Ticari defterlerin ibrazdan kaçınılması halinde lehe delil olması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/218

KARAR NO 2025/1470

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/09/2021

NUMARASI 2020/596 Esas - 2021/625 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ 27/07/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/09/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; İstanbul Anadolu 1. İcra Dairesinin... esas sayılı dosyası ile ilamsız takibe geçtiklerini, davalının borca itiraz ettiğini, alacağın fatura ve cari hesaptan kaynaklandığını, davacı müvekkelinin ticari defterlerinde mevcut bulunan taşıma hizmetinden kaynaklı 26.241,01-TL asıl alacak yönünden takip tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte icra takibinin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davalı tarafın davacı tarafa herhangi borcu olmadığı yapılacak bilirkişi incelemesinde tespit edilerek olup davacı taraf tüm alacaklarını tahsil etmiş olmasına rağmen haksız olarak cari hesaba dayanarak davayı ikame ettiği, mahkemenin yetkisizliğine, davanın reddine, haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafın incelenen 2018/2019/2020 yıllarına ait ticari defterlerin onaylarının zamanında yapıldığı ve lehine delil niteliğinin bulunduğu; adına fatura düzenlenen kişinin fatura düzenleyene borçlu sayılabilmesi için ya düzenlenen faturanın tebliği tarihinden itibaren 8 gün içinde fatura ve münderecatına itiraz edilmemiş olması veya fatura içeriği mal tesliminin-hizmetin ifasının yapıldığının fatura düzenleyen tarafından ispatlanması gerektiği, davacının incelenen faturaları, gümrük beyannameleri, ATR belgeleri ve davalıya ait ihracat faturaları ticari ilişkinin varlığına kesinlik kazandırdığını, davalı tarafın inceleme yapılması için ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı dava konusu fatura ve borç bakiyesi varsa itiraz ettiği faturaların teyidi ve mutabakatı yapılamadığı gerekçesiyle itirazın iptaline,takibin 26.241,04-TL üzerinden ticari temerrüt faizi ile birlikte devamına,%20 oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacı, cari hesaptan kaynaklı alacak iddiasına ilişkin olarak; söz konusu alacağın dayanağı olarak belge sunmadığını,bilirkişi raporunda, davacının ticari defterlerinin delil teşkil edip edemeyeceği hususuna ilişkin olarak, "Davacı tarafın 2018-2019-2020 yıllarıına ait Envanter açılış tasdikleri süresi içerisinde yaptırılmış, ticari defterlerin birbirini doğrular nitelikte olduğu,sahibi lehine delil niteliğinde bulunduğu,..." belirtildiği, bilirkişi raporundan bilirkişinin, davacının ticari defterlerini nasıl incelediği, özellikle de davacının dava konusu faturaları hangi deftere ne şekilde kaydettiği gibi hususları incelenip incelenmediği anlaşılamadığını, davacıya ait ticari defterlerin sadece açılış kapanış onaylarının yapılmış olması, ticari defterlerinin sahibi lehine delil olması için yeterli olmadığını, bilirkişi raporunun yasaklanmasına rağmen hukuki değerlendirme içerdiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava cari (açık)hesap bakiyesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.Davacı davalıya taşımacılık hizmeti verdiğini, cari hesap ilişkisi nedeniyle borcun doğduğunu ileri sürerek itirazın iptalini talep etmiştir. HMK'nın 222(1) maddesi hükmü gereği, "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut..

gerekir." Davacının ticari defterlerinin lehine delil teşkil ettiği ve davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının kanuna uygun ticari defterleri kapsamı davalı aleyhine olmak üzere dikkate alınarak karar verilmesi gerekir. Mahkemece incelemeye ilişkin ara kararı davalı vekilinin huzurunda verilmiş olup inceleme ara kararının 8 nolu bendinde -Davalı tarafa ticari defterlerini sunmadığı takdirde 6100 sayılı HMK'nın 222/3 maddesi gereğince davacı tarafın defterlerinin davacı lehine delil olarak kabul edilebileceği hususunun ihtarına, (ihtarat yapıldı) deniilmiş olup davalı taraf ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının kanuna uygun tutulmuş ticari defterleri davacı lehine delil olarak kabul edilecektir.

Davalı vekili davacının ticari defterlerinin ne şekilde incelendiğinin anlaşılamadığını ileri sürmüş ise de;ticari defterlerin ne şekilde tutulacağı TTK nın 64,VUK nın 226/A maddesinde düzenlenmiş olup, tasdik bilgileri bilirkişi raporunda yazılı olduğundan hangi kanuna göre tesbit edildiğinin bilirkişi raporunda yazılmaması bir eksiklik değildir. Cari(açık) hesap kayıtlarında davalının cari hesabının 17.08.2018 tarihi itibariyle bakiyesinin (0) olduğu, bir başka deyişle borcun bu tarihden sonra ki işlemlerden doğduğundan daha evvel ki ilişkinin incelenmesi gerekmez. Bu tarihden sonra davacının 20 adet fatura ile alacaklandığı ödemelerinin 54.326,56-TL olduğu ve 26.241,05-TL takiple talep edilen tutar kadar borç bakiyesi kaldığı kanıtlanmıştır.Alacağın yurtdışı taşıma işlerinden kaynaklandığı dava dilekçesi ekinde ihraç bilgileri de yazılı navlun faturalarından anlaşılmaktadır.Açıklanan nedenlerle, alacağın varlığının kanıtlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne ilişkin kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı vekilinin alacağın varlığına ilişkin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 1.792,52-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 717,13-TL harcın mahsubu ile kalan 1.075,39-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 36-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/09/2025