Tacir sıfatı ve hükümleri
TTK 11-23 · 157 karar
Bu başlıkta usul:
Görev ve yetki 37Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 27Hak düşürücü süre 9Zamanaşımı 2İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 2
-
İade faturasına süresinde itiraz edilmemesi ve ayıp ihbarı yükümlülüğü
2023/2350 E. 2024/31 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir fatura alan kişi, faturayı aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Alıcı, teslim aldığı malın ayıplı olduğunu düşünüyorsa, ayıbın niteliğine göre 2 veya 8 günlük süre içinde satıcıya ayıp ihbarında bulunmakla yükümlüdür (TTK 23/1-c). Süresinden sonra düzenlenen ve karşı tarafa tebliğ edildiği kanıtlanamayan bir iade faturası, ayıp ihbarı yerine geçmez; alıcı, buna dayanarak borcundan kurtulamaz ve teslim aldığı malın bedelini ödemekle yükümlü kalır.
itirazın iptaliticari satımayıp ihbarıticari defteriade faturasıicra inkar tazminatı
-
İade faturasına süresinde itiraz edilmemesi ve şirket çalışanının mal teslim alma yetkisi
2021/958 E. 2023/1925 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari işletmenin çalışanı, ticari temsilcilik yetkisi verilmemiş olsa da işletmenin bazı işlerini yürütmek üzere ticari vekil sıfatıyla mal ve fatura teslim alabilir; teslimin geçerliliği için teslim alan kişinin şirketi temsile yetkili olması şart değildir. İade faturasına TTK 21/2 uyarınca süresinde itiraz edilmemesi, malların teslim alındığının kabulü sonucunu doğurur ve bu durumda itirazın iptaline ve likit alacağa haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına karar verilmesi isabetli olur.
itirazın iptaliicra inkar tazminatıiade faturasıticari vekilticari temsilciTTK 21/2 süresinde itiraz
-
Ticari kredi erken kapama komisyonunda taahhütname oranının bağlayıcılığı
2021/1024 E. 2023/1752 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari kredi ilişkilerinde bankaca tahsil edilen erken kapama komisyonunun hukukiliği denetlenirken önce sözleşme/taahhütname ile belirlenmiş bir oran olup olmadığına bakılır; taraflarca serbest iradeyle kararlaştırılmış ve itiraza uğramamış bir erken kapama taahhütnamesindeki oran, tacir olan tarafların basiretli davranma yükümlülüğü gereği bağlayıcıdır ve bu oran, bankanın TCMB'ye bildirdiği azami komisyon oranından farklı olsa da hesaplamada esas alınmalıdır.
ticari kredi erken kapama komisyonugenel kredi sözleşmesierken kapama taahhütnamesibasiretli tacirTCMB azami oran bildirimimünasip ücret (TTK 22/20)
-
Ticari kredide erken kapama komisyonunun sözleşmedeki hesaplama formülüne göre belirlenmesi
2021/556 E. 2023/1494 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari kredi sözleşmesinde erken kapama komisyonunun hesaplanma yöntemi formülle açıkça gösterilmişse, taraflar tacir olduğundan bu hüküm basiretli tacir kuralı ve tacirin uygun ücret isteme hakkı çerçevesinde bağlayıcıdır ve haksız/genel işlem koşulu olarak geçersiz sayılamaz; komisyonun hukukiliği denetlenirken önce sözleşmedeki oran esas alınır, buna göre hesaplanan tutardan daha düşük tahsilat yapılmışsa alacak talebi reddedilir. Ayrıca sonradan yürürlüğe giren düzenleyici işlemler (tebliğ), yürürlük tarihinden önce gerçekleşmiş erken kapama…
erken kapama komisyonugenel işlem koşulubasiretli tacirTCMB tebliğigeriye etkisizlikemsal banka uygulaması
-
Ticari defterlere kayıtlı faturanın akdi ilişkiye karine oluşturması
2021/264 E. 2023/1328 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir faturanın karşı tarafça itiraz edilmeksizin kendi ticari defterlerine kaydedilmesi, taraflar arasındaki akdi ilişkinin ve mal tesliminin varlığına dair bir karine oluşturur; bu karinenin aksini ispat yükü, faturayı defterine kaydeden tarafa geçer ve bu ispat yazılı veya kesin delillerle yapılmalıdır. Fatura konusu malın uzun bir süre sonra düzenlenen tek taraflı bir iade faturasıyla geri gönderilmesi, bu karineyi çürütmeye yetmez; ayrıca kendisine karşı ileri sürülen kişi veya temsilcisi tarafından verilmemiş bir belge olan iade faturası, HMK 202…
itirazın iptaliticari defterlerin delil niteliğifatura karinesiyazılı delil başlangıcısenetle ispat kuralıicra inkar tazminatı
-
Cari hesapta karşılıklı ticari defter kayıtları birbirini doğruluyorsa alacak likittir
2023/1473 E. 2023/1134 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Cari hesaba dayalı ticari ilişkilerde taraf defterleri arasında uyumsuzluk bulunduğunda, bilirkişi incelemesinin cari hesap hareketlerini ve mahdut sayıdaki faturaları karşılaştırmak suretiyle yapılması gerekir; bu yapılmadan yalnızca davalı defterlerindeki tutar esas alınamaz. Davalı defterlerinde kayıtlı olmayan fatura ve ödemeler dikkate alındığında taraf defterlerinin birbirini doğruladığı sonucuna ulaşılıyorsa, alacak davacı defterlerindeki tutar üzerinden belirlenir. Takip ve dava konusu alacak cari hesap ve faturaya dayandığından likit sayılır ve…
cari hesapticari defter delililikit alacakicra inkâr tazminatıitirazın iptalibilirkişi incelemesi
-
Nokta satış sözleşmesinde çift imza taahhüdüne aykırı tek imza savunmasının dürüstlük kuralına aykırılığı
2021/203 E. 2023/1017 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çift imza ile temsil edilen bir tacirin, sözleşme kapsamında uzun süre ticari ilişkiye girip bu ilişkiyi devam ettirdiği halde ihtilaf çıktığında sözleşmedeki tek imzanın yetkisizliğini ileri sürerek sözleşmenin geçersizliğini iddia etmesi dürüstlük kuralına aykırıdır ve bu itibar edilmez. Seçimlik cezai şart öngören sözleşmelerde, sözleşmeye aykırılığın delil tespiti ile sabit olması halinde alacaklının cezai şartı talep hakkı doğar; cezai şart maktu tazminat işlevi görmekte olup bunu aşan bir zarar ispatlanmadıkça ayrıca kar kaybı talep edilemez.…
cezai şartseçimlik cezai şartcari hesap alacağıdürüstlük kuralıtacirin tenkis talep hakkı (TTK 22)kar kaybı tazminatı
-
Gerçek kişi tacirin aldığı motosiklette görevli mahkeme sorunu
2023/1313 E. 2023/1000 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Gerçek kişi tacirin, ticari işletmesinin unvanı ve iş adresi kullanılarak yapılan bir alışverişte, işlemin ticari işletmesiyle ilgisi olmadığına dair açık bir beyanda bulunulmadıysa, TTK 19/1'deki karine gereği işlem ticari iş sayılır; taraflardan biri tacir olduğundan dava nispi ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir; bu durumda taraflardan birinin tüketici sıfatı bulunmadığından uyuşmazlık Tüketici Mahkemelerinde görülemez.
nispi ticari davaTTK 19 karinesitacir sıfatıgörevli mahkemetüketici işlemi
-
Acentenin yazılı izni olmadan yaptığı indirim satıcıyı bağlamaz
2021/77 E. 2023/931 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Uluslararası ticari satımda, çıkış gümrüğüne ibraz edilen orijinal ihracat faturaları ile alıcının ithalat beyannamesine ibraz ettiği faturaların muhteviyatı örtüşmüyorsa, gümrük mevzuatı yönünden sahte kabul edilen sonraki faturalar yerine orijinal faturalar esas alınır; ayrıca usulüne uygun ayıp tespiti ve bildirimi yapılmadan sonradan yapıldığı iddia edilen fiyat iskontosu ayıp kabulüne dayandırılamaz. Yabancı tacir adına Türkiye'de işlem yapan kişinin, bedelde indirim yapmaya yetkili olduğuna ilişkin özel ve yazılı izin veya vekaleti bulunmadıkça ve…
itirazın iptaliicra inkar tazminatıacentelikayıp ihbarılikit alacakgümrük beyannamesi
-
Taşıt kredisi komisyon ücretinin sözleşmede açıkça belirlenmesi halinde iadesi istenemez
2020/1361 E. 2023/670 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Ticari kredilerde bankanın tahsil ettiği kredi komisyonunun hukukiliği denetlenirken önce sözleşmede belirlenmiş bir oran olup olmadığına bakılır; sözleşmede oran açıkça kararlaştırılmışsa ve bu oran fahiş ya da aşırı yararlanma boyutunda değilse, basiretli tacir olan taraf bu sözleşme hükmüyle bağlıdır ve komisyonun iadesi istenemez; bu durumda emsal banka uygulamalarına ilişkin araştırma yapılmasına da gerek yoktur.
kredi kullandırım komisyonubasiretli tacirgenel işlem koşullarıaşırı yararlanmaemsal araştırmasıistirdat
-
Banka masraf/komisyon kesintilerinin emsal uygulamalara göre denetimi
2020/1426 E. 2023/354 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bankacılık işlemlerinde tahsil edilen masraf ve komisyonların hukukilik denetimi kademeli bir sıraya göre yapılır: önce kredi sözleşmesinde bu konuda belirlenmiş bir oran olup olmadığına bakılır; varsa o oran esas alınır. Sözleşmede oran yoksa bankanın ilan ettiği oranlar araştırılır; varsa bu oranlar esas alınır. Hiçbir oran ilan edilmemişse tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilir. Emsal uygulamalara göre tahsilatın ortalamanın altında kaldığının tespiti halinde, davacının iadesini talep…
bankacılık masraf ve komisyonları2006/1 sayılı Tebliğ2014/6 sayılı Tebliğemsal banka uygulamasıfaiz dışı gelirgenel kredi sözleşmesi
-
Franchise sözleşmesinde cezai şartın tenkisi ve icra inkar tazminatı
2020/1465 E. 2023/230 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Tacir tarafından kararlaştırılmış maktu cezai şart, kural olarak TTK 22 uyarınca indirime konu olamasa da, tarafların ticari ilişkisinin süresi ve işlem hacmi karşısında borçlunun iktisaden mahvına yol açacak nitelikteyse mahkemece re'sen değerlendirilerek tenkis edilebilir. Ayrıca miktarı maktu olarak belirlenmiş olsa bile, geçerliliği ve fahiş olup olmadığı yargılamayı gerektiren cezai şart alacağı likit sayılmaz ve bu kalem üzerinden icra inkar tazminatına hükmedilemez. Tenkis nedeniyle reddedilen kısım üzerinden ise borçlu yararına yargılama gideri…
cezai şarttenkisTTK 22franchise sözleşmesiicra inkar tazminatılikit alacak
-
Fatura bedeline itiraz etmeden kaydetme, bedeli kabul karinesi doğurur
2020/1124 E. 2023/7 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacir olan tarafın, kendisine gönderilen faturayı TTK m.18/2 ve 21/2 uyarınca süresi içinde itiraz etmeden defterlerine kaydetmesi, taraflar arasında fatura bedeli üzerinden anlaşıldığına ilişkin bir karine oluşturur; bu karinenin aksi ancak kesin delille ispat edilebilir, piyasa fiyatı araştırması bu karineyi aşamaz. İtirazın iptali davasında yetkili mahkeme, icra takibinin yapıldığı yer değil davalının yerleşim yeri mahkemesidir; icra dairesinin yetkisinin kesinleşmesi bu durumu etkilemez.
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defterfatura bedeline itirazyetkili mahkemehak düşürücü süre
-
Ticari kredide operasyon masrafı kesintisinin bankacılık teamülüne aykırılığı
2020/780 E. 2022/1768 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari kredi sözleşmelerinde bankanın erken ödeme/erken kapama veya devre komisyonu talep hakkı bulunsa da, sözleşmede ve bankaca ibraz edilen masraf/komisyon tablosunda ayrıca dayanağı gösterilmeyen 'operasyon masrafı' gibi ek bir kesintinin, kredinin erken kapatılması sırasında komisyonun yanında ayrıca tahsil edilmesi, dayanağı ve gerekçesi belgelendirilmediği takdirde bankacılık teamülü ve hakkaniyete aykırı kabul edilir ve iadesine karar verilir.
genel işlem koşullarıerken kapama komisyonudevre komisyonukredi operasyon masrafıbasiretli tacirTTK 20 uygun ücret
-
Kambiyo vasfı olmayan senette tacir sıfatı ve görevli mahkeme
2022/1930 E. 2022/1730 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kambiyo vasfı bulunmayan bir senede bağlanan ticari satım ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, tarafların ticaret siciline kayıtlı olmaması veya vergi mükellefi olmaması, tek başlı tacir sıfatını ortadan kaldırmaz; senet tutarının verildiği yıl itibarıyla VUK'ta öngörülen bilanço esasına göre defter tutma haddini aşması, ilgili tarafın tacir sayılması için yeterlidir. Her iki tarafın da tacir olduğu tespit edildiğinde dava nispi ticari dava niteliğini taşır ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; salt ticaret sicil kaydının bulunmaması…
menfi tespit davasıkambiyo senedi vasfıgörev (dava şartı)nispi ticari davatacir sıfatıbilanço esasına göre defter tutma haddi
-
Alt bayi cari hesap borçlarının üstlenilmesinde borcun nakli değerlendirmesi
2020/916 E. 2022/1698 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari işletmenin devri için TTK 11/3 ve TBK 202/1 uyarınca malvarlığı unsurlarının bütün halinde, yazılı sözleşmeyle ve ticaret sicilinde tescil-ilan suretiyle devredilmesi zorunludur; bu şartlar oluşmadan taraflar arasındaki ilişki ticari işletme devri olarak nitelendirilemez. Buna karşılık, tarafların yazışma ve davranışlarından (liste tebliği, inceleme, mutabık kalınan tutarlara göre ödeme planının kabulü ve buna uygun ödemelerin yapılması) bir borç üstlenme iradesi çıkıyorsa, TBK 195 vd. ve 196/2-3 uyarınca yazılı şekil şartı olmayan borcun nakli…
ticari işletme devriborcun naklicari hesapdış üstlenme sözleşmesiTTK 11/3TBK 202
-
Adi belgeye dayalı ihtiyati haciz talebinde görevli mahkeme tespiti
2022/2128 E. 2022/1686 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebine dayanak yapılan belge kambiyo senedi niteliğinde değilse ve temel ilişkiyi açıklamıyorsa, bu durumda taraflardan birinin tacir olduğuna ilişkin delil bulunmaması hâlinde uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliği taşımaz; bu takdirde ihtiyati haciz talebi hakkında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil asliye hukuk mahkemesidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, ihtiyati haciz talep edilen mahkeme görevli olup olmadığını re'sen inceleyebilir.
ihtiyati hacizgörevmutlak ticari davanispi ticari davakambiyo senedi niteliğitemel ilişki
-
Aracın gümrükte el konulması nedeniyle satıcının zapttan sorumluluğu
2020/892 E. 2022/1660 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflardan her ikisinin de tacir olduğu ticari satım ilişkisinde, satılan aracın ithalinde gümrük vergisinin eksik ödenmesi nedeniyle el konulması, satıcının ayıba karşı sorumluluğu değil, mülga BK 189 vd. maddelerindeki zapttan sorumluluk hükümleri kapsamında değerlendirilir; bu sorumluluk için özel bir zamanaşımı öngörülmediğinden 10 yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır. Alıcının elkoymayı bertaraf etmek amacıyla yaptığı zorunlu nitelikteki ödeme, zararın artmasını önleyici mahiyette olup satıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; bu bedel…
zapttan sorumlulukayıba karşı sorumlulukticari satımtüketici işlemiicra inkar tazminatılikit alacak
-
Fatura bedeline ihtirazi kayıtsız itiraz eden davalı bedeli benimsemiş sayılır
2020/349 E. 2022/1541 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Fatura karşılığı düzenlenen bedele davalı tarafından yasal süresinde itiraz edilmeyip fatura ihtirazi kayıtsız olarak ticari defterlere kaydedilmiş ve BA bildirimine konu edilmişse, davalının bu fatura bedelini benimsediği kabul edilir; sonradan (uzun bir süre geçtikten sonra) düzenlenen fiyat farkı faturası veya teklif niteliğindeki fiyat listeleri, benimsenen fatura bedelinin yerine geçemez. Faturaların yabancı para birimi üzerinden düzenlenmiş olması taraflar arasında dövize endeksli ticari ilişki bulunduğunu ispata yeterli olup, alacağın yabancı…
itirazın iptaliticari defter kaydıihtirazi kayıtsız kabulBA bildirimiispat yüküdövize endeksli alacak
-
Tacir alıcının tüketici sıfatı iddiası ve BA/BS formu ile teslim ispatı
2022/1467 E. 2022/1109 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflardan birinin tacir olmadığı ya da işlemin tüketici işlemi niteliğinde olmadığı hallerde, tacir alıcının tüketici sıfatına dayanan görev itirazı kabul edilmez; ticari satımdan kaynaklanan uyuşmazlıklar asliye ticaret mahkemesinde görülür. Ayrıca satılan malın alıcıya teslim edilip edilmediği ispat açısından tartışmalı ise, faturanın alıcı tarafından BA formu ile vergi dairesine bildirilmiş olması, malın teslim edildiğine karine oluşturur ve teslimin ispatı yönünden yeterli kabul edilir.
itirazın iptalinispi ticari davatacirtüketici işlemiBA formuBS formu
-
Üst sınır ipoteğinde borçlu sorumluluğu ve hukuki yarar dava şartı
2021/954 E. 2022/1089 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Üst sınır (azami meblağ) ipoteğinde, ipotek akit tablosunda doğmuş ve doğacak tüm borçlar sınırlamaya tabi tutulmaksızın teminat altına alınmışsa, ipotek veren tarafından sonradan gönderilen ve ileride doğacak borçların kabul edilmeyeceğine dair tek yanlı ihtarname ipoteği sona erdirmez; ipotek veren, borçlunun bankaya olan tüm borcundan ipotek limitine kadar sorumlu olmaya devam eder. KGF destekli kredilerde, ilgili Bakanlar Kurulu Kararı ve banka-KGF protokolü uyarınca temerrüt sonrası takip yetkisi kredi veren bankaya ait olduğundan, banka KGF'den…
üst sınır (azami meblağ) ipoteğimenfi tespit davasıhukuki yararkonusuz kalmaKGF kefaletigenel işlem koşulu
-
Tacir-esnaf ayrımında ticaret sicili kaydı tek ölçüt değildir
2022/1185 E. 2022/979 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticaret sicilinde tacir kaydının bulunmaması veya esnaf sicilinde kayıtlı olunması, tek başına kişinin tacir olmadığını göstermez; işletme hesabına göre defter tutmak veya vergi mükellefiyeti de tacir-esnaf ayrımında kesin ölçüt değildir. TTK 11(1) uyarınca esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedefleyen, devamlı ve bağımsız faaliyet gösteren işletme sahibi tacir sayılır; bilanço esasına göre defter tutulması ve faaliyetin niteliği ve hacmi bu değerlendirmede belirleyicidir. Satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta her…
-
Gerçek kişi tacirin ticaret sicilinden terkininde ihya davasında hukuki yarar yokluğu
2022/1142 E. 2022/921 K. ·
Şirketin ihyasıistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticaret sicilinden terkin edilmiş olsa da gerçek kişi tacirin hak ve dava ehliyeti devam ettiğinden, aleyhine doğrudan dava açılabilir; bu nedenle gerçek kişi tacirin ihyası için açılan davada hukuki yarar bulunmaz. Tüzel kişiliklere özgü TTK 547 hükmü gerçek kişi tacirlere uygulanamaz.
hukuki yarardava şartıticaret sicilinden terkingerçek kişi tacirihya davasıtacir
-
Emlak komisyonculuğunda tüketici sıfatı taşıyan davalıya karşı görev
2022/1062 E. 2022/852 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflardan birinin ticari veya mesleki amaçla hareket eden emlak komisyoncusu, diğerinin ise satın aldığı meskeni ticari/mesleki amaç gütmeksizin edinen tüketici olduğu tellallık (komisyonculuk) sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda, 6502 sayılı TKHK'nın 3, 73 ve 83/2. maddeleri gereğince işlem tüketici işlemi sayılır ve davacının tacir olması ile TTK 19 uyarınca işlemin kendisi bakımından ticari iş niteliği taşıması, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olmasını engellemez.
tellallık (komisyonculuk) sözleşmesitüketici işlemigörevdava şartıkamu düzeniusulden ret
-
Bankanın İBAN-alıcı unvanı eşleştirmemesinden doğan sorumluluğu
2022/558 E. 2022/753 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bankalar, ağırlaştırılmış sorumluluk ve objektif özen yükümlülüğü gereği hafif kusurlarından dahi sorumludur. TCMB'nin İBAN Uygulaması Tebliği uyarınca alıcı banka, kendisine ulaşan havale talimatındaki İBAN numarası ile hesap sahibi/alıcı unvanı bilgilerini karşılaştırıp doğrulamakla yükümlüdür. Banka bu doğrulamayı yapmadan, İBAN numarasını yeterli görüp alıcı unvanı ile hesap sahibi arasındaki uyumsuzluğu gözetmeksizin ödeme yaparsa, ödemenin hak sahibi olmayan kişiye yapılmasından doğan zarardan sorumlu tutulur; mevduat sahibinin kusuru…
İBAN doğrulama zorunluluğubankanın objektif özen yükümlülüğüağırlaştırılmış sorumlulukbasiretli tacir gibi hareket etme yükümlülüğühavale/hesap sahibi-alıcı unvanı eşleştirmesisebepsiz zenginleşme
-
Görev tespitinde her iki tarafın da tacir olması gerekliliği
2022/762 E. 2022/739 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Satım sözleşmesinden kaynaklanan bir uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için taraflardan her ikisinin de tacir olması gerekir. Gerçek kişinin ticaret sicilinde tacir kaydının bulunmaması, onun tacir olmadığı veya esnaf olduğu anlamına gelmez; VUK uyarınca bilanço esasına göre defter tutan gerçek kişi, birinci sınıf tacir sayılır ve bu durum vergi dairesi kayıtlarıyla ispatlanabilir. Davalının anonim şirket olarak tacir olduğu sabitse ve davacının da bilanço esasına göre defter tutması nedeniyle tacir olduğu tespit edilmişse, taraflar…
nispi ticari davamutlak ticari davatacirbilanço esasına göre defter tutmagöreve ilişkin dava şartıgerçek kişi tacir
-
Ticari kredide masraf/komisyon kesintisinin genel işlem şartı denetimi
2019/2419 E. 2022/677 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Ticari kredi sözleşmelerinde masraf ve komisyon kesintisine ilişkin hükümlerin denetiminde, sözleşme TBK'nın yürürlük tarihinden önce imzalanmışsa genel işlem koşulları denetimi (TBK m.20 vd.) uygulanamaz; bu tür sözleşmelere sözleşme tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı BK hükümleri uygulanır. TBK yürürlüğe girdikten sonra imzalanan ticari kredi sözleşmelerinde ise, bankaca alınan kredi masrafı/tahsis ücretinin yasal dayanağı ilgili Merkez Bankası tebliğidir; bu ücretin haksız şart sayılabilmesi için emsal banka uygulamalarına göre orantısız ve fahiş…
genel işlem koşuluhaksız şartkredi tahsis ücretibasiretli tacir6101 sayılı Kanun m.1818 sayılı Borçlar Kanunu
-
Akaryakıt bayilik sözleşmesinde cezai şart ve çekince koşulu
2019/2225 E. 2022/593 K. ·
Tazminatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Akaryakıt bayilik sözleşmelerinde yıllık asgari alım taahhüdüne uymama halinde öngörülen cezai şart, ifaya eklenen ceza koşulu niteliğindedir; alacaklının hem ifayı hem cezayı talep edebilmesi için, taahhüde aykırı davranılan yılı takip eden dönemde mal vermeden önce çekince (ihtirazi kayuı) bildirmesi veya ihtarname göndermesi gerekir. Çekince konulmadan çekincesiz mal verilmeye devam edilirse, borçluda cezai şartın istenmeyeceğine dair haklı bir güven oluştuğundan o döneme ilişkin cezai şart talep edilemez. Kısmi davalarda cezai şartın fahiş olup…
cezai şartifaya eklenen ceza koşuluihtirazi kayıt / çekincekefalet limitimahsuptakasbayilik (acente-kıyas)
-
Cari hesap alacağında ticari defter kayıtlarının mutabakatı ile itirazın kısmen iptali
2019/2199 E. 2022/523 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İtirazın iptali davasında, taraf ticari defter ve kayıtları arasında örtüşme bulunması ve düzenlenen faturaların iade edilmemesi veya itiraza uğramamış olması halinde, TTK m.21 gereği bu faturalar karşılığında malın satışı ve tesliminin gerçekleştiği ve borcun varlığı kabul edilir. Ayrıca, ilk derece mahkemesi tarafından davalının kötüniyet tazminatı talebi hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulmamışsa, bu husus istinaf sebebi olarak yerinde görülür ve BAM, hükmü bu noktada kaldırarak talep hakkında bizzat karar verir; kısmi haksızlık tek başına…
itirazın iptalicari (açık) hesapticari defterTTK m.21icra inkar tazminatıkötüniyet tazminatı
-
Ticari işletme devrinde peştemaliye bedeli alacağının tahsili
2019/2086 E. 2022/422 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasında imzalanan ve devri konu edilen ticari işletmenin işletme değeri, ünü ve manevi değerine karşılık ödenmesi kararlaştırılan bedel, işletmenin bulunduğu taşınmazın kirasıyla ilgili olmayıp taşınmaz kiralanmasında ödenen hava parasından farklı olarak peştemaliye niteliğindedir; TTK 11/3 uyarınca ticari işletme devri sözleşmesi aksi öngörülmedikçe işletme değerini de kapsar. Sözleşme ve ödeme belgelerinin tarafı olan gerçek kişiler, sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereğince bu sözleşmeden doğan edimden bizzat sorumludur ve ortağı oldukları…
peştemaliyeticari işletme devrisözleşmelerin nispiliğihusumettemerrüticra inkar tazminatı