6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Re'sen terkin usulü (TTK Geçici 7/4-a ihtar, tebligat ve ilan)

Esastan · emsal yerleşik 228 karar

Dal: Şirketin ihyası (ek tasfiye için yeniden tescil / re'sen terkin sonrası ihya)Re'sen terkin rejimi (TTK Geçici 7): terkin usulü ve sicil müdürlüğünün gider sorumluluğu

Dayanak: etiket → madde metni · ⚖ → bu dayanağın geçtiği kararlar
TTK Geçici 7

Bir mesele, içtihadın tek bir hukuki soru etrafında toplanmış görünümüdür; aşağıdaki katmanlar Yargıtay 11. HD, İst. BAM 12. HD, İst. BAM 13. HD, İst. BAM 14. HD, İst. BAM 15. HD, İst. BAM 43. HD, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, Yargıtay 19. HD ile Yargıtay 12. HD'nin bu soruya nasıl yaklaştığını gösterir. Hiçbiri hukuki görüş değildir — kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.

Bu sayfa nasıl okunur? — terimler ve önemli uyarı
Esastan · emsal / Yan · kapı
Esastan: mahkeme işin esasına girip kural koyar → emsal değeri taşır. Yan / kapı: dava esasa girilmeden usulden (görev, süre, hukuki yarar, dava şartı) sonuçlanır → esas emsali değildir.
Yerleşik (kanonik) / aday
Yerleşik: yeterli karar sayısı + editör onayından geçmiş, oturmuş mesele (üretici terimiyle “kanonik”). Aday: az karar ya da onay bekliyor — sayıları ihtiyatla okuyun.
Eğilim (kabul / ret)
İptal isteminin yıllara göre kabul (dava/istem kabul edildi) / ret (reddedildi) dağılımı. Dikkat: bu sayı davanın sonucunu sayar. Bir ret, işin esasından (iddia yerinde bulunmadı) gelebileceği gibi usulden de (ör. muhalefet şerhi eksikliği, süre aşımı, dava şartı) gelebilir. Sayı tek başına “kural şu yönde yerleşti” anlamına gelmez; yön için ilgili kararın gerekçesine bakın.
Doktriner çelişki
Dairenin aynı hukuki soruda birbiriyle bağdaşmayan ilkeler benimseyip benimsemediği — yani farklı davalarda farklı SONUÇ değil, KURALIN kendisinde tutarsızlık. “Yok — yerleşik görüş”, farklı sonuçların olgu koşullarından kaynaklandığını, kuralın tartışmasız olduğunu belirtir — farklı sonuç, tek başına çelişki değildir.
İçtihat zinciri
Meseleye bağlı kararlar; yön (iptal / ret) ve künyeyle. Her künye o kararın tam metnine gider.

Yapısal analiz

TTK Geçici 7, münfesih durumdaki şirketlerin sicil müdürlüğünce re'sen terkininde belirli bir USUL öngörür (Geçici 7/4-a): şirkete ve şirket yetkililerine/temsilcilerine ihtar yapılması ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan. İhtar doğrudan ilanla yapılıp şirkete/yetkiliye tebliğ edilmemişse, ya da terkin sebebi kanunda öngörülen bir sebep değilse (ör. yalnızca 'adreste tespit edilememe'), re'sen terkin USULSÜZDÜR ve terkin hukuki sonuç doğurmaz; şirketin ihyasına karar verilir. Terkinin usulsüzlüğü ancak ihya ile sonuç doğurur — salt terkin işleminin iptali yeterli değildir.

Kural — içtihatta böyle uygulanmıştır aday

Re'sen terkinde TTK Geçici 7/4-a uyarınca şirkete ve yetkililerine ihtar yapılması ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan zorunludur; bu usule uyulmamışsa terkin usulsüzdür ve hukuki sonuç doğurmaz, şirketin ihyasına karar verilir.

Kapsam: sicil müdürlüğünce re'sen terkin

Dayanak: TTK Geçici 7

Tanık: 2023/1886/2023/1458onama · 2022/1630/2022/1452kesin · 2024/866/2024/782duzelterek_onama · 2020/343/2020/277onama · 2021/2101/2021/1853akıbet ? · 2023/148/2023/182kesin +2

2 tanığın temyiz akıbeti kesinleşmemiş; bu önerme o tanıklar bakımından temyiz denetiminden geçtiği anlamına gelmez.

İstisna

Terkinin usulsüzlüğü ancak ihya ile sonuç doğurur; salt terkin işleminin iptali yeterli değildir.

Koşul: Usulsüzlük tespit edildiğinde talep yalnız iptale yönelikse

Dayanak: TTK Geçici 7

Tanık: 2025/738/2025/840kesin

⚠ Bu önerme tek karara dayanıyor; yerleşik uygulama olarak okunmamalıdır.

Ölçütler

  • Terkin sebebi Geçici 7'de öngörülen bir sebep mi
  • Geçici 7/4-a ihtarı şirkete/yetkiliye tebliğ edilmiş mi yoksa doğrudan ilanla mı yapılmış
  • TTSG ilan usulüne uyulmuş mu — uyulmamışsa terkin usulsüz → ihya

Kaynak: üretici kanonik graf (meseleler.json). Hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için kararların tam metnine bakın.

Sentetik makale

Breadcrumb: Ticari Şirketler › Şirketin ihyası (ek tasfiye için yeniden tescil / re'sen terkin sonrası ihya) › Re'sen terkin rejimi (): terkin usulü ve sicil müdürlüğünün gider sorumluluğu › Re'sen terkin usulü ( ihtar, tebligat ve ilan)

Konu: Şirketin ihyası — sicil müdürlüğünce re'sen terkin edilen şirketin/kooperatifin ihyası · Mesele: ihya_resen_terkin_usulu · Nitelik: Esastan (emsal üretir) · Durum: kanonik · Dayanak: (özellikle f. 1, f. 2, f. 4-a, f. 11, f. 15)


Ne arıyorsunuz? — pratik özet

Bir cümlede: 'ye göre re'sen terkin ancak kanunda sayılan bir sebebin varlığı ve 7/4-a ihtarının hem şirkete hem temsile yetkili kişilere gönderilmesiyle geçerlidir; ölçülen 37 istinaf kararının 32'sinde bu usule uyulmadığı saptanarak ihyaya karar verilmiştir.

Bu sayfa kime ne veriyor: - Hızlı cevap arayan: aşağıdaki üç eksenli denetim listesi, sicil dosyasını celbettirdikten sonra terkinin usulsüz olup olmadığını —ve bunun size ne kazandıracağını (ihya mı, yalnız yargılama gideri mi)— adım adım belirlemenizi sağlar. Kritik nokta şudur: ölçülen kararlarda belirleyici olan ihtarın tebliğ edilip edilmediği değil, kime gönderildiğidir. - Gerekçe arayan: doktrin bölümleri, hükmün metin çıpasını (geçici m. 7/1, 7/2, 7/4-a, 7/11, 7/15) fıkra fıkra kurar; usulsüzlüğün üç bağımsız eksenini ayırır; İstanbul BAM 12. HD'nin kalıplaşmış cümlesinin kanun metnini nerede aştığını ölçer; Yargıtay HGK'nın 2023–2024'te getirdiği menfaatler dengesi sınırlamasını ve AYM'nin 2023 ve 2025 tarihli iki iptal kararının zaman bakımından uygulamasını gösterir.

İki korpus (kapsam notu): (1) İstanbul BAM 12. HD doğrudan emsali — bu meseleye bağlanan 37 karar (32 lehine / 5 aleyhine); 37'sinin de tam metni okunmuştur; künyeler karar_id ile tıklanabilir (`62964`/karar/62964/). Bir kararın (64958) metin dosyası başka bir kararın metnini taşıdığından çapa olarak kullanılmamıştır (bkz. Kaynakça § E). (2) Yargıtay 11. HD temyiz katmanı — konu-eşleşen 191 karar (180 ihya lehine / 9 aleyhine / 2 belirsiz; 152 kesin onama). Bu makalede öne çıkarılan 23 temyiz künyesi ile 2 Hukuk Genel Kurulu künyesi tek tek ham korpusa/resmî kaynağa karşı doğrulanmış, alıntılar tam metinden alınmıştır. Havuzun tamamı elle doğrulanmış gold set değil, konu-eşleşen havuzdur.

⚠️ Eğilim sayısını olduğu gibi okumayın. "32 lehine · 5 aleyhine" ibaresi kuralın kabulünü değil, "terkin usulsüzdür" iddiasının akıbetini ölçer. Beş "aleyhine" tanığın üçünde şirketin ihyasına yine de karar verilmiştir (70685, 92042, 358613); yalnız ikisinde ihya reddedilmiştir ve bunların birinde ret sebebi terkin usulü değil aktif husumettir (68881). Ayrıntı § 9'da.


PRATİK KILAVUZ — TERKİN İŞLEMİ ÖZ-DENETİMİ

A. Üç eksenli denetim listesi

Sicil dosyasını ve ihtar/tebliğ evrakını celbettirmeden hiçbir ekseni değerlendiremezsiniz. Ölçülen kararlarda dairenin ilk yaptığı iş budur (92042, 64037, 166347).

# Eksen Sorulacak soru Ölçülen sonuç
1 Terkin sebebi Terkin, geçici m. 7/1'in (a)–(e) bentlerinde sayılan bir hâle mi dayanıyor? "Adreste tespit edilememe", "oda kaydının silinmesi", "vergi kaydının kapalı olması" sayılan hâllerden değildir → terkin usulsüz (45134, 63779, 64921, 68876, 70242, 87936, 166347, 169385, 43137, 56250, 64037)
2 İhtarın muhatabı 7/4-a ihtarı hem şirketin sicildeki son adresine hem de temsil ve ilzama yetkili kişilere ayrı ayrı gönderilmiş mi? Yalnız şirkete gönderilip yetkililere gönderilmemişse → terkin usulsüz (42756, 43738, 45829, 62964, 67397, 71376, 90912, 93851, 132137, 171587, 251782, 278258)
3 Kapsam dışılık Terkin tarihinde şirketin davacı/davalı sıfatıyla derdest bir davası var mıydı? (geçici m. 7/2) Varsa madde hiç uygulanamaz → terkin usulsüz (87936, 132772, 251780, 251782, 278253)

Dördüncü, seyrek eksen: münfesih sayılma için kanunla tanınan süre dolmadan yapılan erken terkin. Ölçülen tek tanık 79250: sermaye artırımı süresi 6552 sayılı Kanun'la 01/07/2015'e uzatılmışken şirket 15/12/2014'te silinmiştir.

B. En sık yapılan hata — "tebliğ edilmedi" demek

Bu meselede dilekçelerin en zayıf noktası budur. İhtarın ulaşmaması tek başına usulsüzlük değildir: geçici m. 7/4-a'nın üçüncü cümlesi, ilanı Tebligat Kanunu anlamında tebligatın yerine koyar. Ölçülen dört karar bu savunmayı kabul etmiştir:

karar_id / künye Olgu Sonuç
70685 İhtar hem şirkete hem yetkiliye ayrı ayrı gönderilmiş, ikisi de tebliğ edilemeden iade edilmiş, ilan yapılmış Terkin usule uygun; sicil müdürlüğü aleyhine gider yok
92042 Şirkete ve yetkililerine çıkarılan tebligatlar yapılamamış, ilan yapılmış Terkin "yasada öngörülen usulle" yapılmış sayılmış
272928 Şirket ortaklarına ve tüzel kişiliğe tebligat gönderilmiş, yapılamamış, ilan yapılmış Usulsüzlük yok (dava ayrıca haklı sebep yokluğundan reddedilmiş)
358613 Kooperatifin sicil adresine ihtarname gönderilmiş, bila dönmüş, ilan edilmiş "Tebliğ ve ilan prosedürünün yerine getirilmiş" olduğu saptanmış

Aynı çizgi temyizde de vardır: 11. HD E.2020/1551, K.2020/3396 (01.07.2020, bozma) — sicil adresine çıkan tebligat "Bu sokak yok" şerhiyle dönmüş, ilan yapılmıştır; Daire "İhyası istenen şirkete gönderilen tebligat yapılamamış ise de 6102 sayılı TTK'nın geçici 7/4. maddesindeki usul dairesinde ilan tarihine göre tebliğ tarihi belirleneceğinden, dava konusu terkin işleminde usulsüzlük bulunmamakta" demiştir. E.2024/6796, K.2025/230 (16.01.2025, onama) da aynı yöndedir.

Doğru kurgu: "ihtar tebliğ edilmedi" değil, "ihtar temsile yetkili kişilere hiç gönderilmedi" ya da "terkin sebebi kanunda yok" deyin ve bunu sicil dosyasıyla ispat ettirin.

C. Ne kazanırsınız — talebi doğru kurmak

Durumunuz Ölçülen eğilim Ne yapmalı
Terkin usulsüz ve amacınız derdest bir dosyayı yürütmek Yargıtay HGK'ya göre önce ek tasfiye yolu denenir; amacınıza oradan ulaşabiliyorsanız terkinin hukuka uygunluğu hiç incelenmez (HGK E.2023/11-338, K.2024/3) İhyayı o dosyayla sınırlı isteyin; tasfiye memuru atanmasını da talep edin (bkz. ihya_memur_atama)
Terkin usulsüz ve amacınız şirketi terkin öncesi statüsüne döndürmek Geçici 7/15 yolu açık; ihya kararı terkin işleminin iptali niteliğindedir (HGK E.2023/11-338, K.2024/3, § 15) Usulsüzlüğü hangi eksende ileri sürdüğünüzü dilekçede ayrı ayrı yazın
Yalnız terkin işleminin iptalini istiyorsunuz Yetersiz — daire istinafı esastan reddetmiştir (5679) Talebi ihya olarak kurun; iptal ihyanın gerekçesidir, sonucu değil
Şirket hiç münfesih olmamıştı (terkin sebebi kanunda yok) Tasfiye ile sınırlı değil, tam ihya; tasfiye memuru atanmaz (45134, 64921, 251780, 278253; 11. HD E.2016/2389, K.2016/8405 — bozma) Tasfiye memuru atanmasına gerek olmadığını açıkça belirtin
Münfesihlik sebebi ayakta (ör. sermaye artırılmadı) Tasfiye ile sınırlı ihya + tasfiye memuru (132137, 45829, 67397, 71376, 93851, 164494) Tasfiye memuru adayını dilekçede gösterin
Amacınız yargılama gideri ve vekâlet ücretini sicil müdürlüğüne yükletmek Usulsüzlük saptanırsa HMK m. 326/1 uyarınca yükletilir (171587, 169385, 278258, 251782, 62964, 42756) ⚠️ Zaman bakımından uygulamaya dikkat — § 10
Terkinden sonra açılmış bir davaya dayanıyorsunuz Geçici 7/2 ekseni işlemez: HGK, terkinden sonra açılan davanın terkini usulsüz hâle getirmeyeceğini açıkça belirtir (E.2023/11-338, K.2024/3, § 11) 1. ve 2. eksene dayanın

DOKTRİN ANALİZİ — İÇTİHADIN ÇERÇEVESİ

§ 1. Metin çıpası — geçici m. 7'nin dört taşıyıcı fıkrası

Bu mesele tek bir maddeye dayanır ve maddenin dört fıkrası, ölçülen bütün gerekçelerin iskeletini oluşturur. Metin, yürürlükteki hâliyle şöyledir:

Kapsam — f. 1: "1/7/2015 tarihine kadar aşağıdaki hâlleri tespit edilen ya da bildirilen anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyeleri ve ticaret sicilinden kayıtlarının silinmesi, ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uyulmaksızın bu madde uyarınca yapılır." Bentler: (a) 559 sayılı KHK gereğince sermayesini öngörülen tutara çıkarmamış şirketler; (b) Kanunun yürürlüğünden önce veya 1/7/2015'e kadar münfesih olanlar; (c) dağılmış kooperatifler; (d) "Sebebi ne olursa olsun aralıksız son beş yıla ait olağan genel kurul toplantıları yapılamayan anonim şirketler ile kooperatifler"; (e) bilançosu genel kurula tevdi edilemediği için terkin edilemeyen şirket ve kooperatifler.

Kapsam dışılık — f. 2: "Davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere bu madde hükümleri uygulanmaz."

Usul — f. 4-a: "Kapsam dâhilindeki şirket ve kooperatiflerin ticaret sicilindeki kayıtlı son adreslerine ve sicil kayıtlarına göre şirket veya kooperatifi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere bir ihtar yollanır. Yapılacak ihtar, ilan edilmek üzere Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Müdürlüğüne aynı gün gönderilir. İlan, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılmış tebligat yerine geçer. Ayrıca anılan ilan, bildirici niteliği haiz olarak ilgili ticaret ve sanayi odası veya ticaret, sanayi ya da deniz ticaret odasının internet sitesinde aynen yayımlanır."

Sonuç — f. 11: "Dördüncü fıkra uyarınca yapılan ihtar ve ilana rağmen, süresi içinde cevap vermeyen veya tasfiye memurunu bildirmeyen yahut durumunu kanuna uygun hâle getirmeyen veya faaliyette bulunduğunu adres ve kanıtlarıyla birlikte bildirmeyen şirket ve kooperatiflerin unvanı ticaret sicilinden resen silinir."

İhya kapısı — f. 15, beşinci cümle: "Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak (…) mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir." Parantez içindeki boşluk, iptal edilen "silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde" ibaresinin yeridir (§ 10).

Bu dört fıkra, § A'daki üç ekseni doğrudan üretir: f. 1 → sebep, f. 4-a → ihtarın muhatabı, f. 2 → kapsam dışılık.

§ 2. Birinci eksen — ihtarın iki muhatabı vardır

Fıkra 4-a'nın cümle yapısı, ihtarı iki adrese birden yollamayı emreder: şirketin sicilde kayıtlı son adresi ve temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişiler. Ölçülen içtihadın ağırlık merkezi buradadır.

Dairenin ilk derece kararlarında ve kendi gerekçelerinde kullandığı kalıp saptama şudur:

"…ihtarname hazırlandığı ve ihtarnamenin şirkete gönderildiği, tebliği yapılamadığı, ihtarın Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlandığı, ancak ihyası istenen şirket yetkilisine tebligat yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi belgenin veya tebligatın dosyaya sunulmadığı…"42756, 43738, 90912 (birebir aynı cümle), benzeri 62964

62964 bu ekseni en berrak biçimde ayırır: orada ihtar şirkete gönderilmiştir; eksik olan yalnızca yetkiliye gönderim belgesidir — "ihtarın şirkete gönderilmiş ise de, şirket yetkilisine ihtar gönderildiğine ilişkin belge sunulmadığı, yasal zorunluluk olmasına rağmen şirket yetkilisine tebligat çıkarılmadan terkin işleminin yapıldığı".

278253 aynı ekseni bir başka olgu üzerinden ölçer: dosyadaki yazı "Sayın İlgili" başlıklıdır ve daire "…şirket yetkilisi mi, şirket tüzel kişiliğini mi muhatap aldığı hususu anlaşılamamaktadır", dolayısıyla "terkin işleminin kanuna uygun şekilde yapıldığı belirlenememiştir" demiştir. Muhatabın belirlenebilir olması, gönderimin kendisi kadar önemlidir.

Eksenin sınırı da ölçülmüştür: temsile yetkili birden fazla kişi varsa hepsine ihtar gerekir. Bu, İstanbul korpusunda değil temyiz katmanında saptanmıştır — 11. HD E.2019/1479, K.2019/3306 (30.04.2019, onama): şirketi temsile yetkili iki kişiden "yalnızca …'ya ihtar yollanması, …'ya ihtar yollanmaması nedeniyle ihtarın usule aykırı" olduğu kabul edilmiştir.

En güncel ve en açık temyiz çapası 11. HD E.2025/2112, K.2025/4798'dir (02.07.2025, bozma):

"…davalı tarafından yapılan terkin işlemleri sırasında terkin işlemine ilişkin ihtarın yalnız şirket adına tebliğe çıkarıldığı, şirketi temsil ve ilzama yetkili kişilere usulüne uygun şekilde tebligat çıkarılmadığı anlaşıldığından terkin işleminin usule uygun olarak gerçekleştirildiğinden bahsedilemez."

§ 3. Eksenin sınırı — "gönderildi mi", "tebliğ edildi mi" değil

İstanbul BAM 12. HD, aynı gerekçelerde şu kalıp cümleyi de kullanır:

"…geçici 7. maddesinin 4/a bendi uyarınca terkin işlemi öncesinde yapılması öngörülen ihtarın öncelikle şirkete ya da şirketin yetkilisine tebliğ edilmeksizin doğrudan Ticaret Sicil Gazetesinde ilan suretiyle yapılan ihtar usule aykırıdır."42756, 43738, 62964, 90912

Bu cümle lafzen kanun metnini aşmaktadır. Fıkra 4-a'nın üçüncü cümlesi, ihtarın ulaşmadığı hâllerde ilanı tebligat yerine koyar; yani tebliğin gerçekleşmemesi kanunun kendisinin öngördüğü bir hâldir. Ölçülen uygulama da cümlenin lafzını doğrulamamaktadır: § B tablosundaki dört kararda (70685, 92042, 272928, 358613) ihtar tam olarak "tebliğ edilememiş", buna rağmen terkin usule uygun bulunmuştur.

70685 bu ayrımın amiral tanığıdır. Daire, ihtarların hem şirkete hem yetkiliye ayrı ayrı çıkarıldığını, "ihtarların tebliğ edilemeden iade edildiği"ni saptamış, ardından kanun metnini aktararak — "İlan, ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilan tarihinden itibaren otuzuncu günün akşamı itibarıyla … yapılmış tebligat yerine geçer" — davacının gider istinafını reddetmiştir.

68881'de daire bunu bir kural cümlesi hâline getirir (dava aktif husumetten reddedildiği için "kabule göre" kısmında):

"…ilgiliye ihtarın ulaşmadığı durumlarda, ilanın, ilan tarihinin otuzuncu günü itibariyle tebliğ yerine geçeceği düzenlendiğinden ihtarın ulaşmaması sonuca etkili olmayacaktır. Buna göre tebliğler ve ilanların usulen tamamlanması söz konusu ise davalının terkin işleminde kusuru olmadığının kabulü gerektiğinden…"

Ölçülen doğru önerme: usulsüzlük, ihtarın gönderilmemesinde (ya da muhatabının belirsizliğinde) aranır; tebliğin gerçekleşmemesinde değil. Bu, aşağıda 1 nolu norm farkı olarak da kayda geçirilmiştir.

§ 4. İkinci eksen — terkin sebebi tahdididir; Tebliğ kanunu genişletemez

Ölçülen korpusun en yoğun ikinci damarı, terkin sebebine ilişkindir. Sicil müdürlükleri, "Münfesih Olmasına veya Sayılmasına Rağmen Tasfiye Edilmemiş Anonim ve Limited Şirketler ile Kooperatiflerin Tasfiyelerine ve Ticaret Sicili Kayıtlarının Silinmesine İlişkin Tebliğ" uyarınca, 5174 sayılı Kanun m. 10 gereğince adres ve durumu tespit edilemediği için oda kaydı silinen şirketleri de terkin kapsamına almıştır. Daire bunu istikrarlı biçimde reddeder:

"…ifadesi ile geçici 7. madde kapsamında olmayan bir hali tebliğ ile düzenlemiştir. Bu nedenle kanunda öngörülen haller dışındaki durumlarda geçici 7. maddeye göre değil TTK veya ilgili kanunlardaki tasfiye usulüne uygun tasfiye yapılacaktır. Maddenin geçici ve istisnai oluşu göz önüne alındığında anılan maddedeki sayılan hallerin sınırlı sayıldığı ve genişletici yorumda bulunulamayacağı açıktır. İkincil düzenlemeler dayandıkları kanun maddelerine aykırı olamaz ve çelişen hallerde ikincil düzenleme hükümleri dikkate alınmaz ve kanun hükümleri uygulanır."45134, 63779, 64921, 68876, 70242 (birebir aynı paragraf); benzeri 87936, 166347, 169385

68876, iki ekseni birbirinden ayıran en öğretici karardır: orada tebligatta hiçbir eksiklik yoktur, daire bunu açıkça yazar — "şirket ve yetkilisine yapılan ilanların tebliğ edilemeden iade edildikleri, tebliğlerde bir eksiklik yok ise de terkin işleminin; TTK'nın geçici 7. madde kapsamında olmayan bir neden ile yapıldığı". Yani ikinci eksen birinciden bağımsızdır ve tek başına ihyaya yeter.

Terkin sebebi olarak reddedilen hâller, ölçülen korpusta üç kalemde toplanır: "adresin/adreste tespit edilememesi" (45134, 43137, 56250, 63779, 64037, 64921, 68876, 70242, 87936, 169385), oda kaydının 5174/10 uyarınca silinmesi (166347, 87936) ve vergi kaydının kapalı olması (87936, davalı beyanında).

Temyiz katmanı bu çizgiyi taşır ve gerekçeyi "normlar hiyerarşisi" üzerinden kurar: 11. HD E.2024/257, K.2024/1352 (21.02.2024, bozma) — "…terkin işleminin 5174 Kanun'un 10 ncu maddesinin üçüncü fıkrasının üçüncü bendi kapsamında yapıldığı, ihyası istenen şirketin oda kaydından re'sen terkin edilmesi sebebi ile silinme hususu kanunda tadadi olarak sayılan hallerden olmadığından dava konusu terkin işleminin de hukuka uygun olmadığı". Aynı yönde E.2024/5792, K.2024/8269 (25.11.2024) ve E.2025/814, K.2025/1633 (10.03.2025).

Karşı çizgi — ölçülmüş tek örnek. 11. HD E.2016/5225, K.2017/6859 (04.12.2017, onama) vergi kaydının kapalı oluşu, oda üyeliğinin askıda oluşu ve yoklamada kimsenin bulunamaması sebebiyle yapılan terkini onamıştır; ancak Daire sonucu Tebliğ'e değil kanuna çapalar: "6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinin 1. fıkrasının d bendindeki koşulun gerçekleşmiş olmasına ve 4. fıkrasının a bendi gereğince gerekli tebliğ ve ilanın yapılmış olmasına göre…". Yani onama, Tebliğ'in genişletmesini değil, kanuni bir bendin (son beş yıl olağan genel kurul yapılmaması) varlığını esas alır. Ölçülen sonuç: iki çizgi çelişmez; sorulacak soru "Tebliğ ne diyor" değil, "kanunda sayılan bir bent gerçekleşmiş mi"dir.

§ 5. Üçüncü eksen — geçici m. 7/2: derdest dava madde uygulamasını kapatır

Fıkra 2, kapsam dışılık kuralıdır ve ölçülen beş kararda taşıyıcı gerekçedir. 251780 (kooperatif) bunu en yalın biçimde kurar:

"Geçici 7. maddenin (2) bendi gereği davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirketlere bu kanun hükmü uygulanmaz. … davalının taraf olduğu davalar var iken şirketin ticaret sicil kaydının silinmesi 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesine aykırı olup, yapılacak tasfiye işlemi de yasaya uygun olmayacağından mahkemece sadece ihya kararı vermekle yetinmek gerekirken tasfiye memuru atanması doğru olmamıştır."

Aynı zincir 278253, 132772, 251782 ve 87936'da tekrarlanır. 132772, fıkra 2'nin süre boyutuna etkisini de gösterir: terkin tarihinde derdest dava bulunduğundan "anılan şirketin sicilden re'sen terkini koşulları oluşmamıştır" ve bu nedenle hak düşürücü süre işletilmemiştir (bkz. § 8).

Fıkra 2'nin sınırı temyizde çizilmiştir. Yargıtay HGK, dava ile terkin arasındaki sırayı kesinleştirir:

"Anılan fıkranın uygulanması için şirketin davacı veya davalı sıfatıyla yer aldığı davaların, şirketin terkin tarihinden önce açılmış ve derdest nitelikte olmaları zorunludur. … anılan geçici madde dâhilinde resen terkin için gerekli tüm şartları ihtiva eden bir şirketin ticaret sicilinden terkini sonrasında aleyhine bir dava açılması, anılan geçici madde kapsamında ifa edilen terkin işlemini usulsüz hâle getirmez."Yargıtay HGK E.2023/11-338, K.2024/3 (24.01.2024)

Bu, ölçülen korpusta pratik bir sonuç doğurur: 64037'de ihya davasına dayanak iş mahkemesi dosyası terkinden altı ay sonra açılmıştır; orada fıkra 2 işlememiş, sonuç yalnızca terkin sebebinin kanunda bulunmamasından çıkmıştır. 93851 ve 45829'da da dayanak dava terkinden sonradır ve gerekçe fıkra 4-a'ya dayanır.

§ 6. Usulsüzlüğün sonucu — hangi ihya? Tam mı, tasfiye ile sınırlı mı?

Usulsüzlük saptandığında verilecek karar tek tip değildir. Ölçülen ayrım şudur: münfesihlik durumu ayakta mı?

  • Münfesihlik sürüyorsa (tipik hâl: 559 sayılı KHK ve 6103 sayılı Kanun m. 20 uyarınca asgari sermayeye çıkılmamış olması) → daire "asgari sermaye şartını süresinde arttırmadığından münfesihlik durumu ortadan kalkmadığından tasfiye ile sınırlı olmak üzere ihya kararı verilebilir" der ve tasfiye memuru atar (132137, 45829, 67397, 71376, 93851, 164494).
  • Şirket hiç münfesih olmamışsa (terkin sebebi kanunda yoksa) → "münfesih olmayan şirkete tasfiye memuru atanması söz konusu olmayacağı" (64921; aynı yönde 45134, 251780, 278253).

Bu ikinci hâlin temyiz çapası 11. HD E.2016/2389, K.2016/8405'tir (25.10.2016, bozma): infisah sebebi geçici m. 7'ye uymayan şirkette ilk derece "tasfiye işlemlerinin tamamlanması için ihya"ya karar vermiş, Daire bunu "mahkemece şirketin ihyasına karar verilmesi gerekirken, şirketin tasfiye işlemlerinin tamamlanması için ihyasına karar verilmesi doğru olmamış"tır diyerek davacılar yararına bozmuştur.

⚠️ Ölçülen içtihat değişikliği (2024). Daire, 2024'te bu ikinci hâlde de tasfiye memuru atama yönünde uygulamasını değiştirmiştir. 43137 (23.05.2024) bunu açıkça yazar: terkin sebebi "adresin tespit edilememesi" olmasına, yani şirket münfesih olmamasına rağmen, sınırlı ihya talep edildiği için tasfiye memuru atanmış ve "Dairemizce mevcut uygulama benimsenerek önceki uygulamalardan dönülmüştür" denmiştir. Gerekçe, 11. HD E.2023/1070, K.2023/953 (20.02.2023) ilamıdır. 5679 (26.05.2025) dönüşü teyit eder: "…yargıtay 11 HD nin tasfiye memuru atanması gerektiğine ilişkin bozma kararları verilmeye başlanılmış … Anılan bozma kararları nedeniyle Dairemizce de sınırlı olarak ihya edilen şirketlere tasfiye memuru atanması kanunun amacına uygun olacağından tasfiye memuru atanması gerekmediği yolundaki mevcut uygulamadan dönülmüştür." Konunun tam işlenişi için bkz. ihya_memur_atama.

§ 7. İstisna — usulsüzlüğün tespiti yetmez, ihya kararı gerekir

Mesele kaydındaki tek istisna önermesi burada tanıklanmıştır ve tek tanığı 5679'dur. Davacı, öncelikle terkin işleminin iptalini, olmazsa ihyayı istemiş; ilk derece ihyaya karar verince istinafa gitmiştir. İstinaf sebebi son derece somuttur: iptal kararı verilseydi terkin öncesi icra işlemleri (özellikle taşınmaz hacizleri) ayakta kalacak, ihya kararı verilirse dosya karar tarihinden itibaren derdest sayılıp önceki işlemler hükümsüz kalacaktır. Daire istinafı reddeder:

"…geçici 7 maddenin 15 fıkrasında açıkça ticaret sicilinden kaydı silinen şirketin alacaklılarının haklı sebebe dayanarak 'mahkemeye başvurarak ihya' isteminde bulunabileceğinin düzenlendiği, terkin işleminin usulsüzlüğünün tesbiti ile ancak ihya kararı verilebileceğinden davacı vekilinin terkin işleminin iptaline karar verilmesinin yeterli olmayacağından davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır."5679

Karşı yönden aynı sonuç. Yargıtay HGK, ihya kararının niteliğini tam tersinden tanımlar ve 5679'un vardığı yeri doğrular: "…hukuka aykırı terkin işlemi nedeniyle 6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesinin onbeşinci fıkrasına dayalı olarak açılan dava sonrasında verilecek ihya kararı, 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi anlamında ek tasfiye olarak nitelendirilemez. Zira … amaç, eksik kalmış tasfiye işlemlerinin tamamlanmasından ziyade hukuka aykırı terkin işleminin iptaliyle şirketin usulsüz terkin öncesindeki hukuki statüsüne kavuşturulmasıdır" (HGK E.2023/11-338, K.2024/3, § 15).

⚠️ Bunun ağır bir sonucu vardır: menfaatler dengesi kapısı. Aynı HGK kararı, bu makalenin ölçtüğü bütün usul denetiminin ne zaman yapılacağını sınırlar:

"Sonuç olarak; 6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi kapsamında ticaret sicil müdürlüğünce resen terkin edilen bir şirketin aynı maddenin onbeşinci fıkrası kapsamında ihyasına yönelik olarak açılan davada, öncelikle menfaatler dengesi gözetilerek davacının amacına 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesi kapsamında ek tasfiye ile ulaşabileceği tespit edilirse 6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi kapsamında yapılan terkin işleminin hukuka uygun olup olmadığı araştırılmadan şartları varsa dosya kapsamıyla sınırlı olarak şirketin ek tasfiyesine karar verilecek ve ek tasfiye işlemlerini yürütmesi için tasfiye memuru atanacaktır."HGK E.2023/11-338, K.2024/3 (24.01.2024, oy çokluğu); aynı yönde HGK E.2023/11-340, K.2023/1236 (13.12.2023)

Aynı kararda ayrıca "6102 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi gereğince yapılan işlemlerin kamu düzeniyle bir ilgisi bulunmamaktadır" denmektedir — yani terkin usulünün re'sen denetlenmesi gereken bir husus olmadığı kabul edilmiştir. İstanbul BAM 12. HD ise ölçülen korpusta usul denetimini taraflarca ileri sürülmese de yapmakta, bunu "yargı giderine resen hükmedileceğinden, davalı tarafça ileri sürülmesine gerek olmadığından" (62964, 43738, 90912; HMK m. 332/1) gerekçesine bağlamaktadır. Ölçülen fark budur: re'sen inceleme, terkin işleminin kendisinden değil, yargılama giderine re'sen hükmedilmesi yükümlülüğünden türetilmektedir.

§ 8. Usulsüzlüğün ikinci ve asıl pratik sonucu — yargılama gideri

Ölçülen 37 kararın büyük çoğunluğunda ihya zaten kabul edilmiştir; istinafa gelen asıl uyuşmazlık yargılama gideri ve vekâlet ücretidir. Bu, meselenin ölçülmüş ağırlık merkezidir ve komşu mesele ihya_sicil_mud_gider ile doğrudan bağlıdır.

Çıpa HMK m. 326/1'dir: "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." Daire bu hükmü mekanik biçimde bağlar:

"Kanuna aykırı terkin işlemi yapıldığı anlaşılmakla davalı davada haksız çıkmıştır. HMK 326.(1) maddesinde; Kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderleri davada haksız çıkan taraftan alınmasına karar verilir. Buna göre davada haksız çıkan davalı aleyhine yargılama giderine hükmetmek gerekmektedir."171587, 278253, 278258, 251782 (aynı kalıp)

Bunun aynadaki karşılığı da nettir: usul tamsa gider yoktur. "Ticaret sicili işlemleri tam olarak yerine getirmiş ise aleyhine yargı giderine hükmedilemeyecektir" (42756, 43738, 62964, 90912; hepsi 11. HD E.2019/5184, K.2020/440 — 15.01.2020 ilamına atıfla). 70685 ve 92042'de bu sonuç fiilen uygulanmış, sicil müdürlüğü aleyhine gider hükmedilmemiştir.

Bu bağın kurucu ilamı, korpusun kendi içinde görünür: 166347'de daire, kendi önceki kararının 11. HD tarafından bozulduğunu ve bozmanın "terkin işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının denetlenebilmesi için ticaret sicil evraklarının celp edilip incelenmediği" gerekçesine dayandığını aktarır (11. HD E.2019/5184, K.2020/440). Bozmadan sonra evrak celbedilmiş, terkin sebebi 5174 sayılı Kanun'a dayandığı için usulsüz bulunmuş ve gider davalıya yükletilmiştir. Ölçülen ders: sicil evrakı celbedilmeden gider kararı verilemez.

§ 9. Eğilim — "32 lehine · 5 aleyhine" gerçekte neyi ölçüyor

Mesele kaydındaki eğilim 32 lehine · 5 aleyhine'dir (yıllara göre: 2017 → 0/1, 2018 → 2/0, 2019 → 2/1, 2020 → 4/0, 2021 → 2/0, 2022 → 3/1, 2023 → 10/2, 2024 → 8/0, 2025 → 1/0). Bu tablo kuralda bir tartışma olduğu anlamına gelmez. Beş "aleyhine" tanığın tam metni okunduğunda görülen şudur:

karar_id Neden "aleyhine" sayıldı Şirket ihya edildi mi?
70685 "Terkin usulsüzdür" iddiası reddedildi (ihtar iki muhataba da gönderilmişti) Evet — ilk derece ihyaya karar vermiş, o kısım kesinleşmiştir
92042 Aynı gerekçe; tebligatlar çıkarılmış, yapılamamış, ilan geçerli sayılmıştır Evet — sınırlı ihya + tasfiye memuru
358613 Terkin "prosedüre uygun" bulunmuş, ilk derecenin "terkin hatalı" gerekçesi düzeltilmiştir Evet — kooperatifin ihyasına karar verilmiş, gerekçe hukuki yarara dayandırılmıştır
272928 Terkin usulüne uygun; ayrıca haklı sebep yok (amaç ticari faaliyete dönmek) Hayır
68881 Ret sebebi terkin usulü değil: terkin edilmiş şirket kendi adına dava açtığından aktif husumet yokluğu Hayır

Ölçülen doğru önerme şudur: 37 kararın hiçbirinde geçici m. 7/4-a'nın iki muhataplı ihtar kuralı ya da f. 1'in tahdidi niteliği tartışılmamıştır; ayrışma tamamen olgu düzeyindedir (ihtar gerçekten gönderilmiş miydi, terkin sebebi kanunda var mıydı). Eğilim etiketinin ölçtüğü şey kuralın kabulü değil, o dosyada usulsüzlük iddiasının ispatlanıp ispatlanamadığıdır.

İki tanığın tanıklığı ayrıca zayıftır ve bunu belirtmek gerekir: 130427'de daire herhangi bir usulsüzlük saptamamış, ihyaya ve tasfiye memuru atanmasına karar verip gideri davacı üzerinde bırakmıştır; 36365'te ise daire terkin usulünü hiç incelemeden yalnız gider hükmünü 7511 sayılı Kanun uyarınca değiştirmiştir (§ 10).

§ 10. Zaman bakımından uygulama — üç katmanlı ve halen değişmekte

Bu mesele, kanun metninin son üç yılda üç kez değiştiği ender meselelerden biridir. Sırayla:

(1) AYM 22/6/2023 — beş yıllık hak düşürücü süre kalktı. Anayasa Mahkemesi, geçici m. 7/15'in beşinci cümlesindeki "…silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde…" ibaresini iptal etmiştir (E.2023/33, K.2023/117, 22/6/2023; RG 15/9/2023-32310). Gerekçe, sürenin silinme tarihinden başlatılmasının —alacaklının terkinden haberdar olmasını sağlayacak bir mekanizma öngörülmediği için— ihya yolunu işlevsiz kılmasıdır (mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkı; Anayasa m. 35 ve 40).

Bu iptal, ölçülen korpustaki bir çekişmeyi konusuz bırakmıştır. İstanbul BAM 12. HD, usulsüz terkinde beş yıllık sürenin uygulanmayacağını istikrarla kabul ediyordu (93851: "yapılan ihyanın kanuna aykırı olduğu, bu nedenle 5 yıllık hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı"; aynı yönde 45134, 70242, 79250, 132772). Yargıtay 11. HD ise aksini söylüyordu: E.2023/2431, K.2023/2704 (04.05.2023, bozma, oy çokluğu) — "Düzenlenen beş yıllık süre, hak düşürücü süre niteliğinde olup terkin işlemlerinin Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından kanunda aranan nitelikte yapılmaması, eksik ya da hatalı işlemler sonucunda terkinin yapılması hâlinde bu durum hak düşürücü süreye etkili değildir." Bugün itibarıyla bu tartışmanın konusu kalmamıştır; süre boyutu için bkz. ihya_sure.

(2) 7511 sayılı Kanun m. 16 (RG 29/5/2024) — gider muafiyeti geldi. Geçici m. 7/15'e altıncı cümle olarak şu eklendi: "Bu maddede öngörülen usule uygun olarak kaydı silinen şirket veya kooperatifin ihyasına ilişkin yapılacak yargılamada ilgili ticaret sicili müdürlüğü aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmolunamaz."

36365 (07.11.2024) bu hükmü derdest davaya derhal uygulamıştır: "Yargılama hukukuna ilişkin kanunların zaman bakımından uygulamasında 'derhal uygulama' prensibi geçerlidir. Hukuk yargılaması usul kuralları kamu düzenine ilişkin olduklarından meydana gelen değişikliklerin devam etmekte olan tüm davalara derhal uygulanması gerekir." Daire, ilk derecenin sicil müdürlüğü aleyhine hükmettiği gideri kaldırmıştır.

⚠️ Ancak 36365'te hükmün ilk şartı atlanmıştır. Ek cümle yalnız "bu maddede öngörülen usule uygun olarak kaydı silinen" şirketler için muafiyet getirir; oysa 36365'te ilk derece mahkemesi "şirket ve şirket yetkilisine tebligat yapılmadan ilan ile yetinilerek terkin işleminin yapıldığı, buna göre davalı Sicil Müdürlüğünün işleminin usulsüz olduğu" saptamasını yapmıştı. Şartın atlanamayacağını Yargıtay 11. HD açıkça hükme bağlamıştır — E.2025/2112, K.2025/4798 (02.07.2025, bozma): ek cümleyi aktardıktan sonra Daire, ihtarın yalnız şirkete çıkarıldığını, yetkililere çıkarılmadığını saptamış ve "terkin işleminin usule uygun olarak gerçekleştirildiğinden bahsedilemez. Bu doğrultuda, davalı aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekmesine rağmen bu durumun dahi dikkate alınmaması doğru olmamış"tır diyerek istinaf kararını bozmuştur.

(3) AYM 10/9/2025 — gider muafiyeti iptal edildi; Hazineye intikal de kalkıyor. Anayasa Mahkemesi, E.2025/31, K.2025/183 sayılı ve 10/9/2025 tarihli kararıyla (RG 23/12/2025-33116; oybirliği) geçici m. 7 bakımından üç ayrı iptal vermiştir:

İptal edilen İptal sebebi Yürürlük
f. 15, altıncı cümle — 7511 s.K. m. 16 ile eklenen gider muafiyeti Anayasa m. 13 ve 36 (mahkemeye erişim hakkı): terkinin hukuka uygun olup olmadığı yönünden "hiçbir değerlendirme yapılmasına imkân tanınmaksızın kategorik bir yaklaşımla" getirilen sınırlamanın meşru amacı yoktur Ertelenmemiştir → RG'de yayımlandığı 23/12/2025'te yürürlükten kalkmıştır
f. 15, ikinci cümle — malvarlığının on yıl sonra Hazineye intikali Anayasa m. 13 ve 35 (mülkiyet hakkı): ortakların/alacaklıların intikalden haberdar olmasını sağlayacak mekanizma yoktur Ertelenmiştir → RG'den başlayarak dokuz ay sonra, yani 23/9/2026
f. 15, üçüncü cümle (Hazinenin borçlardan sorumlu olmaması) ve f. 4-b'deki "…şirkete ait malvarlığının unvana ilişkin kaydın silindiği tarihten itibaren on yıl sonra Hazineye intikal edeceği ve bunun kesin olduğu…" ibaresi 6216 s.K. m. 43/4 — ikinci cümlenin iptali nedeniyle uygulanma imkânı kalmaması Ertelenmiştir23/9/2026

Bu meseleye üç somut etkisi vardır:

  1. Gider ekseni açısından (§ 8): 23/12/2025'ten itibaren ortada muafiyet yoktur; yargılama giderinden sorumluluk yeniden saf HMK m. 326/1 rejimine dönmüştür — yani terkinde kusurlu bulunan sicil müdürlüğü aleyhine gidere hükmedilir. Ölçülen korpustaki 36365 (7511 uygulaması) bu nedenle artık izlenecek bir emsal değildir; 23/12/2025 sonrasında verilecek kararlar için doğru çizgi 171587278258 hattı ve 11. HD E.2025/2112, K.2025/4798'dir.
  2. İhtarın içeriği açısından (§ 2): 23/9/2026'dan itibaren f. 4-b uyarınca yapılacak ihtarda artık "malvarlığının on yıl sonra Hazineye intikal edeceği ve bunun kesin olduğu" ibaresi yazılmayacaktır. Ölçülen kararlarda bu ibare ihtarın zorunlu içeriği olarak anılmaktadır (164494, 90912 ve 87936'da davalı beyanında). Boşluk: 23/9/2026 sonrası ihtarlarda bu ibarenin bulunmamasının usulsüzlük sayılıp sayılmayacağı bu korpusta ölçülmemiştir.
  3. Terkinin arka planı açısından: on yıllık Hazineye intikal mekanizmasının kalkması, tasfiyesiz terkin edilen şirketlerin malvarlığının akıbetini değiştirir; bu, ihya talebindeki hukuki yararı besleyen bir olgudur (bkz. ihya_hukuki_yarar).

Uygulanacak hukuk özeti: bugün açılacak bir ihya davasında (i) süre yoktur (2023 iptali), (ii) sicil müdürlüğü aleyhine gider yasağı yoktur (2025 iptali, 23/12/2025'ten itibaren), (iii) 23/9/2026'ya kadar Hazineye intikal hükmü ve f. 4-b'deki ihtar ibaresi hâlen yürürlüktedir.

§ 11. Temyiz katmanı — 191 karar, üç ek katman

Konu-eşleşen Yargıtay 11. HD havuzu 191 karardır: 180 ihya lehine, 9 ihya aleyhine, 2 belirsiz; 152 kesin onama. Havuz 2015–2025'e yayılır ve son iki yılda yoğunlaşır (2024: 59, 2025: 42). Bu katman istinaf çizgisini doğrular ve üç noktada derinleştirir.

1. Yön teyidi. Sonuç türleri şöyledir: 128 onama-ihya lehine, 32 bozma-ihya lehine, 18 düzelterek onama-ihya lehine; buna karşılık yalnız 5 onama ve 3 bozma ihya aleyhinedir. Bozmaların ezici çoğunluğu (32/36) ihya lehinedir; yani temyiz denetimi, terkin usulünü fazla hoşgörülü denetleyen kararları düzeltme yönünde işlemektedir.

2. İstinafta bulunmayan iki genişletme. (i) Tüm temsilcilere ihtar: birden fazla temsile yetkili varsa hepsine ihtar zorunludur (E.2019/1479, K.2019/3306). (ii) İhtarın doğru adrese çıkması: ihtar bilinen son adrese değil eski adrese çıkarılmışsa terkin usulsüzdür (E.2024/2093, K.2024/2840, 15.04.2024 — bozma).

3. Hukuk Genel Kurulu katmanı — sıralamayı değiştiren iki karar. HGK E.2023/11-340, K.2023/1236 (13.12.2023) ve HGK E.2023/11-338, K.2024/3 (24.01.2024), geçici m. 7 usul denetimini ek tasfiyeye tâbi kılmıştır (§ 7). Ölçülen korpusta bu değişikliğin izi doğrudan görülür: 56250 (04.04.2024) HGK ilamını birebir aktararak "terkin işleminin iptali niteliğindeki şirketin ihyasına karar verilmesi doğru olmamıştır" demiş ve dosya kapsamıyla sınırlı ek tasfiyeye + tasfiye memuru atanmasına hükmetmiştir; 5679 (26.05.2025) aynı ilamı anarak kendi uygulama değişikliğini gerekçelendirmiştir.

Ölçülen sonuç: bu makalede işlenen üç eksenli usul denetimi, 2024'ten itibaren her davada değil, yalnız davacının amacına ek tasfiyesiyle ulaşamadığı hâllerde yapılacaktır. Bu, meselenin uygulama alanını daraltan en önemli gelişmedir ve norm katmanına bir kapı önerisidir (aşağıda 4 nolu fark).


KAYNAKÇA / ATIF

Yöntem: İçtihat çapaları künye + korpus karar_id ile verilir (backtick içindeki karar_id'ler /karar/<id>/ adresine tıklanabilir). İstanbul BAM 12. HD'ye ait 37 kararın tamamının tam metni okunmuş, alıntılar metne karşı doğrulanmıştır. Yargıtay 11. HD künyeleri ham 11. HD korpusuna (data/y11_ham.db) karşı tek tek doğrulanmış, Hukuk Genel Kurulu ve Anayasa Mahkemesi künyeleri resmî kaynaktan doğrulanarak tam metni okunmuştur. metni yerel yürürlükteki ağaçtan (9.376 karakter, AYM iptal şerhleriyle birlikte), diğer madde metinleri arguman get_article ile teyit edilmiştir. Doğrudan alıntı tırnak içindedir. Bu mesele içtihat-birincil işlenmiştir; akademik doktrin atfı yapılmamıştır.

A. Mevzuat çıpası (yürürlükteki metin — kaynaktan teyitli)

Madde İçerik Rolü
(a–e) Re'sen tasfiye/terkin kapsamına giren hâllerin tahdidi listesi Birinci eksen (§ 4). Kaynak: yerel yürürlükteki ağaç (get_article bu maddeyi boş döndürür — bkz. § E)
"Davacı veya davalı sıfatıyla devam eden davaları bulunan şirket veya kooperatiflere bu madde hükümleri uygulanmaz." Üçüncü eksen (§ 5)
İhtarın şirketin son adresine ve temsil-ilzama yetkili kişilere yollanması; TTSG ilanı; ilanın 30. günün akşamı itibarıyla tebligat yerine geçmesi İkinci eksen ve çekirdek kural (§ 2–§ 3)
İhtarın zorunlu içeriği (tasfiye memurunun iki ay içinde bildirilmesi; unvanın silineceği; malvarlığının on yıl sonra Hazineye intikal edeceği) ⚠️ Hazineye intikal ibaresi AYM E.2025/31, K.2025/183 ile iptal — yürürlük 23/9/2026 (§ 10)
İhtar ve ilana rağmen cevap vermeyen/durumunu düzeltmeyen şirketin unvanının re'sen silinmesi Terkinin hukuki sonucu
, c. 5 "Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak (…) mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir." İhya kapısı. Parantez, AYM E.2023/33, K.2023/117 ile iptal edilen süre ibaresinin yeridir
, c. 2 ve c. 3 Malvarlığının on yıl sonra Hazineye intikali; Hazinenin borçlardan sorumlu olmaması ⚠️ AYM E.2025/31, K.2025/183 ile iptal — yürürlük 23/9/2026
, c. 6 (7511 s.K. m. 16, RG 29/5/2024) "Bu maddede öngörülen usule uygun olarak kaydı silinen şirket veya kooperatifin ihyasına ilişkin yapılacak yargılamada ilgili ticaret sicili müdürlüğü aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmolunamaz." ⚠️ AYM E.2025/31, K.2025/183 ile iptal — ertelenmemiştir, 23/12/2025'te yürürlükten kalkmıştır (§ 10)
Ek tasfiye: yeniden tescil (f. 1) ve tasfiye memuru atanması (f. 2) HGK'ya göre geçici m. 7 usul denetiminden önce gelen yol (§ 7)
"Tasfiye usulü ile tasfiyede şirket organlarının yetkileri hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır" Limited şirket köprüsü — bu meselede gerekli değildir: geçici m. 7 anonim ve limited şirketler ile kooperatifleri birlikte sayar
HMK m. 326/1 "Kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." Gider ekseninin çıpası (§ 8)
HMK m. 332/1 "Yargılama giderlerine, mahkemece resen hükmedilir." Dairenin usul denetimini taraflarca ileri sürülmese de yapmasının dayanağı (62964, 43738, 90912)
HMK m. 353(1)b-1 / b-2 İstinafın esastan reddi / kaldırıp yeniden hüküm Ölçülen kararların hüküm kalıpları
HMK m. 362(1)-ç Çekişmesiz yargı işlerinde BAM kararları temyiz edilemez Ölçülen kararların kesinlik kaydı (bkz. ihya_usul_cekismesiz)
5174 s.K. m. 10/3 Adres ve durumu tespit edilemeyen üyenin oda kaydının silinerek ticaret siciline ihbar edilmesi Terkin sebebi olarak reddedilen hâlin kaynağı (§ 4)

⚠️ Madde numarası düzeltmesi (BENT KAPISI). Ölçülen kararların en az altısında hüküm "6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 7/15. maddesi" ya da "TTK'nın 7/15. maddesi" biçiminde anılmıştır (93851, 130427, 132137, 132772, 71376, 164494 — sonuncusunda "geçici 7/(15). maddesi" olarak doğru yazılmıştır). Bu yanlıştır: get_article ile teyit edilen yürürlükteki metinde , "II - Teselsül karinesi" başlıklı ve ticari borçlarda müteselsil sorumluluğa ilişkin bir hükümdür; ihya kapısının doğru çapası , f. 15'tir. Bu makalede her anışta düzeltilmiştir.

Bent notu. Geçici m. 7/4'ün alt bölümleri benttir (a, b, c); kararlarda yer yer "4. fıkranın a bendi", yer yer "geçici 7.4 fıkrasının 'a' bendi", 132137 ve 164494'te ise "aynı maddenin 11. bendi" denmektedir — sonuncusu yanlıştır, 11 bir fıkradır, bendi yoktur. Metin çıpası bu makalede fıkra/bent ayrımı gözetilerek verilmiştir.

B. İçtihat kütüğü — İstanbul BAM 12. HD (37 karar; 36'sının metni ayrı ayrı okundu)

Kabul yönü — ihtarın muhatabı ekseni (§ 2):

karar_id Künye Tarih Tür Çapa
42756 E.2024/866, K.2024/782 23.05.2024 A.Ş. Şirkete tebligat çıkmış, temsile yetkili kişilere çıkmamış; gider davalıda. Kalıp cümlenin en temiz örneği.
43738 E.2024/800, K.2024/760 16.05.2024 Ltd. Aynı kalıp; "tebligatların yapılıp yapılmamasının huzurdaki davanın konusu olmadığı" savunması reddedilmiştir.
45829 E.2024/346, K.2024/321 26.02.2024 Ltd. Şirkete çıkan tebligat yapılamamış, yetkiliye ayrıca çıkarılmamış; münfesihlik sürdüğünden tasfiye memuru atanmıştır.
62964 E.2023/1886, K.2023/1458 02.10.2023 Ltd. ⭐ İhtar şirkete gönderilmiş; eksik olan yalnız yetkiliye gönderim belgesidir. Ekseni en berrak ayıran karar.
67397 E.2023/947, K.2023/749 15.05.2023 A.Ş. Yetkililere ayrıca tebligat yok; sınırlı ihya + tasfiye memuru.
71376 E.2023/226, K.2023/588 17.04.2023 Ltd. Aynı eksen; dayanak dava 1989 tarihli inşaat sözleşmesinden doğan derdest dava.
90912 E.2022/1800, K.2022/1733 05.12.2022 Ltd. Terkin sebebi "aralıksız son beş yıla ait olağan genel kurul toplantısının yapılmaması" (f. 1-d); şirkete ve yetkiliye tebliğ belgesi sunulamamış.
93851 E.2022/1630, K.2022/1452 17.10.2022 Ltd. Yetkililere ihtar yok; beş yıllık hak düşürücü sürenin uygulanmayacağı açıkça kurulmuştur.
132137 E.2021/2101, K.2021/1853 09.12.2021 Ltd. "…şirketi temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişisine ihtar yollanacağına ilişkin … düzenlemeye uygun işlem yapıldığının davalı tarafça ispat edilemediği" — ispat yükü davalıdadır.
171587 E.2020/343, K.2020/277 05.03.2020 Ltd. "…şirket tüzel kişiliğine ve şirketi temsil ve ilzam edenlere ayrı ayrı ihtar yapıldığı belirlenememiş"; HMK m. 326/1 kalıbının kaynağı.
251782 E.2019/1399, K.2019/1069 09.09.2019 Ltd. Aynı kalıp + geçici m. 7/2; bu karar 11. HD tarafından bozulmuş, bozma sonrası hâli 166347'dir.
278258 E.2018/777, K.2018/768 26.06.2018 Ltd. Zincirin en eski "ayrı ayrı ihtar" tanığı; yalnız gider hükmü kaldırılmıştır.
278253 E.2018/764, K.2018/769 26.06.2018 Ltd. "'Sayın İlgili' başlıklı yazının şirket yetkilisi mi, şirket tüzel kişiliğini mi muhatap aldığı hususu anlaşılamamaktadır"; ayrıca geçici m. 7/2 → tasfiye memuru atanmamıştır.
164494 E.2020/1025, K.2020/1058 23.10.2020 Ltd. Yetkililere ihtar bilgisi yok; ancak münfesihlik sürdüğünden tasfiye ile sınırlı ihya + tasfiye memuru (11. HD E.2020/2122, K.2020/4238 atfıyla).

Kabul yönü — terkin sebebi ekseni (§ 4):

karar_id Künye Tarih Tür Çapa
45134 E.2024/227, K.2024/417 15.03.2024 Ltd. Terkin sebebi "adresin tespit edilememesi"; şirket münfesih olmadığından tasfiye memuru atanmamıştır.
43137 E.2024/861, K.2024/809 23.05.2024 A.Ş. Aynı sebep; ancak sınırlı ihya talebi nedeniyle tasfiye memuru atanmış ve "önceki uygulamalardan dönülmüştür" denmiştir (§ 6).
56250 E.2023/2164, K.2024/507 04.04.2024 Ltd. ⭐ HGK E.2023/11-338, K.2024/3 ilamını birebir aktaran karar; ek tasfiye + tasfiye memuru; gider davalıda.
63779 E.2023/1682, K.2023/1270 01.09.2023 Ltd. Normlar hiyerarşisi paragrafının tam hâli; ayrıca yetkiliye tebligat yok.
64037 E.2023/1498, K.2023/1568 18.10.2023 Ltd. İki kaldırma kararı ve bir 11. HD bozması (E.2023/1070, K.2023/953) sonrasında tasfiye memuru atanmıştır; dayanak dava terkinden altı ay sonra açılmıştır.
64921 E.2023/1362, K.2023/1045 23.06.2023 Ltd. "…münfesih olmayan şirkete tasfiye memuru atanması söz konusu olmayacağı" — sonucun ayrımı burada.
68876 E.2023/93, K.2023/418 20.03.2023 Ltd. "…tebliğlerde bir eksiklik yok ise de terkin işleminin … geçici 7. madde kapsamında olmayan bir neden ile yapıldığı" — iki eksenin bağımsızlığının amiral tanığı.
70242 E.2023/267, K.2023/226 16.02.2023 Ltd. Sebep + yetkiliye tebliğ yok; ilk derece ayrıca geçici m. 7/2'ye dayanmıştır.
166347 E.2020/520, K.2020/877 23.09.2020 Ltd. 11. HD E.2019/5184, K.2020/440 bozmasına uyularak verilmiştir: sicil evrakı celbedilmeden gider kararı verilemez.
169385 E.2020/703, K.2020/645 03.07.2020 Ltd. Terkin sebebi "adresinde bulunamama"; gider davalıya yükletilmiştir.
87936 E.2022/2417, K.2023/159 30.01.2023 Ltd. Üç eksen birlikte: sebep (5174/10) + geçici m. 7/2 (2013'te açılmış derdest dava) + ihtarın belgelenememesi.

Kabul yönü — diğer:

karar_id Künye Tarih Tür Çapa
5679 E.2025/738, K.2025/840 26.05.2025 Ltd. İstisna tanığı: "terkin işleminin usulsüzlüğünün tesbiti ile ancak ihya kararı verilebileceğinden … terkin işleminin iptaline karar verilmesinin yeterli olmayacağı". Ayrıca HGK ve 11. HD ilamlarıyla uygulama değişikliği ilan edilmiştir.
79250 E.2022/2012, K.2024/1143 19.07.2024 Ltd. Erken terkin tanığı: süre 6552 s.K. ile 01/07/2015'e uzatılmışken şirket 15/12/2014'te silinmiştir.
132772 E.2021/1699, K.2021/1740 25.11.2021 Ltd. Geçici m. 7/2 + yetkiliye tebligat yok; hak düşürücü süre uygulanmamıştır.
251780 E.2019/1474, K.2019/1083 09.09.2019 Kooperatif Geçici m. 7/2 saf hâlde; "yapılacak tasfiye işlemi de yasaya uygun olmayacağından … sadece ihya kararı vermekle yetinmek gerekir". Kooperatifler Kanunu m. 98 yollamasıyla.
36365 E.2024/1735, K.2024/1597 07.11.2024 Ltd. 7511 s.K. tanığı: ek cümlenin derdest davaya derhal uygulanması. ⚠️ "usule uygun" şartı denetlenmemiştir; hüküm 23/12/2025 itibarıyla dayanağını yitirmiştir (§ 10).
130427 E.2021/2152, K.2022/72 25.01.2022 A.Ş. ⚠️ Zayıf tanık: dairenin gerekçesinde bir usulsüzlük saptaması yoktur; ihya ve tasfiye memuru atanmış, gider davacı üzerinde bırakılmıştır.
64958 E.2023/1331, K.2023/1038 22.06.2023 ⚠️ Çapa olarak kullanılmadı — metin dosyası 64921'in (E.2023/1362, K.2023/1045) metnini taşımaktadır; içeriği doğrulanamamıştır (bkz. § E).

Ret yönü (5 karar — "terkin usulsüzdür" iddiasının reddi):

karar_id Künye Tarih Tür Ret sebebi Şirket ihya edildi mi
70685 E.2023/148, K.2023/182 06.02.2023 Ltd. ⭐ İhtar şirkete ve yetkiliye ayrı ayrı gönderilmiş, tebliğ edilemeden iade edilmiş, ilan yapılmış → terkin usule uygun; gider yok Evet
92042 E.2022/2092, K.2022/1605 16.11.2022 Ltd. Bozma sonrası evrak celbedilmiş; tebligatlar çıkarılmış, yapılamamış → ilan geçerli; gider yok Evet (sınırlı ihya + tasfiye memuru)
358613 E.2017/15, K.2017/21 20.01.2017 * Kooperatif İhtarname sicil adresine gönderilmiş, bila dönmüş, ilan edilmiş → "terkin işleminin hukuka uygun olarak gerçekleştiği"; ilk derecenin "terkin hatalı" gerekçesi düzeltilmiştir Evet (hukuki yarar gerekçesiyle)
272928 E.2018/691, K.2019/949 04.07.2019 Ltd. Tebligatlar gönderilmiş, yapılamamış, ilan yapılmış; ayrıca amaç ek tasfiye değil ticari faaliyete dönmek (bkz. ihya_hukuki_yarar) Hayır
68881 E.2023/390, K.2023/417 20.03.2023 Ltd. Aktif husumet yokluğu (terkin edilmiş şirket kendi adına dava açmış). Kabule göre: "ihtarın ulaşmaması sonuca etkili olmayacaktır" Hayır

* 358613'ün tarihi hükmün metninde 20.01.2017, kütükte 2017-12-20 olarak kayıtlıdır (bkz. § E).

Norm tanıklığı dağılımı: kural bloğunu 8 karar (62964, 93851, 42756, 171587, 132137, 70685, 278253, 45829), istisna bloğunu 1 karar iki ayrı sorun kaydıyla (5679) taşımaktadır — toplam 10 tanık bağı. Bu makalede kural bloğu 32 kabul kararının tamamı üzerinden, istisna bloğu 5679 üzerinden doğrulanmıştır.

Kesinlik notu — hüküm fıkralarından ölçüldü: 37 kararın 30'u HMK m. 362(1)-ç uyarınca kesin verilmiştir. Temyiz yolu açık verilen yedi karar: 64037, 132137, 132772, 166347 (HMK m. 361/1 kaydıyla), 278253, 278258 (HMK m. 362/1 kaydıyla) ve 358613 ("Yargıtay'a başvuru yolu açık olmak üzere"). 166347 ve 64037, 11. HD bozmasına uyularak kurulmuş hükümlerdir. Ölçülen 37 kararın tamamı oybirliğiyle verilmiştir.

C. İçtihat kütüğü — Yargıtay 11. HD ve Hukuk Genel Kurulu (künyeler doğrulandı)

Hukuk Genel Kurulu — sıralamayı değiştiren iki karar: - HGK E.2023/11-338, K.2024/3 (24.01.2024, bozma, oy çokluğu; kaynak) — Geçici m. 7 ihyası, ek tasfiyesi değil terkin işleminin iptali niteliğindedir; davacı amacına ile ulaşabiliyorsa terkinin hukuka uygunluğu araştırılmaz; işlemleri kamu düzenine ilişkin değildir; ek tasfiyede dosyayla sınırlılık ve tasfiye memuru ataması zorunludur. - HGK E.2023/11-340, K.2023/1236 (13.12.2023; kaynak) — aynı yönde; E.2023/11-338 kararı bu karara açıkça atıf yapar.

Usulsüzlüğü saptayan / ihya lehine: - E.2025/2112, K.2025/4798 (02.07.2025, bozma) — ⭐ 7511 s.K. muafiyetinin "usule uygun" şartı: ihtar yalnız şirkete çıkarılmış, yetkililere çıkarılmamışsa "terkin işleminin usule uygun olarak gerçekleştirildiğinden bahsedilemez." - E.2024/257, K.2024/1352 (21.02.2024, bozma) — 5174/10 oda kaydı silinmesi "kanunda tadadi olarak sayılan hallerden" değildir; ayrıca yetkiliye tebligat yoktur. Bozma sebebi, ek tasfiye + tasfiye memuru ataması yönündendir. - E.2024/5792, K.2024/8269 (25.11.2024, düzelterek onama) ve E.2025/814, K.2025/1633 (10.03.2025, bozma) — oda kaydından terkin geçici m. 7 sebebi değildir. - E.2019/1479, K.2019/3306 (30.04.2019, onama) — temsile yetkili birden fazla kişi varsa hepsine ihtar gerekir. - E.2024/2093, K.2024/2840 (15.04.2024, bozma) — ihtar bilinen son adrese değil eski adrese çıkarılmışsa usulsüzdür. - E.2024/404, K.2024/1038 (13.02.2024, onama) — ihtar şirkete/yetkiliye tebliğ edilmeden salt ilanla yapılmışsa terkin usulsüzdür. - E.2024/2112, K.2024/3920 (15.05.2024, onama) — usulsüz terkinde hak düşürücü süre işlemez (2023 iptalinden sonraki uygulama). - E.2024/5618, K.2024/8052 (19.11.2024, onama) — vergi kaydı terkini geçici m. 7 sebebi değildir; ayrıca derdest dava varken terkin geçici m. 7/2'ye aykırıdır. - E.2025/2405, K.2025/4695 (01.07.2025, onama) — geçici m. 7'de sayılmayan oda kaydı silinmesine dayanılarak faal şirketin terkini usulsüzdür. - E.2017/1434, K.2017/2666 (08.05.2017, bozma) ve E.2024/1198, K.2024/1751 (05.03.2024, bozma) — zincirin erken ve geç uçları. - E.2016/2389, K.2016/8405 (25.10.2016, bozma) — infisah sebebi geçici m. 7'ye uymuyorsa "tasfiye için ihya" değil ihya kararı verilmelidir. - E.2019/5184, K.2020/440 (15.01.2020) ve E.2019/4755, K.2019/8101 (11.12.2019) — ölçülen BAM kararlarının gider gerekçelerinde en sık anılan iki ilam. - E.2023/1070, K.2023/953 (20.02.2023) ve E.2020/8099, K.2022/2190 (22.03.2022) — tasfiye memuru atanması zorunluluğu; 64037, 43137, 56250 ve 5679'un dayanağı.

Terkini usule uygun bulan / ihya aleyhine: - E.2020/1551, K.2020/3396 (01.07.2020, bozma) — ⭐ "…gönderilen tebligat yapılamamış ise de … geçici 7/4. maddesindeki usul dairesinde ilan tarihine göre tebliğ tarihi belirleneceğinden, dava konusu terkin işleminde usulsüzlük bulunmamakta". - E.2024/6796, K.2025/230 (16.01.2025, onama) — ihtar şirkete ve yetkiliye ayrı ayrı çıkarılmış, "adres boş" şerhiyle iade edilmiş, ilan yapılmıştır; terkin usule uygun, ihya reddi onanmıştır. - E.2018/4336, K.2018/6560 (22.10.2018, onama) — ihtar davacıya, şirkete ve yetkiliye gönderilmiş, ilan yapılmıştır; sermaye süresinde yükseltilmediğinden ihya reddi onanmıştır. - E.2016/5225, K.2017/6859 (04.12.2017, onama) — sonuç geçici m. 7/1-d koşulunun gerçekleşmesine ve 4-a tebliğ/ilanının yapılmış olmasına çapalanmıştır (§ 4). - E.2016/6662, K.2016/7333 (19.09.2016, onama) — geçici m. 10 asgari sermaye artırımı yapılmamış, ilanlar yapılmıştır; terkin usul ve yasaya uygundur. - E.2023/2431, K.2023/2704 (04.05.2023, bozma, oy çokluğu) — beş yıllık hak düşürücü süre bakımından terkinin usulsüzlüğü etkili değildir. ⚠️ Bu içtihat, AYM'nin 22/6/2023 tarihli iptali sonrası konusuz kalmıştır (§ 10).

  • E.2020/2122, K.2020/4238 (19.10.2020) — uyarınca tasfiye memuru atanması ve keyfiyetin sicilde tescili; 164494'ün dayanağı.

(Havuzun tamamı 191 karardır; yukarıda anılan 23 adet 11. HD künyesi ile 2 HGK künyesi ham korpusa/resmî kaynağa karşı tek tek doğrulanmıştır. Doğrulanmamış künye verilmemiştir; ölçülen kararların gerekçelerinde geçen ve bu makalede kullanılmayan diğer ilamlar —ör. 358613'te anılan E.2016/3122–K.2016/3558 ve E.2016/5988–K.2016/5950, 278253'te anılan E.2016/10731–K.2016/9622, 79250'de anılan E.2020/2299–K.2020/4113— doğrulanmadıkları için listelenmemiştir.)

D. Anayasa Mahkemesi kütüğü ve zaman bakımından uygulama (mülga hüküm notu yerine)

Öğe 10 beyanı: Ölçülen 37 kararın hiçbiri mülga 6762 sayılı Kanun'un bir madde numarasını bu mesele bakımından anmamaktadır; , 6335 sayılı Kanun'un 38. maddesiyle 2012'de 6102 sayılı Kanun'a eklenmiş bir hükümdür ve 6762 sayılı Kanun'da karşılığı yoktur. Bu nedenle öğe 10, playbook uyarınca "zaman bakımından uygulama + madde/fıkra düzeltmesi" olarak yorumlanmış; madde numarası düzeltmeleri § A'nın altındaki iki notta, zaman bakımından uygulama ise § 10'da ve aşağıda verilmiştir.

  • AYM E.2023/33, K.2023/117 (22/6/2023; RG 15/9/2023-32310; oybirliği) — geçici m. 7/15'in beşinci cümlesindeki "…silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde…" ibaresi iptal. Erteleme yoktur. Gerekçe: sürenin silinme tarihinden başlatılması, alacaklının haberdar olmasını sağlayacak bir mekanizma bulunmadığından "ihya yolunun işlevini gerçekleştirmesine engel"dir (Anayasa m. 35 ile bağlantılı m. 40).
  • AYM E.2025/31, K.2025/183 (10/9/2025; RG 23/12/2025-33116; oybirliği) — üç iptal: (A) f. 4-b'deki Hazineye intikal ibaresi (9 ay ertelemeli → 23/9/2026); (B-1) f. 15 c. 2, Hazineye intikal (9 ay ertelemeli → 23/9/2026); (B-2) f. 15 c. 3, Hazinenin sorumsuzluğu (9 ay ertelemeli → 23/9/2026); (C) f. 15 c. 6, 7511 s.K. ile eklenen gider muafiyeti (ertelemesiz → 23/12/2025). Gider muafiyetine ilişkin gerekçe: "…ticaret sicil müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen sicilden terkin işleminin hukuka uygun olup olmadığı yönünden hiçbir değerlendirme yapılmasına imkân tanınmaksızın kategorik bir yaklaşımla ticaret sicil müdürlüğü aleyhine yargılama giderlerine ve vekâlet ücretine hükmedilememesi suretiyle mahkemeye erişim hakkına getirilen sınırlamanın anayasal anlamda meşru amacının bulunduğu söylenemez."
  • 7511 sayılı Kanun m. 16 (RG 29/5/2024-32560) — geçici m. 7/15'e altıncı cümlenin eklenmesi. 36365 ve 11. HD E.2025/2112, K.2025/4798'de uygulanmıştır; 23/12/2025 itibarıyla yürürlükten kalkmıştır.

Kesme tarihi uyarısı: ölçülen 37 istinaf kararının hiçbiri 23/12/2025 sonrasında verilmemiştir (en yeni karar 5679, 26.05.2025). Dolayısıyla AYM'nin 2025 tarihli iptalinin uygulamaya nasıl yansıdığı bu korpusta ölçülmemiştir — § 10'daki sonuçlar kanun metninden türetilmiş, içtihattan ölçülmemiştir ve bu şekilde işaretlenmiştir.

E. Girdide bulunan eksik ve tutarsızlıklar (editöre)

  1. 64958'in metin dosyası yanlış. data/karar_metin/64958.md, kütükte E.2023/1331–K.2023/1038 olarak kayıtlı kararın değil, 64921'in (E.2023/1362–K.2023/1045) metnini taşımaktadır; iki dosyanın uzunluğu da aynıdır (6.438 karakter). Bu karar makalede çapa olarak kullanılmamıştır. Metin yeniden çekilmelidir.
  2. 358613'ün tarihi çelişkilidir. Kütükte karar_tarihi = 2017-12-20, kararın metninde ise "20.01.2017 tarihinde karar verildi" yazmaktadır. Ayrıca bu kararın metin biçimi diğer 36 karardan farklıdır (BAM antetli değil, üçüncü kaynak biçimli) ve taraf adları kısmen anonimleştirilmemiştir.
  3. get_article('TTK','Geçici 7') sessizce boş döner. Hata vermez, boş metin verir. Bu makalede madde metni yerel yürürlükteki ağaçtan (/home/haldun/6102TTK/data/6102_turk_ticaret_kanunu_yururlukteki.json, 9.376 karakter) alınmıştır; AYM iptal şerhleri yalnız orada bulunmaktadır.
  4. Yerel ağaç, 7511 ek cümlesinin metnini artık taşımıyor. Ağaçta cümlenin yerinde "(Ek cümle:23/5/2024-7511/16 md.) (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 10/9/2025 tarihli ve E.: 2025/31, K.: 2025/183 sayılı Kararı ile.)" şerhi vardır. Cümlenin lafzı bu makalede AYM kararının kendi metninden alınmıştır; 36365'te aynı cümle "yargı gideri ve vekalet ücretine hükmolunamaz" biçiminde (resmî metinde "yargılama giderleri") aktarılmıştır.
  5. ihya_y11_bagi.json'da bir etiket hatası ölçüldü. E.2024/5961, K.2025/3696 kaydının gerekçe alanı "İhtar 4/a gereği Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğinden terkin işlemi hukuka uygun" der. Kararın tam metni okunduğunda, uyuşmazlığın gerçek kişi tacire ait bir ticari işletmenin ihyasına ilişkin olduğu ve ret gerekçesinin "ihya talebinin sadece ticaret şirketleri ve kooperatifler bakımından söz konusu olduğu" olduğu görülmektedir — geçici m. 7/4-a ile ilgisi yoktur. Bu künye makalede kullanılmamıştır; etiket düzeltilmeli, karar ihya_ehliyet meselesine taşınmalıdır.
  6. Meselenin ispat_yuku alanı boştur. Oysa ölçülen içtihat bunu açıkça belirlemektedir: usule uygunluğu davalı ticaret sicili müdürlüğü ispat eder (132137: "düzenlemeye uygun işlem yapıldığının davalı tarafça ispat edilemediği"; 90912: "…yerine getirdiğini ispat edemediği"; 278253: "…ihtar yolladığı hususu ispatlanamamıştır"). Alan doldurulmalıdır.
  7. Tebliğ'in madde numarası korpusta tutarsızdır. Sicil müdürlüğü cevaplarında kapsam hükmü "Tebliğ'in 5'inci maddesi", dairenin gerekçelerinde ise "Tebliğ'in 1. maddesinin 'd' bendi" olarak anılmaktadır; HGK E.2023/11-338, K.2024/3 ise "Münfesih Şirketler Tebliği md. 5/1-b ve 5/1-d" der. Bu makalede Tebliğ'e madde numarasıyla atıf yapılmamıştır (ikincil mevzuat metni kaynaktan teyit edilemediği için) — boşluk.

MESELE VE NORM BAĞI (ÇİFT YÖN)

Bu makale, docs/norm/sirket_ihya.jsononermeler.ihya_resen_terkin_usulu altındaki 2 norm bloğunu karşılar.

Norm → makale (2 blok, 2/2 karşılandı):

Norm bloğu Önerme Dayanak (norm) Makaledeki karşılığı Tanık örtüşmesi
kural "Re'sen terkinde TTK Geçici 7/4-a uyarınca şirkete ve yetkililerine ihtar yapılması ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan zorunludur; bu usule uyulmamışsa terkin usulsüzdür ve hukuki sonuç doğurmaz, şirketin ihyasına karar verilir." TTK Geçici 7 § 1 (metin çıpası), § 2 (ihtarın iki muhatabı), § 3 (kuralın sınırı), § 6 (usulsüzlüğün sonucu), § 8 (gider sonucu) 8 kural tanığının tamamının tam metni okundu: 62964, 93851, 42756, 171587, 132137, 70685, 278253, 458298/8; ayrıca kalan 29 karar da okunmuştur
istisna "Terkinin usulsüzlüğü ancak ihya ile sonuç doğurur; salt terkin işleminin iptali yeterli değildir." (koşul: "Usulsüzlük tespit edildiğinde talep yalnız iptale yönelikse") TTK Geçici 7 § 7 (istisna), Pratik Kılavuz § C 3. satır Tek tanık 5679, iki sorun kaydıyla — 2/2; tam metni okundu

Makale → norm (her bölüm hangi bloğu besliyor): § 1, § 2, § 3, § 6, § 8 → kural; § 7 → istisna; § 4, § 5 → norm bloğunda karşılığı olmayan iki bağımsız kural (aşağıda 2 ve 3 nolu fark); § 9 → ölçüm okuması (yeni önerme üretmez); § 10 → zaman bakımından uygulama (norm katmanına kapı/geçerlilik notu); § 11 → temyiz katmanı ve HGK sınırlaması (aşağıda 4 nolu fark).

Komşu meseleler: ihya_sicil_mud_gider (7511 muafiyeti ve gider sorumluluğu — § 8 ve § 10 ile doğrudan bağlı), ihya_sebep_ayrimi ( ↔ geçici 7 ayrımı — § 7 ile bağlı), ihya_sure (hak düşürücü süre — § 10), ihya_memur_atama (tasfiye memuru — § 6), ihya_hukuki_yarar, ihya_husumet, ihya_kesin_yetki, ihya_usul_cekismesiz, ihya_ehliyet, ihya_eksik_tasfiye, ihya_tasfiye_memuru_sorumlulugu.


⚠️ NORM İLE FARK — silinmedi, editöre gidiyor

Makale, ihya_resen_terkin_usulu norm bloklarıyla sonuç bakımından çelişmez. Ancak beş noktada düzeltme/ekleme önerilmektedir.

1. Kural önermesindeki "tebliğ" ölçütü ölçümle uyuşmuyor. Mesele tanımında ve dolaylı olarak kural.onermede, usulsüzlük "İhtar doğrudan ilanla yapılıp şirkete/yetkiliye tebliğ edilmemişse" koşuluna bağlanmıştır. Bu, İstanbul BAM 12. HD'nin kalıp cümlesinin (42756, 43738, 62964, 90912) birebir aktarımıdır; ancak kanun metniyle ve ölçülen uygulamayla çelişir: geçici m. 7/4-a c. 3, ihtarın ulaşmadığı hâlde ilanı tebligat yerine koyar; ölçülen dört kararda ihtar tebliğ edilememesine rağmen terkin usule uygun bulunmuştur (70685, 92042, 272928, 358613; temyizde 11. HD E.2020/1551, K.2020/3396 ve E.2024/6796, K.2025/230). Öneri: önerme "…şirketin sicilde kayıtlı son adresine ve temsil ve ilzama yetkilendirilmiş kişilere ihtar yollanması zorunludur; ihtarın ulaşmaması —ilan yapılmışsa— usulsüzlük doğurmaz" biçiminde düzeltilsin ve dayanağa geçici m. 7/4-a c. 3 eklensin. Bu, tanıklı ama yanlış bir önermeyi önler.

2. Eksik kural bloğu — terkin sebebinin tahdidiliği. Norm katmanı yalnız ihtar usulünü kural olarak taşır. Oysa ölçülen 32 kabul kararının 11'inde taşıyıcı gerekçe tamamen farklıdır: terkin sebebinin geçici m. 7/1'de sayılmaması. 68876 bu iki ekseni birbirinden açıkça ayırır ("tebliğlerde bir eksiklik yok ise de…"). Temyiz katmanı da bu ekseni ayrı bir kural olarak işler (11. HD E.2024/257, K.2024/1352; E.2024/5792, K.2024/8269; HGK E.2023/11-338, K.2024/3). Öneri: ikinci bir kural bloğu açılsın — "Geçici m. 7/1'de sayılan hâller tahdidîdir; ikincil düzenlemeyle (Tebliğ) genişletilemez. Kanunda sayılmayan bir sebeple yapılan re'sen terkin usulsüzdür." Dayanak: , karşı-çıpa 5174 s.K. m. 10/3.

3. Eksik kural bloğu — geçici m. 7/2 kapsam dışılığı. Ölçülen beş kararda (87936, 132772, 251780, 251782, 278253) usulsüzlük, ihtardan da sebepten de bağımsız olarak terkin tarihinde derdest dava bulunmasından çıkmıştır. Öneri: üçüncü bir kural (ya da kapi) bloğu: "Terkin tarihinde davacı/davalı sıfatıyla derdest davası bulunan şirkete geçici m. 7 hiç uygulanamaz." HGK'nın sıra koşulu (dava terkinden önce açılmış olmalı) _kosul_notu olarak eklensin.

4. Eksik kapı — HGK'nın menfaatler dengesi sınırlaması. durum_norm: aday kaydının en önemli eksiği budur. HGK E.2023/11-340, K.2023/1236 (13.12.2023) ve HGK E.2023/11-338, K.2024/3 (24.01.2024), bu meselenin bütün usul denetimini bir ön kapının arkasına almıştır: davacı amacına ek tasfiyesiyle ulaşabiliyorsa, terkinin hukuka uygunluğu hiç araştırılmaz. Aynı kararlarda işlemlerinin kamu düzenine ilişkin olmadığı da hükme bağlanmıştır. Ölçülen korpusta bu değişiklik 56250 ve 5679'da açıkça benimsenmiştir. Öneri: kapi bloğu eklensin (resen_mi: false), _dayanak_notuna HGK künyeleri yazılsın ve ihya_sebep_ayrimi ile çift yönlü bağ kurulsun. Bu eklenmeden mesele kanonik sayılmamalıdır.

5. Geçerlilik/zaman kaydı yok. Norm bloklarında 'ye ilişkin hiçbir yürürlük kaydı bulunmamaktadır; oysa madde son üç yılda üç kez değişmiştir (7511 s.K. ek cümle; AYM 2023 ve 2025 iptalleri — biri 23/9/2026'da yürürlüğe girecek). Öneri: _gecerlilik alanı eklensin ve şu üç tarih işaretlensin: 15/9/2023 (beş yıllık süre kalktı), 23/12/2025 (sicil müdürlüğü gider muafiyeti kalktı), 23/9/2026 (Hazineye intikal ve f. 4-b ihtar ibaresi kalkacak). Yayın sonrası bu üçüncü tarihte sayfanın yeniden gözden geçirilmesi gerekir.

(Ek not, fark değil: mesele kaydındaki ispat_yuku alanı boştur; ölçüm bunu belirlemiştir — bkz. Kaynakça § E, 6 nolu bulgu.)


Öz-değerlendirme uyarısı: Buradaki eğilim, denetim listesi ve nitelendirmeler, İstanbul BAM 12. HD korpusunda bu meseleye bağlanan 37 kararın ve Yargıtay 11. HD'nin konu-eşleşen 191 kararının ölçülmüş içeriğinden türetilmiştir; bir tahmin veya hukuki görüş DEĞİLDİR. Sonucu belirleyen, sizin dosyanızdaki ticaret sicil evrakıdır: terkin hangi sebebe dayandırılmıştır, ihtar kime ve hangi adrese çıkarılmıştır, terkin tarihinde derdest bir dava var mıydı. Ayrıca: 'nin bazı hükümlerinin iptali 23/9/2026'da yürürlüğe girecektir; bu sayfa o tarihte yeniden değerlendirilmelidir.

Sentez: aşağıdaki içtihat verisinden derlenmiştir; her önerme içtihada/kaynağa çapalıdır (kararlar linklidir). Hukuki görüş değildir.


Analiz ve içtihat verisi

Tanım

TTK Geçici 7, münfesih durumdaki şirketlerin sicil müdürlüğünce re'sen terkininde belirli bir USUL öngörür (Geçici 7/4-a): şirkete ve şirket yetkililerine/temsilcilerine ihtar yapılması ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan. İhtar doğrudan ilanla yapılıp şirkete/yetkiliye tebliğ edilmemişse, ya da terkin sebebi kanunda öngörülen bir sebep değilse (ör. yalnızca 'adreste tespit edilememe'), re'sen terkin USULSÜZDÜR ve terkin hukuki sonuç doğurmaz; şirketin ihyasına karar verilir. Terkinin usulsüzlüğü ancak ihya ile sonuç doğurur — salt terkin işleminin iptali yeterli değildir.

Değerlendirme ölçütü

  • Terkin sebebi Geçici 7'de öngörülen bir sebep mi
  • Geçici 7/4-a ihtarı şirkete/yetkiliye tebliğ edilmiş mi yoksa doğrudan ilanla mı yapılmış
  • TTSG ilan usulüne uyulmuş mu — uyulmamışsa terkin usulsüz → ihya

Eğilim

32 kabul · 5 ret (esas).

Yıl Kabul Ret
2017 0 1
2018 2 0
2019 2 1
2020 4 0
2021 2 0
2022 3 1
2023 10 2
2024 8 0
2025 1 0

Temyiz katmanı — Yargıtay 11. HD (çok-korpus)

191 temyiz kararı · 152 onama (kesinleşme) · 180 ihya kabul · 9 ihya ret · 2 belirsiz. Aynı mesele, temyiz mercii görünümü: BAM zinciri esas (haklılık) denetimini, Yargıtay katmanı kesinleşmeyi + ülke-geneli eğilimi taşır. Kaynak: Yargitay11 (bağ dosyasında kaynak=Yargitay11).

Doktriner çelişki (SONUÇ için): yok — sonuç farkı olgu koşullarından; gerekçe öncüllerinde tartışma olabilir (bkz. tanım).

İçtihat zinciri

Kabul yönünde — 32 karar:

  • E.2025/738 K.2025/840 (2025-05-26) — TTK Geçici 7. madde uyarınca terkin edilen şirketin ihyası ve ek tasfiye memuru atanması
  • E.2024/1735 K.2024/1597 (2024-11-07) — Terkin edilen şirketin ihyası davasında sicil müdürlüğü ret vekalet ücretine hükmedilemeyeceği
  • E.2024/866 K.2024/782 (2024-05-23) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Ticaret sicilinin usulsüz terkininde ihya davası yargı giderinden sorumluluk
  • E.2024/861 K.2024/809 (2024-05-23) — Sınırlı ihya talebinde ek tasfiye için tasfiye memuru atanması zorunluluğu
  • E.2024/800 K.2024/760 (2024-05-16) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Terkin öncesi tebliğ yapılmadan ilanla ihtar usule aykırıdır
  • E.2024/227 K.2024/417 (2024-03-15) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Re'sen terkinde 'adresin tespit edilememesi' TTK geçici 7. madde kapsamında değildir
  • E.2024/346 K.2024/321 (2024-02-26) — TTK Geçici 7. madde uyarınca terkin edilen şirketin derdest dava nedeniyle ihyası
  • E.2023/2164 K.2024/507 (2024-04-04) — Şirket ihyasında ek tasfiye kararı ve tasfiye memuru atanması gerekliliği
  • E.2023/1886 K.2023/1458 (2023-10-02) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Usulsüz re'sen terkin nedeniyle şirket ihyası - yargı giderinden sorumluluk
  • E.2023/1682 K.2023/1270 (2023-09-01) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — TTK Geçici 7. Madde Kapsamı Dışında Yapılan Re'sen Terkinde İhya
  • E.2023/1498 K.2023/1568 (2023-10-18) — Sicilden terkin edilen şirketin uyarınca ihyası ve tasfiye memuru atanması
  • E.2023/1362 K.2023/1045 (2023-06-23) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Re'sen terkin edilen şirketin ihyasında tasfiye memuru atanması
  • E.2023/1331 K.2023/1038 (2023-06-22) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Geçici 7. madde kapsamında ihya edilen şirkete tasfiye memuru atanması
  • E.2023/947 K.2023/749 (2023-05-15) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Re'sen terkin edilen şirketin derdest dava nedeniyle ihyası
  • E.2023/93 K.2023/418 (2023-03-20) — TTK geçici 7. madde kapsamı dışında terkinde ihya ve yargı gideri
  • E.2023/267 K.2023/226 (2023-02-16) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — TTK Geçici 7. madde kapsamı dışındaki terkinde ihya davası
  • E.2023/226 K.2023/588 (2023-04-17) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Re'sen terkin edilen şirketin derdest dava nedeniyle ihyası
  • E.2022/2012 K.2024/1143 (2024-07-19) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Usulsüz terkin edilen şirketin ihyası ve yargılama giderleri
  • E.2022/2417 K.2023/159 (2023-01-30) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Derdest davadan sicile bildirim yapılmaması ihya davasında yargı giderinden sorumluluğu etkilemez
  • E.2022/1800 K.2022/1733 (2022-12-05) — Terkin öncesi tebliğ yapılmayan şirketin ihyasında sicil müdürlüğünün sorumluluğu
  • E.2022/1630 K.2022/1452 (2022-10-17) — Sicilden re'sen terkin edilen şirketin ihya davasında ihtarın usulsüzlüğü
  • E.2021/2152 K.2022/72 (2022-01-25) — Resen terkin edilen şirketin ihyasında tasfiye memuru atanması gerekliliği
  • E.2021/2101 K.2021/1853 (2021-12-09) — Süresiz terkin işleminde usule aykırılık ve ihya kararında tasfiye memuru atanması zorunluluğu
  • E.2021/1699 K.2021/1740 (2021-11-25) — Terkin tarihinde derdest davası bulunan şirkete hak düşürücü süre uygulanamaz
  • E.2020/1025 K.2020/1058 (2020-10-23) — Resen terkin edilen şirketin ihyasında tasfiye memuru atanmaması
  • E.2020/520 K.2020/877 (2020-09-23) — Usulsüz re'sen terkinde yargılama giderinden davalı sorumludur
  • E.2020/703 K.2020/645 (2020-07-03) — Usulsüz terkinde yargı giderinden terkin işlemini yapan sorumludur
  • E.2020/343 K.2020/277 (2020-03-05) — Resen terkin usulsüzse davalı sicil müdürlüğü yargılama giderinden sorumludur
  • E.2019/1474 K.2019/1083 (2019-09-09) — Devam eden davası bulunan kooperatifte re'sen terkin geçersizdir
  • E.2019/1399 K.2019/1069 (2019-09-09) — Re'sen terkinin usulsüzlüğü nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi
  • E.2018/764 K.2018/769 (2018-06-26) — TTK Geçici 7. madde ile terkin edilen şirketin ihyası ve tasfiye memuru talebi
  • E.2018/777 K.2018/768 (2018-06-26) — Terkin ihtarı yapılmayan şirkette yargılama gideri ve vekalet ücreti

Ret yönünde — 5 karar:

  • E.2023/390 K.2023/417 (2023-03-20) ⟨istinaf-ret / esasta iptal⟩ — Terkin edilmiş şirket adına açılan davada aktif husumet yokluğu
  • E.2023/148 K.2023/182 (2023-02-06) — Terkin öncesi usulsüz tebliğ nedeniyle şirketin ihyası davasında yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesi
  • E.2022/2092 K.2022/1605 (2022-11-16) — Sicil müdürlüğünün usulüne uygun terkininde yargı giderinden sorumluluğu
  • E.2018/691 K.2019/949 (2019-07-04) — TTK geçici 7. madde uyarınca resen terkin edilen şirketin ihyası talebinin haklı sebep yokluğundan reddi
  • E.2017/15 K.2017/21 (2017-12-20) — TTK Geçici 7. Madde Kapsamında Resen Terkin Edilen Kooperatifin İhyası

MOTOR (mesele_motor.py) üretti; rol=MERITS (istinaf-sonucundan değil, gerekçeden). zincir LLM etiketleyici (enum-kilitli structured output; CC ölçek koşusu, 12-mesele v2) ile kuruldu; rol=MERİTS taslak (neticeten ihya sonucu), istinaf tasarrufu değil. Yargıtay 11.HD temyiz katmanı ayrı korpustan (aynı 12 mesele; İst BAM zincirini değiştirmez).

Kaynak: https://6102ttk.com/mesele/ihya_resen_terkin_usulu · KMK mesele katmanı · eğilim yalnız esastan sonuçlarla; kapı/yan ayrı okunur.

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.