6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çekte teminat kaydı bulunması halinde ihtiyati haciz talebinin reddi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1123 E. 2025/1254 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Bir çek/senet metninde açıkça teminat kaydı (neyin teminatı olduğu belirtilerek) yer alıyorsa, bu senet kayıtsız şartsız bir borç ikrarı niteliğinde sayılmaz ve mahkeme bu kaydı re'sen dikkate almak zorundadır. Senedin teminat senedi olduğu yönündeki bir itirazla, senet metninde bizzat yer alan geçerli bir teminat kaydı birbirinden ayrılmalıdır; ikinci durumda alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz talebi için gereken kanaat verici delil şartı karşılanmamış sayılır ve talep reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Çek metnindeki teminat kaydı nedeniyle ihtiyati haciz talebinin kanaat verici delille desteklenip desteklenmediği → ret

İddia: Alacaklı vekili, çek bedelinin tahsili için ihtiyati haciz talebinin reddinin hatalı olduğunu, taraflar arasında teminat olarak gösterilen 02/04/2025 tarihli protokolün mevcut olmadığını, çek üzerindeki ibarenin geçerli bir teminat beyanı olmadığını ileri sürerek red kararının kaldırılmasını ve çek tutarı kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.

Gerekçe: Çek metninde açıkça teminat senedi olduğu ve neyin teminatı olduğu gösterildiğinden, elde bulunan senet kayıtsız şartsız bir borç ikrarı niteliğinde değildir. Senet metninde açıkça gösterilen bu kayıt alacaklıyı bağlar ve mahkemece senet metninde yazılı bu kaydın re'sen incelenmesi gerekir. Senedin teminat senedi olduğunun itiraz sebebi olarak ileri sürülmesi ile senet metninde geçerli bir teminat kaydı bulunması hali birbirinden ayırt edilmelidir; somut olayda senet metninden tespit edilebilen bir teminat kaydı mevcuttur. Senet metninden tespit edilebilen teminat kaydı nedeniyle alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden, kanaat verici delil sunulmadığının kabulü gerekir. Bu nedenle senet üzerindeki kayıt nedeniyle muaccel alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çek/senet metninde açık teminat kaydı bulunması halinde bu kaydın alacaklıyı bağladığı ve mahkemece re'sen dikkate alınması gerektiği, ayrıca senedin teminat senedi olduğu itirazı ile senette geçerli teminat kaydı bulunması halinin ayrıştırılması gerektiği yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz teminat senedi kanaat verici delil kayıtsız şartsız borç ikrarı re'sen inceleme

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/1123

KARAR NO 2025/1254

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/07/2025 (D.İş Karar)

NUMARASI 2025/416 D.İş - 2025/416 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili; ... seri nolu 42.000.000-TL değerindeki çekin müvekkili adına keşide edildiğini, muhatap bankanın müvekkiline "karşılıksızdır" ibaresi düşülerek çekin yazılıp geri verileceğini beyan ettiğini, ... Mah. Ataşehir Şubesinin çek hesabının bağlı bulunduğu ... Bankası Güneşli Ticari Şubesi ile irtibata geçtiğini, borçlu karşı yanın çek hesabının yarım saat içinde ödenebilecek şekilde müsait hale getirilerek ödeme yapılacağı bilgisinin verildiğini, muhatap banka şubesine 14:50'de ibraz edilen çekle ilgili saat 17:45'e kadar herhangi bir işlem yapılmadığını, çekin muhatap banka tarafından rehin alınarak ... Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliği tarafından "çek üzerinde yer alan ifade nedeniyle çek vasfı bulunmadığından işlem yapılamamıştır" ibaresi düşülerek müvekkilinin Anayasanın 38.

Maddesiyle güvence altına alınan mülkiyet hakkının keyfi bir şekilde bertaraf edildiğini,çek üzerinde " 02/04/2025 tarihli protokoldeki ipoteklerin ve şahsi kefaletlerin "Bedeli için verilen teminat çekidir" ibaresi yer aldığını, hukuki açıdan geçerli olmayan bir teminat beyanınden öteye geçemediğini, taraflar arasında teminat olarak gösterilen 02/04/2025 tarihli bir protokolün mevcut olmadığını, müvekkilinin alacağının bağlı olduğu çek yaprağının vasıfsız bir belge olarak görülmesinin müvekkilinin mağdur olmasına neden olduğunu, borçlu lehine bir takım usulsüz işlemler ile borçlu tarafın korunmaya çalışıldığını, borçlu tarafın menkul ve gayrimenkullerini alacaklıdan kaçırmak amacıyla üçüncü kişilere devretme ve bu şekilde mal kaçırma ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğunu beyan ederek borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince;

çek üzerinde "ipoteklerin ve şahsi kefaletlerin bedeli için teminat amaçlı" verildiği yazılı olduğu, İİK nın 257/1 rehinle teminat temin edilmemiş borç yönünden ihtiyati haciz talep edilebileceğinin düzenlendiği, çekteki yazıda ipotek ile güvence altına alınmış alacaktan bahsedildiği, teminatın şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti yapılamadığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, alacaklı vekili taleplerini tekrar ederek red kararının kaldırılmasını çek tutarı alacak kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir. Çek metninde "02.04.2025 tarihli protokoldeki ipoteklerin ve şahsi kefaletlerin bedeli için verilen teminat çekidir"ibaresi yer almaktadır. Kayıtta, senedin açıkça teminat senedi olduğu ve neyin teminatı olduğu açıkça gösterilmiştir.Bu nedenle elde ki senet kayıtsız, şartsız borç ikrarı niteliğinde dedir.

Senet metninde açıkça gösterilen bu kayıt alacaklıyı bağlayacağından ve mahkemece senet metninde yazılı bu kaydın re'sen incelenmesi gerektiğinden ilk derece mahkemesince bu kaydın dikkate alınması yerindedir. Verilen senedin teminat senedi olduğunun itiraz sebebi olarak ileri sürülmesi ile senet metninde geçerli bir teminat kaydı bulunması halini birbirinden ayırt etmek gerekmektedir. Dairemizin tüm kararlarında mevcut olan "senet metninde teminat kaydı bulunmamaktadır" ibaresi tam olarak somut duruma uygundur. Senet metninden tespit edilebilen teminat kaydı nedeniyle alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden kanaat verici delil sunulmadığının kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle, senedin üzerinde ki kayıt nedeniyle muaccel alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiği, bu nedenle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 01/09/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/3026 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.