Ticari defterlerin ibrazından kaçınma halinde karşı taraf defterlerinin delil değeri

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1684

KARAR NO 2025/1515

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 15/02/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya sattığı 27.724,03-TL bedelli ürünler teslim edilmesine rağmen bedelin ödenmediğini, alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul Anadolu 10 İcra Dairesi'nin .. esas sayılı dosyasıyla takip yapıldığını, ancak davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, faturalar karşılığında müvekkiline bir mal teslimi yapılmadığını ve tarafların ticari defterleri incelendiğinde müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığının tespit edileceğini belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davalının ticari defterlerini inceleme için ibraz etmediği, mali müşavir bilirkişi raporuna göre davacının davalıdan alacaklı olduğu ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının icra takibine itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'si oranında 5.544,80-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, davacının malları teslim alma yetkisi bulunan birisine teslim ettiğini ispatlayamadığını, faturanın...a teslimi iddiasının doğru olmadığını, mallar teslim edilmediğinden faturadaki imzayı kabul etmediklerini, teslim alan kısmında şirket kaşesinin bulunmadığını ve imza incelemesi yapılmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, bir adet fatura bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.

Kural olarak, fatura konusu malın teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır.

6100 sayılı HMK'nın "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması" başlıklı 222. maddesi "(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. (3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.)..." şeklinde düzenlenmiştir. Somut olayda, davalı vekilinin hazır bulunmadığı 07/09/2021 tarihli duruşmada, tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, inceleme gün ve saatinde ticari defterlerin sunulmaması halinde ibrazdan kaçınmış sayılacakları ihtarı yapıldığı, davalı vekiline inceleme arakararı içeren duruşma zaptının 13/09/2021 tarihinde tebliğ edildiği, ancak inceleme tarihinde davalı taraf ticari defterlerini incelemeye sunmamıştır.Bilirkişi raporunda davacının 2020 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve davacı lehine delil teşkil ettiği , cari hesap ekstresine göre ilk kaydın 30/09/2020 tarihinde başladığı, davaya konu faturayla birlikte davacının davalıya 5 adet fatura kestiği, davalının 13/10/2020, 16/10/2020 ve 26/10/2020 tarihlerinde 3 ödeme kaydı bulunduğu, 23/11/2020 tarihi itibariyle davacının davalıdan 32.103,96-TL alacağı olduğu;

sevk irsaliyesini teslim alan ...ın SGK kaydına göre davalı işyerinde 27/01/2020 tarihinde işe başladığı, halen çalıştığı; ayrıca şahsın 14/10/2014 tarihli sevk irsaliyesinde de teslim alan olarak adı ve imzası bulunduğu tespit edilmiştir.

HMK'nın 222/3. maddesine göre, davalı ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından davacının kanuna uygun tutulan ticari defterlerinde bulunan kayıtlar uyarınca karar verilmesi gerekir. Şirket çalışanı TBK'nın 551 maddesi anlamında özel olarak yetkilendirilmemiş olsa dahi, davacı tarafından satılan ürünlerin teslim alınması olağan işler kapsamında olduğundan çalışan fatura ve malları teslime yetkilidir. Kaldı ki aynı kişi daha önceden de davacıdan mal teslim almış ve o mala ilişkin fatura bedelini 26/10/2020 tarihinde ödediği görülmüştür. Buna göre, davacının fatura içeriği emtiaları davalıya teslim ettiği ve davacının takibe konu faturadan dolayı davalıdan talep gibi 27.724,03-TL alacağını kanıtladığının kabulü gerekir.

Açıklanan nedenlerle, davacının lehine delil teşkil eden ticari defterleri ile alacağını kanıtladığından itirazın iptaline ve faturaya dayalı likit alacağa haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Alınması gereken 1.893,82-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 473,45-TL harcın mahsubu ile kalan 1.420,37-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 26-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/10/2025