıklanan nedenlerle,davacı ürün teslimi yapılmadığını ileri sürerek ödediği bedelin iadesini talep etmekte ise de ;davalı faturasının davacının ticari defterlerine kayıt edildiği ,itiraz edilmediği ; faturanın kaydından sonra ödemelerin peyderpey tamamlandığı ,davalı tarafça sunulan watshap yazışmalarından fatura tarihinden çok kısa bir süre sonra bir fırın ekran görüntüsü gönderilerek meydana gelen bir arıza bildirimi yaptığı ,davacı bu bildirimin daha evvel teslim aldığı başka ürünlere ait olduğunu ileri sürmüş ise de ,başka ürünün davalıdan satın alındığına ilişkin kanıt sunulmadığı anlaşılmakla toplanan deliller birarada değerlendirildiğinde davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmamış,davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 346,90-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 04/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/76998 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi