Ticari defter delili ve fatura konusu malın teslimine ilişkin ispat yükü

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/1679

KARAR NO 2025/1626

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/03/2022

NUMARASI 2020/651 Esas - 2022/236 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya sattığı ve teslim ettiği peynir bedeli olan 102.522,39-TL'yi ödemediğini, bu alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul 7. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ürünlerin ve faturaların müvekkiline teslim edilmediğini belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi raporuna göre davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde takip tarihi itibariyle davalıdan 102.522,39-TL alacaklı olduğu, 27/10/2021 tarihli duruşmanın 2 nolu ara kararının tebliğine rağmen davalının, HMKnın 222/3 kapsamında defterlerini ibrazdan kaçındığı ve davacı defterlerindeki kayıtların davacı lehine delil olma durumunu kabul ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının itirazının 102.522,29-TL asıl alacak bakımından iptali ile takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranlarda avans faizi işletilerek takibin devamına, 20.504-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, faturaları teslim aldığı görülen ...'nın şirket ortağı veya çalışanı olmadığından faturaların müvekkili aleyhine borç doğuramayacağını ve bilirkişi raporunun sonuç kısmında, davacının yevmiye defterinin kapanış tasdikinin süresinde yapılmadığından lehe delil olmayacağının yazılı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında satılan malların faturaya dayalı bedelinin tahsili için başlatılmış icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.Kural olarak; fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır.6100 sayılı HMK'nın 222. maddesi "(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.)..." şeklinde düzenlenmiştir.Mahkemece ;inceleme günü olan 11/01/2022 tarihinde, ticari defterlerini ibraz etmeyen tarafın HMK'nın 222/3.

maddesine göre ibrazdan kaçınmış sayılacağı ihtarını içeren 20/12/2021 tarihli ara karar davalı vekiline, 05/01/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Bilirkişi tarafından davacının ticari defterleri incelenmiş,davalının ticari defterleri incelenememiştir. Mali müşavir bilirkişi raporunda, davacının ibraz olunan defterlerinin açılış ve kapanış tasdikini haiz, kayıtların tutarlı olması nedeniyle davacı lehine delil teşkil edeceği, defter kayıtlarına göre davacının 12/08/2020 takip tarihi itibariyle davalıdan 102.522,39-TL alacaklı olduğu, faturaların ... isimli kişiye davalının kaşesiyle teslim edildiği; ancak takipten önce temerrüt oluşmadığından işlemiş faiz istenemeyeceği belirtilmiştir. Bilirkişi raporunun 2.

sayfasında davacının 2019 ve 2020 yıllarına ilişkin yevmiye, kebir defterlerinin açılış kapanış elektronik defter beratlarının görüldüğü, envanter defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında yapıldığı ve defterlerin birbirini teyit ettiği, yasaya uygun tutulduğu belirtilmiştir. E-defter beratları raporun ekindedir.Raporun sonuç bölümünde yevmiye defterinin kapanış tasdiki süresinde yapılmadığından lehe delil vasfının olmadığı belirtilmiş ise de,kontrol edilen e-defter beratlarına göre bu kısımın maddi hatadan kaynaklandığı sonucuna varılmıştır.Davalı vekili, faturanın teslim edildiği ...'nın müvekkiliyle ilgisi olmadığından müvekkili aleyhine sonuç doğurmayacağını ileri sürmüştür.Ancak ,davalı taraf bu iddiasını yargılama aşamasında, ve özellikle bilirkişi raporuna karşı UYAP'tan sunduğu 28/01/2022 tarihli itirazında ileri sürmemiştir.

HMK'nın 357. maddesine göre ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinaf aşamasında ileri sürülemez...'ya teslim edilen faturalardan sonra davalının çeşitli tarihlerde kısmi ödemeler yaptığı anlaşıldığında bu konuya ilişkin istinaf nedeni de yerinde değildir.Açıklanan nedenlerle,davacının takip tarihi itibariyle 102.522,39-TL alacağını kanıtladığı sonucuna varılmakla itirazın iptaline ,davacı yararına icra inkar tazminatına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 7.003,30-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.750,82-TL harcın mahsubu ile kalan 5.252,48-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 75-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 16/10/2025