Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)
TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2183 karar (agac.json bildirimi: 1111)
Alt başlıklar:
Ticari defterler ve zayi belgesi 152Ticaret sicili 30Tacir sıfatı ve hükümleri 157Ticaret unvanı ve işletme adı 14Cari hesap 30Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 85Hak düşürücü süre 119Zamanaşımı 20Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133
-
Sigorta acenteliğinde denkleştirme talebinde 1 yıllık hak düşürücü süre
2022/1947 E. 2025/1956 K. ·
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddi
Sigorta acentesinin TTK 122 uyarınca denkleştirme (portföy) tazminatı istemi, kurucu yenilik doğuran bir hak niteliğinde olduğundan TTK 122/4'teki 1 yıllık süre hak düşürücü süredir; sözleşmenin feshinin tebliğinden itibaren 1 yıl içinde ileri sürülmeyen denkleştirme istemi, feshin haklı olup olmadığı veya tarafların şifahi görüşmeleri araştırılmaksızın hak düşürücü süre nedeniyle reddedilir.
denkleştirme (portföy) tazminatıacentelik sözleşmesihak düşürücü sürekurucu yenilik doğuran hakTTK 122/4sigorta acenteliği
-
Kullanılmamış boş taşıma irsaliyeleri için zayi belgesi istenemez
2025/1631 E. 2025/1886 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
TTK 82(7) uyarınca zayi belgesi, ancak kullanılmış olan ticari defter ve belgeler için istenebilir; tasdik ettirilmiş olsa dahi kullanılmadan kaybolan boş defter veya fatura, fiş, irsaliye gibi belgeler için zayi belgesi talep edilemez. Bu nedenle kullanılmamış belgelerin zayi olduğu iddiasıyla açılan davanın, muhafaza kusuru gerekçesiyle değil, belgenin kullanılmamış olması gerekçesiyle reddedilmesi gerekir.
zayi belgesiTTK 82(7)ticari defter ve belgelersevk irsaliyesibasiretli tacir
-
Ticari defter kayıtları ile fatura bakiyesi alacağın ispatı
2025/1585 E. 2025/1763 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davada bir tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtları, diğer taraf mahkemenin ibraz kararına rağmen kendi defterlerini ibraz etmekten kaçınırsa, ibrazdan kaçınan taraf aleyhine delil olarak kabul edilir; bu durumda fatura bakiyesi alacağın varlığı, defter kayıtları ile birlikte konkordato tutanağı ve BA/BS bildirimleri gibi destekleyici belgelerle ispatlanabilir. Ayrıca fatura üzerinde yazılı bulunan ödeme/vade tarihi tek başına alacağın muacceliyet tarihini gösterse de, borçluyu temerrüde düşürmek için ayrıca usulüne uygun bir…
ticari defter delilidefter ibrazından kaçınmamuacceliyettemerrütitirazın iptaliicra inkar tazminatı
-
Siber saldırı nedeniyle e-defter zayi belgesi talebinde süre başlangıcı
2024/126 E. 2025/1739 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Siber saldırı sonucu tacirin elektronik defter ve belgelerine erişemediği durumlarda, TTK 82/7 kapsamındaki zayi belgesi talebi için sürenin başlangıcı, zıyaın kesin olarak öğrenildiği tarihe göre belirlenir; defter ve belgelerin kurtarılıp kurtarılamayacağı belirsizken tacirden zıyaı derhal kabullenip dava açması beklenemez. Elektronik Defter Genel Tebliği'nde öngörülen Gelir İdaresi Başkanlığı'na başvuru, zayi belgesi talebinin bir ön koşulu olarak düzenlenmemiştir; buna karşılık mahkemece, talep edilen dönemlere ait e-defter ve beratların ikincil…
zayi belgesihak düşürücü süreTTK 82/7elektronik defterikincil örnekmücbir sebep
-
Bayilik sözleşmesinde haksız fesih ve eksik alım nedeniyle cezai şart
2022/1321 E. 2025/1751 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bayilik sözleşmesinde, sağlayıcının fiyat/iskonto belirleme yetkisini kullanabilmesi bayiin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini (asgari alım taahhüdü gibi) yerine getirmesi koşuluna bağlıysa, bayi bu yükümlülüğe aykırı davranmışken sağlayıcının iskonto uygulamamasına dayanarak sözleşmeyi feshetmesi haksız fesih sayılır. Yıllık asgari alım taahhüdüne uyulmaması halinde, tedarikçinin hem ifayı hem cezai şartı talep edebilmesi için, taahhüde aykırı davranılan yılı takip eden yeni yılda mal vermeden önce çekince (ihtirazi kayıt) bildirmesi veya…
cezai şarthaksız fesihasgari alım taahhüdüihtirazi kayıt/çekincecezai şarttan tenkisbayilik sözleşmesibayilik (acente-kıyas)
-
Fatura tebliğ alınıp itirazsız kısmi ödeme yapılması, mal teslimini ispatlar
2025/1473 E. 2025/1726 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir ticari alacağa dayalı icra takibine itirazın iptali davasında, davacının ticari defterlerinin delil vasfı taşıması için defterlerin bütün olarak birbirini doğrulaması gerekir; envanter defteri gibi zorunlu bir defterin yazdırılmamış (boş) olması, defterlerin lehe delil olarak kabulünü engeller. Buna karşılık, elektronik ortamda düzenlenen bir faturanın BA-BS bildirimine dahil edilmemiş olması -bu bildirim zorunluluğu kaldırıldığından- faturanın ispat gücünü zayıflatmaz; borçlunun BA bildiriminde aynı dönemde e-belge yoluyla mal aldığının görülmesi,…
itirazın iptaliticari defter delil vasfıHMK 222/3envanter defteriBA-BS bildirimielektronik fatura
-
Sözleşme süresince itirazsız kabul edilen faturalara dayanan fazla ödeme iadesi talebi
2022/1265 E. 2025/1705 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşme ilişkisi süresince karşı tarafça düzenlenen faturaları herhangi bir itiraz veya ihtirazi kayıt koymaksızın kabul edip defterlerine kaydeden ve buna göre ödeme yapan taraf, sözleşme karşılıklı anlaşmayla feshedildikten sonra geçmişe dönük olarak fazla ödeme yaptığını ileri sürerek bu bedelin iadesini talep edemez; bu tür bir talep hakkın kötüye kullanılması niteliğindedir. Tacirin, gerekli bilgi ve belgeleri temin ederek basiretli davranma yükümlülüğü bulunduğundan, karşı tarafın bilgi paylaşmaması iddiası da bu sonucu değiştirmez.
bayilik sözleşmesiihtirazi kayıthakkın kötüye kullanılmasıbasiretli tacirkar paylaşımıbayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sözleşmesinde tek taraflı lehe hükümlere dayalı cezai şart ve faiz talebi
2022/1324 E. 2025/1707 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir sözleşmede yer alan faiz, kira, cezai şart gibi yükümlülüklere ilişkin hükümler, sözleşme metninden hangi tarafın lehine düzenlendiği tespit edilerek uygulanır; taraf, kendi aleyhine düzenlenmiş bir hükme dayanarak lehine sonuç talep edemez. Ayrıca, sözleşmenin akdedildiği tarihte 6098 sayılı TBK henüz yürürlükte değilse, sözleşme hükümleri için genel işlem şartı denetimi yapılamaz; sözleşmenin kendisine karşı da uygulanmayan hükümlerinin sonradan hükümsüzlüğünün ileri sürülmesi de kabul görmez.
cezai şarttemerrüt faizigenel işlem şartıbayilik sözleşmesikira alacağıbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defter mutabakatsızlığında ödeme belgelerinin ek incelemeyle değerlendirilmesi
2022/1860 E. 2025/1684 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Açık hesap/cari hesap alacağı davalarında taraf ticari defterleri arasında mutabakatsızlık bulunması halinde, bu farkın kaynağının (hangi tarafın defterinde kayıtlı olup karşı tarafın defterinde kayıtlı olmayan ödeme ve faturalardan ileri geldiğinin) dayanak belgeler üzerinden araştırılması gerekir; borcu sona erdirir nitelikteki ödeme belgeleri yargılamanın her aşamasında ibraz edilebilir ve mahkemece bu belgeler doğrultusunda inceleme yaptırılması zorunludur. Bir tarafın defterinde kayıtlı olup karşı tarafın defterinde kayıtlı olmayan fatura konusu…
açık hesap alacağıcari hesapticari defterbilirkişi incelemesiispat yükükarşı dava
-
Acentelik prim alacağında yabancı para talebi ve kur farkı geçerliliği
2022/2082 E. 2025/1702 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesi kapsamında sigorta acentesinin tahsil edip sigorta şirketine aktarmadığı prim bedellerine ilişkin uyuşmazlıklarda; sözleşmede sigorta şirketinin gönderdiği belgelere belirli sürede itiraz edilmediği takdirde bu belgelerin içeriğinin kabul edilmiş sayılacağına dair hüküm varsa ve acente süresinde itiraz etmemişse, sigorta şirketinin kayıtları esas alınır. Prim alacağı Euro bazlı düzenlenen sigorta poliçelerine dayanıyorsa, TBK 99 uyarınca alacaklının bu alacağı yabancı para cinsinden talep etmesi mümkündür; ticari defterlerin Vergi…
acentelik sözleşmesiitirazın iptaliyabancı para borcukur farkızamanaşımıyetki itirazı
-
Ticari kredide masraf ve komisyon kesintilerinin iadesi istemi
2023/491 E. 2025/1664 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari kredilerde bankanın masraf ve komisyon tahsiline ilişkin hukukilik denetimi, önce sözleşmede belirlenmiş bir oran olup olmadığına, yoksa bankanın ilan ettiği orana, o da yoksa emsal banka uygulamalarına göre orantılılığa bakılarak yapılır; tacir sıfatına sahip bankanın TTK 20 kapsamında münasip ücret isteme hakkı bulunduğundan, sözleşmede kararlaştırılmış ve emsal bankalara göre aşağıda kalan tutarlarda tahsil edilen komisyon, tahsis ücreti ve üçüncü kişilere ödenip müşteriye yansıtılan ekspertiz/ipotek ücretlerinin iadesi istenemez.
ticari kredikredi komisyonukredi tahsis ve değerlendirme ücretimünasip ücret isteme hakkı (TTK 20)emsal banka uygulamasıgenel işlem şartları
-
Ticari defterlerin ibrazından kaçınmanın ispat hukukuna etkisi
2023/487 E. 2025/1668 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda taraflardan biri mahkemece verilen ibraz kararına uymayıp ticari defterlerini ibrazdan kaçınırsa, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtlar o taraf lehine delil olarak kabul edilir ve bu kayıtlara göre karar verilebilir. Ayrıca, düzenlenen faturaya yasal süresi içinde itiraz edilmemesi ve faturanın iade edilmemesi, faturanın içeriğinin ve dayandığı ticari ilişkinin kabul edildiğine karine oluşturur; bu durumda alacağın ispatı için ayrıca mal veya hizmetin ifa edildiğinin kanıtlanması gerekmez.
ticari defter ibrazından kaçınmacari hesapitirazın iptalie-faturafaturaya itirazicra inkar tazminatı
-
Ticari defter delili ve fatura konusu malın teslimine ilişkin ispat yükü
2022/1679 E. 2025/1626 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan alacak davalarında fatura konusu malın teslim edildiğinin ispat külfeti davacı satıcıya aittir. Davacının usulüne uygun tutulmuş, açılış-kapanış tasdikleri bulunan ve tutarlı kayıtlar içeren ticari defterleri, karşı tarafın HMK 222/3 uyarınca usulüne uygun ihtara rağmen kendi defterlerini ibrazdan kaçınması hâlinde, davacı lehine delil teşkil eder ve alacağın ispatında esas alınabilir. Ayrıca ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar HMK 357 uyarınca istinaf aşamasında ileri sürülemez.
ticari defter deliliispat külfetiibrazdan kaçınmaitirazın iptaliicra inkar tazminatıHMK 357 - istinafta yeni iddia yasağı
-
Ticari defter ve BA-BS uyumu ile faturaya dayalı alacağın ispatı
2022/1655 E. 2025/1627 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda, bir tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtları ile BA-BS bildirimlerinin uyumlu olması ve karşı tarafın kendi ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, bu kayıtlar defter sahibi lehine delil olarak kabul edilir ve fatura bedeline ilişkin bir mahsup/indirim iddiası, bunu ispatlayan başka bir delil sunulmadıkça kabul edilmez. Ayrıca, tebligatın davalının bildirdiği adreste yapılamaması halinde Tebligat Kanunu'nun 35. maddesi uyarınca ticaret sicili adresine yapılan tebligat usule uygundur; itirazın iptali davasında henüz…
ticari defil deliliBA-BS bildirimiitirazın iptaliTK 35. madde uyarınca tebligaticra inkar tazminatıHMK 222
-
Ticari defter ve BA-BS kayıtlarının uyumu ile ispat yükü
2022/1311 E. 2025/1629 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan bedel alacağının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında, tarafların ticari defter kayıtlarının ve BA-BS bildirimlerinin birbirini doğrulaması, borç miktarını ispatlar. Sözleşme bedeline ilişkin hükmün revize edildiği veya döviz kurunun sabitlendiği yönündeki iddialar, bu hususta delil sunulmadığı takdirde kabul edilmez. Ticari defter ve kayıtların birbirini doğruladığı, likit nitelikte olduğu tespit edilen alacak üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetlidir.
itirazın iptaliticari defterBA-BS bildirimiicra inkar tazminatılikit alacakispat yükü
-
Davayı aydınlatma görevi yerine getirilmeden hüküm kurulamaz
2025/1439 E. 2025/1593 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Hakimin HMK 31. madde uyarınca davayı aydınlatma görevi bulunduğundan, uyuşmazlığın çözümü için gerekli olan ve bilirkişi kurulunca da işaret edilen resmi kurum kayıtları (örn. ÖTV mükellefiyeti ve trafik tescil kayıtları) getirtilmeden, tarafların ticari defterlerindeki ilgili kayıtları destekleyen üçüncü kişi faturaları ibraz ettirilmeden ve bu suretle eksik kalan hususlar aydınlatılmadan, yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulması usule aykırıdır; bu durumda ilk derece kararı kaldırılıp dosya yeniden görülmek üzere mahkemesine gönderilir.
itirazın iptalidavayı aydınlatma görevibilirkişi raporuÖTV mükellefiyetiticari defter kaydıtescil
-
Mükerrer takip iddiası ve ticari defter delilinin değerlendirilmesi
2023/408 E. 2025/1603 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir alacak kalemine ilişkin mükerrer takip iddiası, o kalem davaya (itirazın iptali talebine) konu edilmemişse davanın esasını etkilemez; davacı dava dilekçesinde mükerrer faturayı mahsup ederek kalan bakiye üzerinden talepte bulunmuşsa, bilirkişi raporundaki fazla hesaplama bu mükerrer kalemden kaynaklanıyor olsa da davaya konu edilmeyen tutar esas alınarak karar verilir. Ayrıca ticari davada usulüne uygun tutulan ticari defterler sahibi lehine delil teşkil eder; karşı taraf kendi defterlerini ibrazdan kaçınmışsa, defter kayıtları karşı taraf aleyhine…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defter delilie-faturamükerrer takiplikit alacak
-
Feragat nedeniyle asıl ve karşı davanın reddi, ilk derece kararının kaldırılması
2023/904 E. 2025/1602 K. ·
Alacakferagat nedeniyle ret
İstinaf incelemesi devam ederken taraf vekillerinin davadan feragat etmesi ve bu vekillerin feragate yetkili olduğunun saptanması halinde, feragat davayı ve uyuşmazlığı sona erdiren, karşı tarafın kabulüne bağlı olmayan bir işlem olduğundan, ilk derece kararı kaldırılarak feragat nedeniyle davanın reddine karar verilir ve taraf istinaf başvurularının incelenmesine yer olmadığına hükmedilir.
-
Tedarikçi sözleşmesinde ihbar süresine aykırılık cezai şartı ve tenkis
2024/783 E. 2025/1581 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tedarikçi sözleşmesinde belirli bir ihbar süresine uyulmaksızın sözleşmenin sona erdirilmesi hâlinde öngörülen cezai şart, sözleşmede ayrıca yer alan rekabet yasağı/haksız rekabete ilişkin cezai şart hükmüyle karıştırılmamalı; cezai şart hangi sözleşme hükmüne dayanıyorsa o hüküm çerçevesinde değerlendirilmelidir. Tacir sıfatını haiz borçlu TBK 182/3 uyarınca cezai şartın tenkisini isteyemese de, hâkim TBK 27 gereği fahiş gördüğü cezai şartı re'sen tenkis etmekle yükümlüdür.
cezai şartmenfi tespitihbar süresitenkistemerrütsözleşme özgürlüğü
-
Fatura konusu taşıma hizmetinin ispatı ve BA/BS beyanının etkisi
2022/1522 E. 2025/1571 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacının defter kayıtları tek başına, yasal delillerle desteklenmedikçe alacağın varlığını kanıtlamaz. Ancak faturanın davalı tarafça BA bildirimiyle vergi dairesine beyan edilmesi ve TTK 21/2'deki 8 günlük itiraz süresi geçtikten sonra iade faturası düzenlenmiş olması, hizmetin ifa edildiğinin kanıtlanmasında davacı yararına değerlendirilir.
itirazın iptaliispat külfetiBA/BS bildirimiticari defter kaydıTTK 21/2 itiraz süresiicra inkar tazminatı
-
Takip dayanağı faturadan alacaklı olunmadığının kabulü, dayanılmayan başka faturaya geçilememesi
2022/1709 E. 2025/1570 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İtirazın iptali davası, icra takibinde dayanılan belgeye sıkı sıkıya bağlıdır; davacı takip sırasında dayanmadığı başka bir fatura veya cari hesap ilişkisine dava aşamasında dayanamaz. Takip dayanağı faturaya davalının düzenlediği iade faturasının davacı tarafça kabul edilip kendi ticari kayıtlarına işlenmesi ve buna ilişkin BA bildiriminin yapılması halinde, davacının o fatura üzerinden alacaklı olmadığı kabul edilir ve bu tespit karşısında sonradan düzenlenen aynı içerikli başka bir faturaya dayanarak alacağın ispatı mümkün değildir.
itirazın iptaliticari satım sözleşmesiispat külfetiticari defteriade faturasıtakibe sıkı sıkıya bağlılık
-
Fatura konusu malların teslimi ispatlanamadığından itirazın iptali reddi
2022/2022 E. 2025/1583 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari satış ilişkisine dayalı fatura alacağının tahsili istemlerinde, faturanın teslim alan bölümünde davalı tarafın yetkili olmayan bir çalışanının imzası bulunması, mal teslimini tek başına ispata yeterli değildir; bu durumda davacının fatura tarihinde iddia edilen miktarda malı teslim edebilecek stok kapasitesine sahip olup olmadığı ile taraflar arasındaki diğer yazılı/elektronik delillerin (mesaj yazışmaları gibi) teslimi doğrulayıp doğrulamadığı birlikte değerlendirilir. Davacının stoklarının fatura içeriği malları karşılamaya yetmediğinin ve…
İtirazın iptaliİspat yüküFaturaİrsaliyeBA/BS bildirimiTicari defter
-
Gecikme faizi faturalarına itiraz etmeyip ödeyen acentenin istirdat talebi
2022/1530 E. 2025/1569 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Acentelik sözleşmesi kapsamında düzenlenen gecikme faizi faturalarına süresinde itiraz etmeyip bunları ticari defterlerine kaydederek ihtirazi kayıtsız ödeyen ve karşı tarafa cari hesap borcu bulunan taraf, iddia ettiği protokole ilişkin delil de sunamamışsa, yaptığı bu ödemeleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteyemez.
acentelik sözleşmesisebepsiz zenginleşmegecikme/temerrüt faiziihtirazi kayıtcari hesapticari defter kaydı
-
Ticari defterlere kaydedilen faturanın akdi ilişkiyi ispat gücü
2025/1262 E. 2025/1535 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir faturanın karşı tarafın ticari defterlerine usulüne uygun olarak kaydedilmiş ve süresi içinde itiraz/iade edilmemiş olması durumunda, artık TTK 21/2'deki faturaya özgü delil rejimi değil, TTK 222'deki ticari defterlerin delil olmasına ilişkin rejim uygulanır; bu takdirde ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar niteliktedir ve borçlu, mal/hizmet almadığını veya borçlu olmadığını yazılı ya da kesin delillerle ispatlamak zorundadır. Karşı delil sunulmadığı takdirde bu şekilde belirlenen alacak likit sayılır ve haksız…
itirazın iptaliticari defterlerin delil olmasıfaturaya itirazTTK 21/2TTK 222icra inkar tazminatı
-
Ticari defterlere kayıtlı faturaya dayalı cari hesap alacağında ispat yükü
2025/1214 E. 2025/1529 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Fatura konusu mal veya hizmetin teslim edildiğinin ispat külfeti kural olarak davacı satıcıya aittir; ancak fatura, davalının kendi ticari defterlerine usulüne uygun ve itirazsız olarak kaydedilmişse, artık faturanın delil vasfına ilişkin TTK 21/2 değil ticari defterlerin delil vasfına ilişkin TTK 222 uygulanır ve ticari defterlere kaydedilen fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresinde itiraz ve iade etmeyerek defterine kaydeden taraf, geçerli bir sözleşme ilişkisine göre mal/hizmet aldığını kabul etmiş sayılır;…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliği (TTK 222)fatura içeriğinin kesinleşmesi (TTK 21/2)ispat yüküicra inkar tazminatıcari hesap alacağı
-
Bayilik sözleşmesinin haksız feshinde müspet-menfi zarar seçimlik hakkı
2022/1674 E. 2025/1503 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Yazılı bir sözleşme bulunmasa da tarafların fiili ilişkisi, yetki belgesi ve süreklilik gösteren ticari işlemler bayilik sözleşmesinin unsurlarını taşıyorsa, bu ilişki bayilik sözleşmesi olarak kabul edilir. Bayilik veren tarafça karşı tarafa doğrudan bildirim yapılmadan üçüncü kişiye (örn. ihale idaresine) fesih bildiriminde bulunulması ve bu bildirime dayanılarak üçüncü kişinin sözleşmeyi feshetmesi halinde, ileri sürülen fesih sebebi ispatlanamadıkça fesih haksız kabul edilir. Sözleşmenin haksız feshi halinde alacaklı, TBK 125 uyarınca müspet zarar…
acentelik sözleşmesitek satıcılık sözleşmesibayilik sözleşmesimüspet zararmenfi zararkar kaybıbayilik (acente-kıyas)
-
Bayilik sözleşmesinde süre bitiminde fesih değil yenilenmeme bildirimi
2022/1608 E. 2025/1501 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bayilik sözleşmesinde, sözleşmenin sona ermesine kısa bir süre kala keşide edilen ve sözleşmenin yenilenmeyeceğini bildiren ihtarname; keşideci bayinin ihtarname sonrasında da alım yapmaya devam etmesi gibi objektif emarelerle desteklendiğinde, süresinden önce fesih olarak değil, süresi dolan sözleşmenin uzatılmayacağının bildirimi olarak değerlendirilir; bu durumda haksız fesihten kaynaklanan cezai şart ve kâr mahrumiyeti talep koşulları oluşmaz. Buna karşılık, sözleşmenin sona erme şekli ne olursa olsun bayinin iade etmediği tüpler için sözleşmede…
bayilik sözleşmesicezai şartkâr mahrumiyeticari hesap alacağısözleşmenin süresinden önce feshitemerrütbayilik (acente-kıyas)
-
Ticari defterlerin ibrazından kaçınma halinde karşı taraf defterlerinin delil değeri
2022/1684 E. 2025/1515 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir. Ancak taraflardan biri usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerini mahkemece verilen kesin ihtara rağmen incelemeye sunmayarak ibrazdan kaçınırsa, HMK 222/3 uyarınca karşı tarafın usulüne uygun tutulan defter kayıtları esas alınarak karar verilir. Şirket çalışanı, TBK 551 anlamında özel olarak yetkilendirilmemiş olsa dahi, satılan ürünlerin teslim alınması işletmenin olağan işleri kapsamında ise malı ve faturayı teslime yetkili sayılır; bu durum önceki teslim…
itirazın iptaliticari defterlerin delil olmasıibrazdan kaçınmaispat külfetiolağan işler kapsamında yetkilikit alacak
-
Ticari defterlerde kayıtlı fatura alacağının likit sayılması ve itirazın iptali
2025/1398 E. 2025/1488 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişkide, alacaklının faturalarının borçlunun kendi ticari defterlerinde kayıtlı bulunması hâlinde bu alacak likit sayılır. Faturayı teslim alıp süresinde itiraz veya iade etmeyerek defterlerine kaydeden taraf, faturanın geçerli bir sözleşme ilişkisine dayandığını kabul etmiş sayılır ve borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlamak zorundadır. Likit alacağa yapılan haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için itirazın kötüniyetle yapılmış olması şartı aranmaz.
ticari defter kaydıitirazın iptalilikit alacakicra inkar tazminatıispat yükücari hesap
-
Ticari defterlerin ibrazdan kaçınılması halinde lehe delil olması
2023/218 E. 2025/1470 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari davalarda, mahkemenin ihtarına rağmen taraflardan biri ticari defterlerini ibrazdan kaçınırsa, karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtları HMK 222/3 uyarınca kendi lehine delil olarak kabul edilir; defterin sadece tasdik bilgilerinin bilirkişi raporunda yer alması ve hangi kanuna göre tespit edildiğinin ayrıca belirtilmemesi, defterin delil değerini etkilemez.
itirazın iptalicari hesapticari defterlerin ibrazıdelil niteliğiicra inkar tazminatı