Pay defterinin basiretsizlikle kaybı zayi belgesi verilmesini haklı kılmaz

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/1892

KARAR NO 2024/1778

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 01/10/2024

NUMARASI 2024/663 Esas - 2024/634 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 05/12/2024

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; şirkete ait pay defterinin dava tarihinden itibaren bulunamadığının ve kaybolduğunun tespit edildiğini, talep eden şirkete ait ortaklık pay defteri belgelerinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; talep edenin dilekçesinde şirketin pay defterinin kaybolduğunun anlaşıldığı, somut olayda pay defterinin kaybolmasının yasanın aradığı esasen mücbir sebepler olan yangın, sel ve deprem nedenlerine girmediği, yasadaki gibi ifadesinden mütevellit her türlü tedbir ve dikkate rağmen defterin irade dışında kayıp edildiğine yönelik bir husus da bulunmadığı, esasen pay defterinin 'keyfe keder' kayıp edilmesine hukuki sonuç bağlanmasının talep edildiği, ne var ki; talebin bu haliyle yasal bir dayanağı bulunmadığından hukuken karşılanamayacağı, 6102 Sayılı TTK'nın 16/1 maddesi gereğince tacir sıfatına haiz olan talep eden şirketin temsilcisinin ticari defterlerin saklanması ve korunması bakımından TTK'nin 18/2 maddesi gereğince tacir olmanın hüküm ve sonuçları bakımından basiretli bir iş insanı gibi hareket etme yükümlülüğünü ve sorumluluğunu yerine getirmediği, 6102 sayılı TTK'nin 82/7, TMK'nin 6 ve HMK'nin 190.

maddeleri kapsamında ispat edilemediği gibi inandırıcı bulunmadığı gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkili şirket tarafından 18 eylül tarihinde tarihinde tutulması zorunlu defterlerden olan Genel Kurul Karar Defteri ve ortaklar pay defterinin olmadığını fark ettiğini, tüm aramalara rağmen bir sonuç elde edemediğini, söz konusu defterler müvekkil tarafından gerekli tüm dikkat ve özenin gösterilmiş olmasına rağmen irade dışı bir nedenle kaybolduğunu, müvekkilinin tüm iyi niyetiyle defterlerin kaybolduğunu anladığı andan itibaren hemen iş bu davayı açtığını belirterek kararın kaldırılarak istinaf başvurusunun kabul edilmesine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava; davacının saklamakla yükümlü şirket ortaklar pay defterinin zayi olduğundan bahisle açılan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı" düzenlenmiştir. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen zayii sebebinin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Somut olayda pay defterinin kaybolması için kanunda sayılan ve buna benzer hiçbir sebebe dayanılmamış olduğu, pay defterinin ne suretle gerçekleştiğinin belli olmadığı, kayıp olgusunun varlığı zayi belgesi verilmesi için yeterli olamayacağı, her tacirin basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında tüm ticari defter, belge ve kayıtlarını özenle saklaması gerekmektedir. Davacı taraf pay defterlerinin kaybolduğundan bahisle zayii belgesi talep etmiştir.

Kanun da tarif edildiği şekilde bir afet sebebiyle veya hırsızlık gibi tacirin iradesi dışında bir zayii halinin mevcut olduğu iddia ve ispat edilmediğinden, zayi belgesi isteme koşulları mevcut olmadığı, davacı şirketin özenle muhafaza etmediği pay defterinin kaybı nedeniyle zayi belgesi isteyemeyeceğinden; davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf sebepleri nedeniyle başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/12/2024