Rücuen tazminat

TTK'nın 785/1'inci maddesinde kayıptan doğan tazminatın ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin edileceği, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masrafların» piyasa değerinden indirileceği hükme bağlanmıştır.

TTK'nın 785. maddesine göre, ziyadan doğan tazminat ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Şu kadar ki, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.

2- Dava TTK'ya tabi yurt içinde yapılan taşımadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davalı «taşıyıcı» mandalina emtiasını Antakya'dan Bartın'a taşırken meydana gelen tek yanlı trafik kazasında taşınan mal zarar görmüş olup mal bedeli davacı ... tarafından sigortalısına ödendikten sonra TTK'nın 1301. maddesine göre iş bu «rücu davası» açılmıştır.

3- Dava TTK'da düzenlenen taşıma aktinden kaynaklanmakta olup bu nedenle «mutlak ticari» dava olduğundan davacı yararına talep gibi «avans faizine» hükmetmek gerekirken «yasal faize» hükmedilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Dava TTK'ya tabi yurt içinde yapılan taşımadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davalı «taşıyıcı» mandalina emtiasını Antakya'dan Bartın'a taşırken meydana gelen tek yanlı trafik kazasında taşınan mal zarar görmüş olup mal bedeli davacı ... tarafından sigortalısına ödendikten sonra TTK'nın 1301. maddesine göre iş bu «rücu davası» açılmıştır.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyularak, iddia, savunma ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, 17.336,60 TL tazminatın ödeme tarihi olan 31.03.2006 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin taleplerinin reddine karar verilmiştir.

TTK'nın 785/1'inci maddesinde kayıptan doğan tazminatın ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin edileceği, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masrafların» piyasa değerinden indirileceği hükme bağlanmıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının aracıyla yapılan taşıma sırasında davacı şirkete sigortalı eşyaların «hasar» gördüğü, TTK'nın 781. maddesine göre davalının zararın tamamından, kusursuzluk beyyinesi getirmediği sürece sorumlu olduğu, davacının sigortalanan emtiada meydana gelen ve ekspertiz raporuyla belirlenen, sigortalısına ödediği hasar bedelini «halefiyet ilkesi» gereğince isteyebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı olarak ödenen tazminatın «rücuen tahsili» istemine ilişkindir.

Ancak, «ziya» ve hasardan doğan tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak TTK'nın 785 maddesinde,'' Zıyadan doğan tazminat, ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

2- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında rucuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.

… zma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, davacı şirkete sigortalı bulunan emtianın davalı şirketin maliki bulunduğu araç ile taşınması sırasında kısmi olarak «zayi» olduğu, olayın meydana gelmesinde davalı şirket sürücüsünün tam kusurlu bulunduğu, «muafiyet» ve «sovtaj bedeli» dikkate alındığında davacı tarafça bakiye 2.190,60 TL'nin talep edilebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, «zayi» olan emtia yönünden yurtiçi piyasa fiyatları baz alınarak değerlendirme yapıldığı belirtilmiş, davacı taraf ise «ekspertiz raporu» kapsamında emtia satış faturalarına istinaden «hasarın» tespit edildiği, yurtiçi satış fiyatlarının dikkate alındığını belirtilerek «bilirkişi raporuna itiraz» etmiştir.

2- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesi» kapsamında rucuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.

TTK'nın 785/1'inci maddesinde kayıptan doğan tazminatın ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin edileceği, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masrafların» piyasa değerinden indirileceği hükme bağlanmıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının aracıyla yapılan taşıma sırasında davacı şirkete sigortalı eşyaların «hasar» gördüğü, TTK'nın 781. maddesine göre davalının zararın tamamından, kusursuzluk beyyinesi getirmediği sürece sorumlu olduğu, davacının sigortalanan emtiada meydana gelen ve ekspertiz raporuyla belirlenen, sigortalısına ödediği hasar bedelini «halefiyet ilkesi» gereğince isteyebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı meydana gelen «riziko» sonrasında taşınan ve «hasar» gören emtiaların bedelini poliçe kapsamında dava dışı «sigorta ettirene» ödedikten sonra TTK'nın 1301. maddesine dayalı olarak talepte bulunmuştur.

Ancak, 6762 sayılı TTK'nin 785. maddesine göre, “ ... tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Davalı vekili, cevap dilekçesi, yargılama sırasında verdiği diğer dilekçeler ve beyanlarında «alt taşıyıcı» olan davacının taşıma işini üstlendiği malları alıcılarına hasarlı «teslim» ettiğini, üst «taşıyan» olan müvekkilince düzenlenen «fatura» bedelleri düşüldükten sonra ve yapılan ödemeler dikkate alındığında davacıya borcu olmadığının tespit edileceğini savunarak, söz konusu hasarlı teslime ilişkin düz …

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." Davalı tarafça belirtilen «hasar» tarihi dikkate alınarak TTK’nin 785 vd. maddeleri çerçevesinde zarar olup olmadığı belirlenip takibe konulan navluna hak kazanılıp kazanılmadığının işbu davada değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, mahkemece «navlun alacağını» doğuran taşıma ya da taşımalarda meydana geldiği ileri sürülen «hasarın» oluşup oluşmadığının işbu davada değerlendirilmesi ve anılan yöne ilişkin davalı taraf savunmasının da «mahsup» talebi niteliğinde olduğunun gözetilmesi suretiyle somut olayın değerlendirilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde …

Davalı vekili, cevap dilekçesi, yargılama sırasında verdiği diğer dilekçeler ve beyanlarında «alt taşıyıcı» olan davacının taşıma işini üstlendiği malları alıcılarına hasarlı «teslim» ettiğini, üst «taşıyan» olan müvekkilince düzenlenen «fatura» bedelleri düşüldükten sonra ve yapılan ödemeler dikkate alındığında davacıya borcu olmadığının tespit edileceğini savunarak, söz konusu hasarlı teslime ilişkin düz …

Mahkemece, “....davanın niteliği gereği «itirazın iptali davası» olduğu, taraflar arasındaki ilişkide takip tarihi itibari ile alacak ve borç durumunun saptanması gerektiğinden davalının bu faturalardan dolayı davacıdan her zama …

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısiyle ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir." Davalı tarafça belirtilen «hasar» tarihi dikkate alınarak TTK’nin 785 vd. maddeleri çerçevesinde zarar olup olmadığı belirlenip takibe konulan navluna hak kazanılıp kazanılmadığının işbu davada değerlendirilmesi gerekmektedir.

TTK'nın 785/1'inci maddesinde kayıptan doğan tazminatın ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin edileceği, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masrafların» piyasa değerinden indirileceği hükme bağlanmıştır.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalının aracıyla yapılan taşıma sırasında davacı şirkete sigortalı eşyaların «hasar» gördüğü, TTK'nın 781. maddesine göre davalının zararın tamamından, kusursuzluk beyyinesi getirmediği sürece sorumlu olduğu, davacının sigortalanan emtiada meydana gelen ve ekspertiz raporuyla belirlenen, sigortalısına ödediği hasar bedelini «halefiyet ilkesi» gereğince isteyebileceği gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı tarafından taşıma «rizikolarına» karşı sigorta örtüsüne alınan muhtelif anbar emtiasının davalının maliki ve işleteni olduğu araçla İzmir İli’nden yurtiçinde muhtelif illere taşındığı sırada tek taraflı meydana gelen kaza sonucu bir kısmının zarar gördüğü, bu nedenle sigortacı davacının «sigorta ettirene» ödeme yaptığı ve rucuan tazmini için işbu davayı açtığı hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.

Anılan Kanunun 785 nci maddesi uyarınca ziyadan doğan tazminat, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olur.

Taraflar arasında «taşıma sözleşmesi» akdedildiği, İstanbul’da bulunan davacının, Ankara’da yerleşik olan müşterisine satışını yaptığı muhtelif motor ve parçalarının davalı tarafından taşındığı hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi,taşıma ücreti ve sair «masraflar» piyasa değerinden indirilir.

Bu durum karşısında, tazminat miktarının yukarıda açıklanan yasa hükmü çerçevesinde belirlenmesi yönünde ek rapor alınması veya yeniden «bilirkişi incelemesi» yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulması

TTK'nın 785/1'inci maddesinde kayıptan doğan tazminatın ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin edileceği, tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «ziya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masrafların» piyasa değerinden indirileceği hükme bağlanmıştır.

TTK.’nın 785. maddesine göre, “Zıyadan doğan tazminat; ancak, «taşıma senedine» geçirilen değere, taşıma senedinde değer gösterilmemiş ve fakat «taşıyıcıya» bildirilip onun tarafından kabul edilmiş bir değer mevcut ise ona, böyle bir değer bulunmadığı takdirde aynı cins ve vasıftaki eşyanın gönderilene «teslim» edileceği yerdeki değerine göre tayin olunur.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi raporuna göre, davacının dava konusu malları davalı şirkete «teslim» ettiği, kargo sorgulama «formu» ve ambar tesellüm fişinde gönderici ve alıcı bölümüne H..

D..'ya «teslim» edilmediği, bu malların değerleri mukayyet değeri (V.U.K. madde «265») 16.200,00 TL olduğunun bildirildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 16.200,00-TL’nin 29.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Şu kadar ki; tazminatın piyasa değerine göre tayin edildiği hallerde «zıya» dolayısıyla ödenmemiş bulunan gümrük resmi, taşıma ücreti ve sair «masraflar» malın piyasa değerinden indirilir.” şeklinde belirtilmesine rağmen, mahkemece dava konusu taşınan emtianın değerinin tespiti bakımından belirtildiği şekilde «bilirkişi incelemesi» yapılmadan, sadece davacı tarafından sunulan «fatura» esas alınarak yapılan değer tespiti ile yetinilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davalı yararına bozulmasına karar vermek …

Ancak bu konuda, davalının «temerrüt tarihinin» araştırılarak bir sonuca varılması gerekirken, alacak için uygulanacak «faizin başlangıç tarihinin» «fatura» tarihi olarak uygulanması doğru olmamış, kararın bu nedenle de davalı yararına bozulması gerekmiştir.

D..'ya «teslim» edilmediği, bu malların değerleri mukayyet değeri (V.U.K. madde «265») 16.200,00 TL olduğunun bildirildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 16.200,00-TL’nin 29.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına, toplanan delillere ve düzenlenen bilirkişi raporuna göre, davacının dava konusu malları davalı şirkete «teslim» ettiği, kargo sorgulama «formu» ve ambar tesellüm fişinde gönderici ve alıcı bölümüne H..