Ticari defterlerin ibrazından kaçınmanın ispat hukukuna etkisi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/487

KARAR NO 2025/1668

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 15/02/2022

İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili;taraflar arasında ki ticari ilişki neticesinde borç doğduğunu, davalı tarafın müvekkille fatura ilişkisinden kaynaklı yalnızca icra dosyasındaki talepleri ile sınırlı olmak ve fazlaya ilişkin talep hakkı saklı olmak kaydıyla 59.963.76-TL borcu olup bu borcuna ödeme yapılmadığını, alacağın tahsili amacıyla Beyoğlu 8. Noterliği tarafından ... yevmiye numaralı ihtarnameye cevap alamadığını, İstanbul 22.İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine, davalı tarafın itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline davalı borçlunun %20 oranda icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; faturanın karşılığı olan hizmetin davacı tarafından verilmediğini, davacı tarafın; söz konusu faturaların verilen hizmetin karşılığında keşide edildiğini iddia etse de davacı tarafın müvekkili şirkete verdiği herhangi bir hizmet bulunmadığını,davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü tüm iddialara, faturanın içeriğine, bedeline,tüm borca itiraz ettiklerini belirterek davanın reddine, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı tarafından kesilen faturalara karşı davalının yasal süresi içinde itirazda bulunmadığı,faturaların davacı tarafa iade edilmediği,takibe konu faturaları ticari kayıtlarına işlemek üzere Vergi Dairesi Başkanlığına BA formu beyanında bulunan davalının faturaya konu malları teslim aldığının kabulü gerektiğini ayrıca bu malların bedelini yani cari hesaptan kaynaklanan bakiye alacağın tamamını davacıya ödemesi gerektiğini, davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalının davacıya takip tarihi itibariyle takip tutarı kadar 59.963,76-TL borçlu olduğunu ve bu borcun davacıya ödenmediğinin ticari defter ve kayıtlardan belirlendiği gerekçesiyle davalının itirazının iptaline, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacı tarafça alacağa ilişkin faturalar usule ve gerçeğe aykırı olarak ticari ilişkiden bağımsız kesildiğini, hiçbir şekilde faturayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için faturanın varlığı kabul edilse dahi fatura tek başına alacağın ispatı için yeterli olmadığını, fatura içeriği hizmetin verildiğinin davacı yanca ispat edilmesi gerektiğini, müvekkilinin muvafakati olmayan, tek taraflı kesilmiş ve sözleşmede yer almayan bir faturaya davalı tarafın dayandığı, iddia edilen hizmetlerin iddia edilen alacak kadar müvekkiline sunulduğunun veya mal satımının ispat edilmesi gerektiğini, fatura akdin şartlarını tespit eden değil, tespit edilmiş olan şartların bir kısmını gösteren bir belge olduğunu, açık fatura ticari hayatta bedeli ödenmemiş faturayı ifade ettiğini, müvekkili şirket aleyhine keşide edilen fatura mesnet edilerek verilen açıkça hukuka aykırı kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava cari (açık)hesap bakiyesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. Davacı davalıya sattığı ürünler nedeniyle alacağı doğduğunu, cari hesap ilişkisi nedeniyle borcun doğduğunu ileri sürerek itirazın iptalini talep etmiştir. HMK'nın 222(1) maddesi hükmü gereği, "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut..

gerekir." Davacının ticari defterlerinin lehine delil teşkil ettiği ve davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının kanuna uygun ticari defterleri kapsamı davalı aleyhine olmak üzere dikkate alınarak karar verilmesi gerekir.İnceleme ara kararı davalı vekilinin huzurunda verilmiş olup inceleme günü ticari defterler ibraz edilmediği, mazeret bildirilmediği takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacakları ve karşı tarafın ticari defterlerine göre karar verileceği taraf vekillerine bildirilmiş olup davalı taraf ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının kanuna uygun tutulmuş ticari defterleri davacı lehine delil olarak kabul edilecektir.

Alınan bilirkişi raporunda; davacının düzenlediği faturaların e-fatura olduğu, faturalara itiraz veya iade faturası düzenlenmediği davacının ticari defterlerindeki kayıtlara göre 23.12.2021 takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 59.963,76-TL'si asıl alacaklı olduğunun tesbit edildiği, davalının, davacı tarafından düzenlenen faturalara karşı yasal süre içinde herhangi bir itirazda bulunmadığı, bu faturaları iade de etmediği,davalı taraf ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından davacının kanuna uygun tutulmuş ticari defterlerine göre hüküm verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır. Davalı vekili davacının mal ve hizmet temin ettiğini kanıtlaması gerektiğini ileri sürmüş ise de ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından davacının lehine delil sayılan kanuna uygun tutulmuş ticari defterleri ile alacağın varlığının kanıtlandığı,alacağın büyük oranda davacının düzenleyip kayıtlarına aldığı 14.12.2021 tarihli 36.993-TL bedelli içeriği temizlik ve hijyen malzemeleri bulunan faturadan kaynaklandığı, davacı tarafça davalı adına keşide edilen 15.11.2021 tarihli ihtar içeriği de gözetildiğinde davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 4.096,12-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.024,03-TL harcın mahsubu ile kalan 3.072,09-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye ödenmesine,

112-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/10/2025