Menfi tespit | Menfi tespit | Tazminat | Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5001 E. 2021/3188 K.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2668 E. 2015/4008 K.

Ortak:menfi tespit davası · tespit davası · def'i · hamil · menfi tespit

İncelediğiniz kararda

İlk Derece Mahkemesi’nce, dava konusu senedin «muvazaalı» olarak düzenlendiği iddiasının HMK'nın 200 ve 201. maddeleri uyarınca senetle ispatlanması gerektiği, davacı tarafça senedin gerçekte borçlanma iradesiyle düzenlenmediği konusunda senet sunulmadığı, bu nedenle muvazaa nedenine dayalı «geçersizlik» iddiasının ispatlanamadığı, 23.10.2015 tarihli belgenin geniş kapsamlı «ibra» belgesi olduğu, belge ile ...'ün, ..., ..., ... ve ...'dan 23.10.2015 tarihinden önce doğmuş hiçbir alacağının bulunmadığını beyan ettiği, davaya konu «bononun» 24.12.2012 tarihinde düzenlendiğinden ibra belgesi kapsamında olduğu, davalı tarafın ibra belgesinin bonoyu kapsamadığı yönündeki savunmasını HMK'nın 200 ve 201. maddesi uyarınca senetle ispatlaması gerektiği, davalı tarafın bu konuda yazılı senet sunmadığı, TBK'nın 132. maddesi uyarınca bonodan kaynaklanan isteminin ibra belgesi ile davalı ... açısından sona erdiği sonucuna varıldığı, 6102 sayılı TTK'nın 687. maddesinde "poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan «def»'ileri başvuran «hamile» karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesinin bulunduğu, somut olayda ..., ... ve ...’ün kardeş olduğu, ... ile ... arasında bir boşanma davası olduğu ve dava bitmeden ...'ün vefat ettiği, bonoyu düzenleyen ile «lehtar» ve «son hamil» ...’ün kardeş olması dikkate alındığında davalı ...’ün, gerçekleşen bu vakaları bilmemesinin mümkün görülmediği, bu nedenlerle davalı ...’ün bonoyu iktisap ederken iyi niyetli olmadığı, bu savunmanın ona da yöneltilebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, takibe konu senetten dolayı davacıların, davalılara borçlu olmadığının tespitine, takip konusu alacağın %20'si oranında tazminatın davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalılar vekilince «istinaf yoluna başvurulmuştur».

Menfi «tespit davası» da senet bedeli 350.000,00 TL üzerinden «peşin harç» yatırılarak açılmıştır.

Benzer bu kararda

Mahkemece, borçlular arasında görülen ve «ihtiyati haciz» talep eden bankanın taraf olmadığı «menfi tespit davası» sonucu talebe konu çekin iptaline karar verildiği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

… yı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan ve senet metninden anlaşılmayan «def»'ileri başvuran «hamile» karşı ileri süremeyeceğinden, yazılı gerekçelerle «ihtiyati haciz» talebinin reddi doğru olmamış, hükmün bu nedenle ihtiyati haciz talep eden yararına bozulması gerekmiştir.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:ihtiyati haciz · keşideci · haciz · çek

Menfi Tespit

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/3159 E. 2010/8922 K.

Ortak:son hamil · menfi tespit davası · tespit davası · def'i · hamil · bono · menfi tespit · i̇i̇k 72/son

İncelediğiniz kararda

İlk Derece Mahkemesi’nce, dava konusu senedin «muvazaalı» olarak düzenlendiği iddiasının HMK'nın 200 ve 201. maddeleri uyarınca senetle ispatlanması gerektiği, davacı tarafça senedin gerçekte borçlanma iradesiyle düzenlenmediği konusunda senet sunulmadığı, bu nedenle muvazaa nedenine dayalı «geçersizlik» iddiasının ispatlanamadığı, 23.10.2015 tarihli belgenin geniş kapsamlı «ibra» belgesi olduğu, belge ile ...'ün, ..., ..., ... ve ...'dan 23.10.2015 tarihinden önce doğmuş hiçbir alacağının bulunmadığını beyan ettiği, davaya konu «bononun» 24.12.2012 tarihinde düzenlendiğinden ibra belgesi kapsamında olduğu, davalı tarafın ibra belgesinin bonoyu kapsamadığı yönündeki savunmasını HMK'nın 200 ve 201. maddesi uyarınca senetle ispatlaması gerektiği, davalı tarafın bu konuda yazılı senet sunmadığı, TBK'nın 132. maddesi uyarınca bonodan kaynaklanan isteminin ibra belgesi ile davalı ... açısından sona erdiği sonucuna varıldığı, 6102 sayılı TTK'nın 687. maddesinde "poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan «def»'ileri başvuran «hamile» karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesinin bulunduğu, somut olayda ..., ... ve ...’ün kardeş olduğu, ... ile ... arasında bir boşanma davası olduğu ve dava bitmeden ...'ün vefat ettiği, bonoyu düzenleyen ile «lehtar» ve «son hamil» ...’ün kardeş olması dikkate alındığında davalı ...’ün, gerçekleşen bu vakaları bilmemesinin mümkün görülmediği, bu nedenlerle davalı ...’ün bonoyu iktisap ederken iyi niyetli olmadığı, bu savunmanın ona da yöneltilebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, takibe konu senetten dolayı davacıların, davalılara borçlu olmadığının tespitine, takip konusu alacağın %20'si oranında tazminatın davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalılar vekilince «istinaf yoluna başvurulmuştur».

Menfi «tespit davası» da senet bedeli 350.000,00 TL üzerinden «peşin harç» yatırılarak açılmıştır.

Benzer bu kararda

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, bonoyu keşide eden davacının haricen yaptığı ödeme nedeniyle kendisi açısından «bononun» «bedelsiz» duruma geldiğinden «son hamil» olan davalı ...’in bono bedelini «cirantasından» talep etmesinin gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının dava konusu bono nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine ve bononun iptaline karar verilmiştir.

Türk Ticaret Kanunu’nun 690. maddesi delaletiyle «bonolar» hakanda da uygulanması gereken aynı Yasa'nın 599. maddesinde belirtildiği gibi, kambiyo senedinden dolayı kendisine müracaat olunan kimse, «keşideci» veya önceki hamillerden biri ile kendi arasında doğrudan doğruya mevcut münasebetlere dayanan «def»’ileri müracaatta bulunan «hamile» karşı ileri süremez.

Hamilin kötü niyetli olduğu iddiasının ise umumi mahkemelerde «menfi tespit davası» şeklinde ileri sürülerek ispatı gerekir.

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:kötüniyetli hamil · ciranta · bedelsizlik · ciro · keşideci · vade · kötüniyet

Menfi tespit | Menfi tespit | Tazminat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/1868 E. 2023/4123 K.

Ortak:borçlu olunmadığının tespiti · muvazaa · lehtar · ibra · infaz · bono · geçersizlik · istinaf yoluna başvurulabilirlik · Menfi tespit, Menfi tespit | Tazminat

İncelediğiniz kararda

İlk Derece Mahkemesi’nce, dava konusu senedin «muvazaalı» olarak düzenlendiği iddiasının HMK'nın 200 ve 201. maddeleri uyarınca senetle ispatlanması gerektiği, davacı tarafça senedin gerçekte borçlanma iradesiyle düzenlenmediği konusunda senet sunulmadığı, bu nedenle muvazaa nedenine dayalı «geçersizlik» iddiasının ispatlanamadığı, 23.10.2015 tarihli belgenin geniş kapsamlı «ibra» belgesi olduğu, belge ile ...'ün, ..., ..., ... ve ...'dan 23.10.2015 tarihinden önce doğmuş hiçbir alacağının bulunmadığını beyan ettiği, davaya konu «bononun» 24.12.2012 tarihinde düzenlendiğinden ibra belgesi kapsamında olduğu, davalı tarafın ibra belgesinin bonoyu kapsamadığı yönündeki savunmasını HMK'nın 200 ve 201. maddesi uyarınca senetle ispatlaması gerektiği, davalı tarafın bu konuda yazılı senet sunmadığı, TBK'nın 132. maddesi uyarınca bonodan kaynaklanan isteminin ibra belgesi ile davalı ... açısından sona erdiği sonucuna varıldığı, 6102 sayılı TTK'nın 687. maddesinde "poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan «def»'ileri başvuran «hamile» karşı ileri süremez; meğer ki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." düzenlemesinin bulunduğu, somut olayda ..., ... ve ...’ün kardeş olduğu, ... ile ... arasında bir boşanma davası olduğu ve dava bitmeden ...'ün vefat ettiği, bonoyu düzenleyen ile «lehtar» ve «son hamil» ...’ün kardeş olması dikkate alındığında davalı ...’ün, gerçekleşen bu vakaları bilmemesinin mümkün görülmediği, bu nedenlerle davalı ...’ün bonoyu iktisap ederken iyi niyetli olmadığı, bu savunmanın ona da yöneltilebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne, takibe konu senetten dolayı davacıların, davalılara borçlu olmadığının tespitine, takip konusu alacağın %20'si oranında tazminatın davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalılar vekilince «istinaf yoluna başvurulmuştur».

… nısına varıldığından davalılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. (2)Dava, takip dayanağı senetten dolayı «borçlu olunmadığının tespiti» istemine ilişkindir.

Bu durumda İlk Derece Mahkemesi’nce takipte kötü niyetli olduğu anlaşılan davalı ... aleyhine senet bedeli olan 350.000,00 TL üzerinden % 20 oranında tazminata karar verilmesi gerekirken takip konusu alacak üzerinden % 20 oranında tazminat denilip «infazda» da tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından, temyize konu Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.

Benzer bu kararda

İcra Müdürlüğü'nün 2017/3983 E. sayılı dosyası ile davacılar aleyhine «kambiyo takibi» başlatıldığını, davalı ...'ün «bonoda» «lehtar» ve «ciranta» olduğunu, davacıların bonoyu düzenleyen ...'ün «mirasçıları» olduğunu, davalıların da murisin kardeşleri olduğunu, davacı ...'ün sağlığında ...'e karşı boşanma ve katkı ve katılma alacağı davaları açtığını, bu nedenle muris ...'ün «mal kaçırma» ve nafaka yükümlülüğünü asgariye düşürme amacıyla gerçeğe uygun olmayan hukuki işlemler gerçekleştirdiğini, bu işlemlerden birinin de gerçek bir alacak borç ilişkisine dayanmayan ve kardeşi ...'e kendisini göstermelik borçlandırdığı takibe konu senet olduğunu, murisin davalılara bir borcu bulunmadığını, davalıların borcun varlığını ispatlaması gerektiğini, dava konusu senedin ilk olarak boşanma davasında ... vekili tarafından dosyaya sunulduğunu, senedin verildiği iddia edilen 24.12.2012 tarihinde ...'ün Türkiye'de, ...'ün ise Almanya'da olduğunu, paranın «havale» ile gönderildiğine ilişkin dekont sunulmadığını, takibe konu bononun, boşanma ve mal paylaşımı davasında murisin kendisini borçlu göstermek için kardeşlerine güvenerek düzenlediği bir senet olduğunu, davalı ... tarafından davacılara 23.10.2015 tarihli «ibra» içerikli belgenin imzalanıp verildiğini, alacaklı olup alacağını ...'e devrettiği iddia edilen ...'ün doğmuş ve doğacak hiçbir hakkı olmadığını açıkça imza altına alıp davacıları ibra ederek belge düzenlediği dikkate alındığında, sonradan senedin diğer kardeş tarafından piyasaya sürülüp hak iddia edilmesinin hukuken korunabilir bir talep olmadığını, davalı ...'ün hem bonoyu düzenleyen ...’ün hem lehtar-ciranta ...’ün kardeşi olduğundan iyi niyetli olmadığını, takip konusu senedin «muvazaa» nedeniyle «geçersiz» ve «bedelsiz» olduğunu iddia ederek bono nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine ve %20 tazminata karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

… valılar vekili cevap dilekçesinde özetle, ...'ün davalıların abisi olduğunu, davacılardan ...'ün, ...'e karşı boşanma davası açtığını, tüm aile bireyleri tarafından «terk» edilen ...'ün boşanma davası devam ederken evinde kalp krizi geçirerek vefat ettiğini, yaşanan olaylar nedeniyle aile bağlarının zayıfladığını, davalılardan ...'ün abisinin hatırasına olan saygıdan bir süre bonodan kaynaklanan alacağını istemediğini ancak sonrasında icra takibine koyduğunu, bonodan kaynaklanan alacağı «ispat yükünün» davalılara ait olmadığını, «bononun» davalı ...'ün, ...'e verdiği borç nedeniyle düzenlendiğini, davalı ...' ün kızını evlendirirken yaptığı harcamalar nedeniyle diğer davalı ...'den borç para aldığını, bonoyu ...'e «ciro» ettiğini, bononun davalı ...'e ciro edilmesinde şaibeli bir durum olmadığını, davanın haksız olduğunu savunarak reddini istemiştir.

… . aleyhine senet bedeli olan 350.000,00 TL üzerinden % 20 oranında tazminata karar verilmesi gerekirken takip konusu alacak üzerinden % 20 oranında tazminat denilip «infazda» da tereddüt yaratacak şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozu …

Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal

Farklı:kambiyo takibi · mal kaçırma · ibraname · ciranta · bedelsizlik · ciro · mirasçılık · kazanılmış hak

Benzer bu kararda

İcra Müdürlüğü'nün 2017/3983 E. sayılı dosyası ile davacılar aleyhine «kambiyo takibi» başlatıldığını, davalı ...'ün «bonoda» «lehtar» ve «ciranta» olduğunu, davacıların bonoyu düzenleyen ...'ün «mirasçıları» olduğunu, davalıların da murisin kardeşleri olduğunu, davacı ...'ün sağlığında ...'e karşı boşanma ve katkı ve katılma alacağı davaları açtığını, bu nedenle muris ...'ün «mal kaçırma» ve nafaka yükümlülüğünü asgariye düşürme amacıyla gerçeğe uygun olmayan hukuki işlemler gerçekleştirdiğini, bu işlemlerden birinin de gerçek bir alacak borç ilişkisine dayanmayan ve kardeşi ...'e kendisini göstermelik borçlandırdığı takibe konu senet olduğunu, murisin davalılara bir borcu bulunmadığını, davalıların borcun varlığını ispatlaması gerektiğini, dava konusu senedin ilk olarak boşanma davasında ... vekili tarafından dosyaya sunulduğunu, senedin verildiği iddia edilen 24.12.2012 tarihinde ...'ün Türkiye'de, ...'ün ise Almanya'da olduğunu, paranın «havale» ile gönderildiğine ilişkin dekont sunulmadığını, takibe konu bononun, boşanma ve mal paylaşımı davasında murisin kendisini borçlu göstermek için kardeşlerine güvenerek düzenlediği bir senet olduğunu, davalı ... tarafından davacılara 23.10.2015 tarihli «ibra» içerikli belgenin imzalanıp verildiğini, alacaklı olup alacağını ...'e devrettiği iddia edilen ...'ün doğmuş ve doğacak hiçbir hakkı olmadığını açıkça imza altına alıp davacıları ibra ederek belge düzenlediği dikkate alındığında, sonradan senedin diğer kardeş tarafından piyasaya sürülüp hak iddia edilmesinin hukuken korunabilir bir talep olmadığını, davalı ...'ün hem bonoyu düzenleyen ...’ün hem lehtar-ciranta ...’ün kardeşi olduğundan iyi niyetli olmadığını, takip konusu senedin «muvazaa» nedeniyle «geçersiz» ve «bedelsiz» olduğunu iddia ederek bono nedeniyle davacıların davalıya borçlu olmadığının tespitine ve %20 tazminata karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

… valılar vekili cevap dilekçesinde özetle, ...'ün davalıların abisi olduğunu, davacılardan ...'ün, ...'e karşı boşanma davası açtığını, tüm aile bireyleri tarafından «terk» edilen ...'ün boşanma davası devam ederken evinde kalp krizi geçirerek vefat ettiğini, yaşanan olaylar nedeniyle aile bağlarının zayıfladığını, davalılardan ...'ün abisinin hatırasına olan saygıdan bir süre bonodan kaynaklanan alacağını istemediğini ancak sonrasında icra takibine koyduğunu, bonodan kaynaklanan alacağı «ispat yükünün» davalılara ait olmadığını, «bononun» davalı ...'ün, ...'e verdiği borç nedeniyle düzenlendiğini, davalı ...' ün kızını evlendirirken yaptığı harcamalar nedeniyle diğer davalı ...'den borç para aldığını, bonoyu ...'e «ciro» ettiğini, bononun davalı ...'e ciro edilmesinde şaibeli bir durum olmadığını, davanın haksız olduğunu savunarak reddini istemiştir.

Temyiz Sebepleri Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; ek kararın usul ve yasaya aykırı verildiğini, mahkemece «ibranamenin» hatalı değerlendirildiğini, davanın reddedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına «kazanılmış hak» durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukta imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Menfi tespit | Menfi tespit | Tazminat

Gerekçe

Benzer Kararlar

Karar metni

SONUÇ