Çeke dayalı ihtiyati hacizde yetki, keşide yerine göre belirlenir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1688 E. 2025/1896 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkeme belirlenirken salt genel yetki kurallarına değil, kıymetli evrak hükümlerine de bakılır; alacaklı, borçlunun/borçluların yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Ayrıca ihtiyati haciz yargılamasında İİK 265. maddede sayılan itirazlar dışındaki iddialar (örneğin çekin bedelsizliği veya danışıklı devir) incelenemez, çünkü bu yargılamada tahkikat yapılması mümkün değildir.
Ele alınan sorunlar
Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkemenin belirlenmesi → kabul
İddia: Alacaklı vekili, çekin keşide yerinin İstanbul olduğunu ve İstanbul 37. İcra Hukuk Mahkemesi'nin borçlunun icra dairesi yetkisine itirazını reddettiğini belirterek ek kararı istinaf etmiştir.
Gerekçe: İİK 50. madde ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıf yapılmıştır. Ancak dayanak belge çek olduğundan mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılması gerekir. Buna göre çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İhtiyati haciz dayanağı çekte keşide yeri İstanbul olduğundan İstanbul Mahkemeleri yetkilidir; bu nedenle yetki itirazının kabulüne ilişkin ilk derece kararı yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Borçlunun çekin bedelsizliği ve danışıklı devir iddialarının ihtiyati haciz yargılamasında incelenip incelenemeyeceği → ret
Gerekçe: Karşı yan borçlunun mahkemenin yetkisine ilişkin itirazı dışında ileri sürdüğü çekin bedelsiz olduğu ve danışıklı devir iddiaları İİK 265. maddesinde yazılı itirazlardan değildir; ayrıca ihtiyati haciz yargılamasında tahkikat yapmak mümkün olmadığından bu itirazların da reddi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkemenin kıymetli evrak hükümleri (keşide/ödeme yeri) esas alınarak belirlenmesi ve ihtiyati haciz yargılamasında İİK 265 dışı itirazların incelenemeyeceği yönünde bölgesel ikna edici bir çözüm sunmaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Çeke dayalı ihtiyati haciz talebinde, alacaklı borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde ya da ödeme yerinde yetkilidir; yetki belirlenirken kıymetli evrak hükümleri de gözetilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yetkili mahkeme↗ çek↗ kıymetli evrak↗ keşide yeri↗ yetki itirazı↗ İİK 265↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1688
KARAR NO 2025/1896
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/10/2025 (Ek Karar)
NUMARASI 2025/426 D.İş 2025/434 Karar
İHTİYATİ HACİZ
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/11/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Mahkemece bir adet çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verildiği; borçlu ... ... vekilinin yetki itirazı üzerine Mahkemece; itiraz eden borçlunun yerleşim yerinin Beylikdüzü, diğer borçlunun adresinin Bakırköy, çekte muhatap bankanın Zeytinburnu Şubesi olduğu, talep edenin adresinin ise Bağcılar'da bulunduğu, böylece yetkili Mahkemenin Bakırköy Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle itirazın kabulüne karar verildiği, çekin incelenmesinde keşide yerinin İstanbul olduğu anlaşılmaktadır. Alacaklı vekili çekin keşide yerinin İstanbul olduğunu,İstanbul 37. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2025/486 esas,2025/502 karar sayılı kararı ile karşı yan borçlunun icra dairesinin yetkisine itirazının red edildiğini belirterek belirterek ek kararı istinaf etmiştir.
İİK'nın 50. maddesi ile yetkili mahkemenin belirlenmesinde HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Karara dayanak belge çek olduğundan mahkemenin yetkisi belirlenirken kıymetli evrak hükümlerine de bakılacaktır. Buna göre, çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun veya borçluların yerleşim yerinde, keşide veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.Karşı yan borçlunun itirazları mahkemenin yetkisine ve çekin bedelsiz olduğu, danışıklı olarak diğer borçlu tarafından devir edildiği ileri sürülmüş ise de ;bu itirazlar İİK nın 265 maddesinde yazılı itirazlardan olmadığı gibi ihtiyati haciz yargılamasında tahkikat yapmak da mümkün olmadığından reddi gerekmektedir. İhtiyati haciz dayanağı çekte keşide yeri İstanbul olduğundan İstanbul Mahkemeleri yetkili bulunduğundan yetki itirazının kabulüne ilişkin karar yerinde görülmemiş;
alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ek kararın kaldırılmasına, yetki itirazının ve İİK 265 madde kapsamında olmayan diğer itirazların da reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/426 D.İş 2025/434 Karar 07/10/2025 sayılı ek kararın HMK'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İhtiyati hacze itiraz eden ... ... vekilinin yetki itirazının ve diğer itirazlarının reddine" İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ;"Alacaklı tarafından yapılan 45-TL posta masrafının borçlu ... ...'tan alınarak alacaklıya verilmesine, 12.500-TL vekalet ücretinin itiraz eden borçlu ... ...'tan alınarak alacaklıya ödenmesine,"Yatırılan 615,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde alacaklıya iadesine,Alacaklı tarafından yapılan 320-TL istinaf yargı giderinin karşı yan borçlu borçlu ...
...'tan alınarak alacaklıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/11/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1649 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi