Kullanılmamış boş taşıma irsaliyeleri için zayi belgesi istenemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1631 E. 2025/1886 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
TTK 82(7) uyarınca zayi belgesi, ancak kullanılmış olan ticari defter ve belgeler için istenebilir; tasdik ettirilmiş olsa dahi kullanılmadan kaybolan boş defter veya fatura, fiş, irsaliye gibi belgeler için zayi belgesi talep edilemez. Bu nedenle kullanılmamış belgelerin zayi olduğu iddiasıyla açılan davanın, muhafaza kusuru gerekçesiyle değil, belgenin kullanılmamış olması gerekçesiyle reddedilmesi gerekir.
Ele alınan sorunlar
Kullanılmamış (boş) taşıma irsaliyeleri için zayi belgesi verilip verilemeyeceği → ret
İddia: Davacı, müvekkiline ait belirli koçan numaralı taşıma irsaliyelerinden kullanılmamış kısmının müvekkilin iradesi dışında fiziken zayi olduğunu ileri sürerek bu irsaliyeler için zayi belgesi verilmesini talep etmiş; ilk derece mahkemesinin ret kararına karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Gerekçe: TTK'nın 82(7). maddesinde öngörülen düzenleme, kullanılmış olan ticari defter ve belgelere ilişkindir. Tutulmamış veya tasdiki deftere yaptırılmamış defterler için zayi belgesi istenemeyeceği gibi, tasdik ettirilmiş olsa dahi kullanılmamış, boş defter veya fatura, fiş, irsaliye gibi belgeler için de zayi belgesi istenemez. Davacı tarafın kullanılmadan kaybettiğini ileri sürdüğü irsaliyeler için talebin bu nedenle reddedilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesinin muhafazada gereken özenin gösterilmemiş olması gerekçesiyle reddine karar vermesi doğru görülmemiştir. Kararın gerekçesi hatalı olduğundan kaldırılması gerekmekte olup, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden esas hakkında yeniden karar verilerek zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kullanılmamış (boş) ticari belgeler için zayi belgesi talep edilemeyeceğine ilişkin TTK 82(7) yorumu, bu tür taleplerin ret gerekçesinin doğru kurulması açısından emsal niteliğindedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi↗ TTK 82(7)↗ ticari defter ve belgeler↗ sevk irsaliyesi↗ basiretli tacir↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO 2025/1631
KARAR NO 2025/1886
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/10/2025
NUMARASI 2025/886 Esas - 2025/862 Karar
DAVA
Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/11/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı şirket vekili; Müvekkili ... ... AŞnin lojistik sektöründe faaliyet gösterdiği, vergi mükellefi sıfatıyla düzenlemekle yükümlü olduğu taşıma irsaliyeleri, ilgili mevzuat uyarınca mali belge niteliğinde bulunmakta ve gerek kayıt düzeni gerekse denetim süreçleri açısından yasal önem arz ettiğini, müvekkili şirkete ait , 002751 ile 002800 (her iki numara dahil) arasındaki koçan numaralı taşıma irsaliyelerinden, 002751 ile 002779 (her iki numara dahil) kullanıldığını, geriye kalan 002780 ile 002800 (her iki numara dahil) herhangi bir işlemde kullanılmadan önce fiziken zayi olduğunu, müvekkilinin iradesi dışında, 07.10.2025 tarihinde kaybolduğunu, dava konusu taşıma irsaliyeleri, müvekkili ...
çalışanı ... tarafından, taşıma esnasında çalışanın bilgisi, rızası ve iradesi dışında kaybolduğunu irsaliyelerin,yapılan tüm araştırmalara rağmen bu belgelere ulaşılamadığını, şirket çalışanı ... tarafından, irsaliyelerin kaybolduğunu gösterir tutanak düzenlendiğini belirterek , 002780 ile 002800 (her iki numara dahil) numaralı sevk irsaliyelerinin henüz kullanılmadan zayi olduklarının tesbitine ve zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Mahkemece; Talep edenin ticari defterlerinin güvenliğini sağlamakla yükümlü olup, basiretli bir tacir gibi gerekli güvenlik önlemlerini aldığını ispat etmesi gerektiğini, dosya kapsamından talebe konu taşıma irsaliyelerinin yangın, hırsızlık, yer sarsıntısı, sel vb.
gibi durumlardan ötürü zayi olmadığı, talep edenin kendi kusuruyla taşıma irsaliyelerinin kaybolduğu, bu sebeple tüm dosya kapsamı doğrultusunda yasal şartları taşımayan davanın reddine karar verilmiştir.Davacı vekili; Müvekkil ... ... AŞ’ne ait, 002751 ile 002800 (her iki numara dahil) arasındaki koçan numaralı taşıma irsaliyeleri, 002751 ile 002779 (her iki numara dahil) kullanılmış olup; geriye kalan 002780 ile 002800 (her iki numara dahil) herhangi bir işlemde kullanılmadan önce fiziken zayi olmuş; müvekkilin bilgisi, rızası ve iradesi dışında, 07.10.2025 tarihinde kaybolduğunu, Dava konusu taşıma irsaliyeleri, müvekkil şirket çalışanı ... tarafından çalışanın bilgisi, rızası ve iradesi dışında kaybolduğunu ileri sürerek kullanılmadan zayi olan irsaliyeler için zayi belgesi verilmesini istemiştir.Davacı taraf sevk irsaliyelerinin kullanılamadan zayi edilmediğinin tespitine karar verilmesi talep etmiş ise de TTK nın 82(7)maddesinde öngörülen düzenleme kullanılmış olan ticari defter ve belgelerdir.
Zira tutulmamış veya tasdiki deftere yaptırılmamış defterler için zayi belgesi istenilmesi mümkün değildir. Tasdik ettirilmiş olsa dahi, kullanılmamış, boş defter veya fatura, fiş, irsaliye gibi belgeler için zayi belgesi istenemez. Davacı tarafın kullanılmadan kaybettiğini ileri sürdüğü irsaliyeler için talebin bu nedenle reddi gerekirken muhafazada gereken özenin gösterilmemiş olması nedeniyle reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın gerekçesi nedeniyle kaldırılması gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden yeniden karar verilerek zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/886 Esas - 2025/862 Karar sayılı 15/10/2025 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"Zayi belgesi verilmesi talebinin reddine,"İlk derece yargılamasına ilişkin olarak;Peşin harcın karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafça sarf edilen yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Davacı tarafça yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının talebi halinde iadesine ,Davacı tarafça yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMKnın 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.17/11/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/2507 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi