Kıymetli evrak (kambiyo)

TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)

Alt başlıklar:

Çek 687 Bono 274 Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129 Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13 Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23

Usul yaprakları:

Görev ve yetki 127 Hak düşürücü süre 75 Zamanaşımı 19 Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182

Menfi tespit | Kötüniyet tazminatı

2021/1097 E. 2021/6941 K.
Bozuldu

mutlak defi şahsi def'i teminat senedi borçlu olunmadığının tespiti lehtar ikrar
Müracaat borçlusu

2020/4387 E. 2021/6209 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

müracaat borçlusu ttk 702/2 geçerli icra takibi iflas erteleme avalist aval
Yetkisiz temsilcinin imzaladığı çekten şahsi sorumluluğu; ilamsız takipte tazminat koşulu

2020/4404 E. 2021/5984 K.
Onandı

TTK 818. maddesinin atfıyla TTK 678 uyarınca, borçlu şirketi temsile yetkisi bulunmadığı halde (azledilmiş temsilci) çeki imzalayan kişi çekten şahsen sorumlu olup alacaklı ona karşı takip yapabilir; bu nedenle menfi tespit davası reddedilir. İlamsız icra takibi borçlunun itirazı üzerine durduğundan (İİK 72/4; ihtiyati tedbirle durdurma söz konusu değil) davacı aleyhine tazminat koşulları oluşmaz. Ayrıca hükmün tavzihi/tashihi yoluyla taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar değiştirilemez.

yetkisiz temsilcinin sorumluluğu (TTK 678)menfi tespit İİK 72/4 tazminat koşulu hükmün tavzihi/tashihi
Sovtaj bedeli

2012/2679 E. 2013/19678 K.
Bozuldu

sovtaj bedeli abonman sigorta poliçesi üst taşıyıcı navlun faturası sovtaj alt taşıyıcı
Rücuen tazminat

2013/3270 E. 2013/19494 K.
Bozuldu

halefiyet ilkesi taşıma senedi nakliyat sigortası halefiyet sigorta ettiren rücuen tahsil
Sorumluluk sınırlaması

2012/17689 E. 2013/15177 K.
Bozuldu

sorumluluk sınırlaması sınırlı sorumluluk eksik inceleme avans faizi teslim
Kesin haciz sırasındaki borç ikrarı bedelsizliği önler; ikrarı aşan kısımda ispat külfeti alacaklıdadır

2020/6290 E. 2021/5240 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

Çek davacı defterlerinde ödeme kaydıyla muhasebeleştirilmişse borç ödeme amacıyla verildiği kabul edilir; teminat iddiası HMK 200 uyarınca senetle ispatlanmalı, ticari defter tek başına yetmez. Kesinleşmiş icra takibindeki haciz sırasında yapılan borç ikrarı ve ödeme taahhüdü (kesin haciz ihtiyati hacizden farklı olarak baskı ortamı sayılmaz) o miktar yönünden bedelsizliği önler; ikrarı aşan kısımda ise ispat külfeti alacaklıda olup HMK 222 uyarınca davalı defterleri istenerek eksiksiz inceleme yapılmadan ret kararı verilemez.

menfi tespit çekin bedelsizliği borç ikrarı ispat külfeti senetle ispat (HMK 200)ticari defterlerle ispat (HMK 222)
Lehdarın düzenleyene geriye cirosuyla kambiyo sorumluluğunun sona ermesi

2020/6296 E. 2021/5337 K.
Bozuldu

Ayrıksı bir hüküm bulunmadığından, lehdarın çeki düzenleyene (keşideciye) geriye cirosu, lehdar üzerinde alacaklı-borçlu sıfatlarının birleşmesine ve kambiyo ilişkisinden doğan borcunun sona ermesine engel değildir (TTK 788/3, 808/1; TBK 135). Düzenleyen ciro sonrası keşide etmeden önceki durumuna döner; çekin düzenleme tarihi değiştirilerek ikinci kez tedavüle sokulması halinde son hamil, ikinci tedavülden önceki ciranta lehdara müracaat edemez ve bu durum senetten anlaşılabildiğinden sonraki hamillere karşı da ileri sürülebilir.

menfi tespit geriye (avdet) ciro alacaklı-borçlu sıfatlarının birleşmesi kambiyo senedinde müracaat hakkı müteselsil sorumluluk zinciri çekte düzenleme tarihinin değiştirilmesi
Menfi tespit | İstirdat

2020/3204 E. 2021/5248 K.
Bozuldu

kişisel defi seçimlik hak çek tevdi bordrosu tahsil cirosu iflasın açılması temlik cirosu
Taşıma işleri komisyoncusu

2021/1519 E. 2021/5242 K.
Bozuldu

taşıma işleri komisyoncusu emtia nakliyat sigortası fiili taşıyan alt taşıyan zıya alt taşıyıcı
Ttk 732

2020/5867 E. 2021/4925 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

ttk 732 yazılı delil başlangıcı temel ilişki delil başlangıcı ödeme emri istinaf başvurusunun reddi
İhtiyati haciz

2013/16821 E. 2013/20973 K.
Bozuldu

muaccel alacak ödememe protestosu yetkisiz temsil aval protesto yetkili hamil
İhtiyati haciz

2013/11813 E. 2013/16525 K.
Bozuldu

aval ihtiyati haciz kefil ihtar haciz
Tazminat

2018/2346 E. 2019/7090 K.
Bozuldu

sözlü sözleşme taşıma senedi ziya muvafakat taşıyıcı zamanaşımı
Ttk 702/2

2020/4125 E. 2021/5055 K.
Bozuldu

ttk 702/2 şekle aykırılık temel borç ilişkisi avalist lehdar borçlu olunmadığının tespiti
Çok sayıda çalıntı senedi yeterli araştırmadan devralan hamil, iktisapta ağır kusurludur

2020/5570 E. 2021/4450 K.
Onandı

Çalınmış bir kambiyo senedini, keşideci ve cirantaları farklı çok sayıda çalıntı senetle birlikte yeterli araştırma yapmadan ciro yoluyla devralıp icra takibine koyan hamil, senedi iktisapta ağır kusurlu/kötü niyetli sayılır; bu durumda borçlunun menfi tespit ve (haciz baskısıyla ödeme yapılmışsa) istirdat talebi kabul edilir. Hamilin kötü niyeti her türlü delille ispat edilebilir.

kambiyo senedinin ağır kusurlu/kötü niyetli iktisabı menfi tespit ve istirdat hamilin iyiniyeti ispat (her türlü delil)
Menfi tespit

2020/6253 E. 2021/4783 K.
Bozuldu

nispi (kişisel) defi kambiyo takibi şahsi def'i kötüniyetli iktisap kötü niyetli iktisap organik bağ
Kanun yoluna başvurma harcı

2020/3174 E. 2021/5105 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

kanun yoluna başvurma harcı mutlak defi nispi istinaf karar harcı istinaf başvurusunun yapılmamış sayılması istinaf karar harcı hmk 344
Ttk 732

2020/4133 E. 2021/5082 K.
Bozuldu

ttk 732 çek hamili tahsilat makbuzu tahrifat lehtar kötü niyet tazminatı
'Şimdilik' eki almayan 'davadan vazgeçme' beyanının feragat olarak nitelendirilmesi

2020/3125 E. 2021/3651 K.
Bozuldu

Bir tarafın, önüne 'şimdilik' eki almadan yaptığı 'davadan vazgeçme' beyanı, HMK 123/1 anlamında davanın geri alınması değil, HMK 307 anlamında feragat olarak nitelendirilir; feragattan feragat mümkün olmadığından bu beyan tek taraflı olarak geri alınamaz. Beyan duruşma dışı dilekçeyle yapılmışsa gerçek iradeyi belirlemek için ek izahat imkânı da bulunmaz.

feragat davanın geri alınması davadan vazgeçme feragattan feragat irade beyanının yorumu
Tazminat

2020/1941 E. 2021/3306 K.
Bozuldu

temyiz kanun yolu taleple bağlılık ilkesi taleple bağlılık usuli kazanılmış hak kanun yolu zamanaşımı def'i
Çek istirdadında kötüniyetli/ağır kusurlu iktisabın ispat yükü davacıda

2020/5577 E. 2021/4175 K.
Onandı

Çek istirdadı davasında davacı, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası dışında elinden çıktığını kanıtlasa bile, davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla (bilerek) iktisap ettiğini ayrıca ispatlamak zorundadır; bu ispatlanamazsa dava reddedilir.

çek istirdadı yetkili hamil rıza dışı çıkma kötüniyet / ağır kusur ispat yükü
Şirket keşideli bono borç ikrarıdır; karşı alacaktan mahsup edilir

2020/3033 E. 2021/4192 K.
Onandı

Keşidecisi borçlu şirket olan ve karşı tarafın kayıtlarında o şirketten alacak olarak görünen bonolar, şirketin borç ikrarı niteliğindedir; şahsi teminat olarak verildiği kanıtlanamayan bu senetlerin bedelleri, alacaklının karşı alacağından mahsup edilebilir ve mahsup sonrası alacak kalmıyorsa itirazın iptali davası reddedilir.

bono / borç ikrarı keşideci sorumluluğu mahsup ticari defter kaydı
Menfi tespit | Menfi tespit | Tazminat

2020/5001 E. 2021/3188 K.
Bozuldu

tbk 132 hmk 200 son hamil peşin harç infazda tereddüt borçlu olunmadığının tespiti
Menfi tespit

2020/5967 E. 2021/3724 K.
Bozuldu

tahsil cirosu şahsi def'i temlik cirosu bedelsizlik rehin ciro
Menfi tespit

2020/5671 E. 2021/3553 K.
Bozuldu

kambiyo takibi nakden kaydı talil yazılı delille ispat takipsizlik kararı karine
Teminat bonosu, dayandığı kredi borcunun ödenmesiyle bedelsiz kalır

2020/4915 E. 2021/2905 K.
Onandı

Belirli bir genel kredi sözleşmesini teminen açık olarak düzenlenip verilen bono yalnız o sözleşmeden doğan borcu teminat altına alır; o borç ödenip kapatıldığında bono bedelsiz kalır ve sonradan imzalanan başka kredi sözleşmelerinden doğan borçları kapsamaz. Senedin tüm borçları kapsadığının kabulü için ibraname verilmemiş olması yeterli değildir.

aval teminat senedi/bono bedelsizlik def'i genel kredi sözleşmesi müteselsil kefalet
Garanti kapsamı

2019/3666 E. 2021/2841 K.
Bozuldu

garanti kapsamı değer kaybı sovtaj nispi vekalet ücreti taşıyıcının sorumluluğu rücuen tahsil
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar

2020/3655 E. 2021/2290 K.
Bozuldu

kovuşturmaya yer olmadığına dair karar hmk 297 yemin teklifi menfi tespit davası yemin tespit davası
Cebri icra tehdidi

2020/3788 E. 2021/2850 K.
Bozuldu

cebri icra tehdidi senette tahrifat cebri icra imza inkarı tahrifat iş bölümü