Sicilden terkin edilen şirketin TTK 547 uyarınca ihyası ve tasfiye memuru atanması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1498 E. 2023/1568 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Şirketin ihyasıkaldırma ve esas hakkında yeniden hükümTemyiz yolu açık
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Ek Tasfiye mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
TTK geçici 7. madde kapsamı, kanunun öngördüğü sınırlı hâllerle sınırlıdır; bu kapsamda olmayan bir nedenle (örn. adres tespit edilememesi) yapılan terkin işlemi hukuka uygun sayılamaz ve bu hâlde ilgili tarafın hukuki yararı bulunması koşuluyla şirketin TTK'nın 547. maddesi uyarınca ihyasına karar verilir; ihya kararı verilirken ek tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye memuru atanması da zorunludur.
Ele alınan sorunlar
Terkin işleminin TTK geçici 7. madde kapsamında olup olmadığı ve şirketin ihyası → kabul
Gerekçe: 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. maddesinde belirtilen sınırlı hâller dışındaki durumlarda geçici 7. maddeye göre değil, TTK'daki genel tasfiye usulüne uygun tasfiye yapılması gerekir; maddenin istisnai ve geçici oluşu göz önüne alındığında kapsamı genişletilemez ve kanunda gösterilmeyen bir hâl tebliğ ile düzenlenemez. Somut olayda şirketin terkin sebebinin 'adresin tespit edilememesi' olduğu, yani terkinin geçici 7. madde kapsamında olmayan bir nedenle yapıldığı anlaşıldığından, şirketin terkin işlemi hukuka uygun sayılamaz. Bu nedenle, davacının İskenderun 1. İş Mahkemesi'nde açtığı ve yargılaması devam eden rücuen tazminat davası mevcut olduğundan, sicilden terkin edilen şirketin ihyasında davacının hukuki yararı bulunmaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Yargı gideri ve vekalet ücretinin davalı ticaret sicili müdürlüğü üzerinde bırakılması → ret
İddia: Davalı vekili, davacının dava dilekçesinde terkin işleminin usule uygun olmadığını ileri sürmediğini, ihya talebine dayanak davanın terkin işleminden sonra açıldığını, TTK geçici 7. madde fıkra 2'ye aykırı bir işlem tesis edilmediğini belirterek yargı gideri ve vekalet ücretine ilişkin hükmün kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İlk derece mahkemesince terkin ve tebliğ evrakları getirtilerek, şirketin terkin sebebinin 'adresin tespit edilememesi' olduğu ve tebliğlerin usulüne uygun yapılmadığı anlaşıldığından, terkinin geçici 7. madde kapsamında olmayan bir nedenle yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda ilk derece mahkemesinin gerekçesi düzeltilmekle birlikte, davalının yargı gideri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmemiş, davalı vekilinin bu husustaki istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
İhya kararı ile birlikte tasfiye memuru atanması gerekliliği → kabul
Gerekçe: TTK'nın 547. maddesinin ikinci fıkrası gereğince, şirketin ihyasına karar verilmesi durumunda ek tasfiye işlemlerinin yapılması için tasfiye memurunun da atanması gerekir. Daha önce şirketin ihyasına karar verilmesine rağmen tasfiye memuru atanmaması TTK'nın 547. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yerinde görülmediğinden, hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamı gereğince şirketin TTK'nın 547. maddesi uyarınca ihyasına karar verilirken tasfiye memuru olarak şirket ortağının atanmasına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
TTK geçici 7. maddenin kapsamının yalnızca kanunda öngörülen sınırlı hâllerle sınırlı olduğu ve bu kapsam dışında yapılan terkin işlemlerinin hukuka uygun sayılamayacağı yönündeki değerlendirme ile TTK 547. madde uyarınca ihya kararı verilirken tasfiye memuru atanmasının zorunlu olduğu yönündeki tespit, benzer ihya taleplerinde emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- hukuki yarar
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
şirketin ihyası↗ ek tasfiye↗ re'sen terkin↗ TTK geçici 7. madde↗ TTK 547. madde↗ tasfiye memuru↗ hukuki yarar↗ yasal hasım↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1498
KARAR NO 2023/1568
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/05/2022
NUMARASI 2022/66 Esas - 2022/397 Karar
DAVA
Şirketin İhyası
İSTİNAF KARAR TARİHİ 18/10/2023
Dairemizce verilen kararın Yargıtay 11. HD tarafından bozulması üzerine yapılan duruşma sonunda dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; İskenderun SGK Merkezinde 2.0510.01 Sicil sayılı dosyada işlem gören ... Ticaret Ltd. Şti.'ye ait iş yerinde işçilerinden sigortalı ...'ın 10.10.2010 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda 7.354,22-TL tedavi masrafı yapıldığı ve vefatı nedeniyle hak sahiplerine iş kazası kolundan 59.731,94-TL tutarında ilk peşin sermaye değerli gelir bağlanarak, 308-TL cenaze masrafı ödenmiş olup toplam 67.394,16-TL kurum zararı meydana geldiğini, oluşan kurum zararının tahsili amacıyla ... Ticaret Ltd. Şti. aleyhine İskenderun 1. İş Mahkemesinin 2015/620 Esas sayılı dosyası ile açılan davada şirketin 18.02.2015'de TTK'nın geçici 7. maddesi gereğince tasfiyesinin tamamlanarak sicil kaydının silindiği tespit edildiğinden tasfiyesi tamamlanan şirketin ihyasını talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, TTK'nın geçici 7. maddesi ile "Münfesih olmasına veya sayılmasına rağmen tasfiye edilmemiş anonim ve limited şirketler ile kooperatiflerin tasfiyelerine ve ticaret sicil kayıtlarının silinmesine ilişkin tebliğ" hükümleri uyarınca ,münfesih durumdaki şirket ve kooperatiflerin sicil kayıtları ile ilgili düzenlemelerde belirtilen usulle re'sen terkin edildiğini re'sen terkin kapsamına alınan dava konusu şirketin ,bu esnada devam eden davası olduğuna dair sicile bildirim yapılmadığından tebligat ve ilan prosedürü yerine getirilerek sicilden terkin edildiği, yasal hasım konumunda bulunan ticaret sicili aleyhine yargı gideri ve vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI VE SÜREÇ
Mahkemece, 2017/417 esas, 2017/706 karar sayılı, 21.09.2017 tarihli ilamı ile; şirketin ihyasını talep etmekte davacının hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle şirketin tüzel kişiliğinin ihyasına ,yasal hasım konumunda bulunan davalı aleyhine yargı gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir. Kararın yargı gideri bakımından davacı tarafça istinafı üzerine; Dairemizin 2020/1243 Esas -2020/1059 Karar sayılı, ilamıyla; "Re'sen terkin işleminin TTK geçici 7.madde uyarınca yapıldığı , Sicilden terkin işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığı için yapılan tebligatların getirtilerek, bu hususun değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken davalının yasal hasım olduğu gerekçesiyle yargı giderinin davacı üzerinde bırakılması doğru görülmemiştir.
(Yargıtay 11.HD'nin 15/01/2020 Tarih 2019/5184 Esas 2020/440 Karar sayılı ilamı)." denilerek kararın HMK'nın 353(1)a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir. (2021/1755 esas, 2021/1709 karar sayılı) İlk kaldırma kararından sonra; ilk derece mahkemesince 2020/595 esas, 2021/321 karar sayılı ve 8.4.2021 tarihli kararı ile verilen hüküm Dairemizin 2021/1709 esas, 2021/1755 karar sayılı 25.11.2021 tarihli ilamı ile "terkin işleminin usulüne uygun yapılıp yapılmadığının denetlenebilmesi için ticaret sicil evraklarının celp edilip incelenmesi gerektiği " gerekçesiyle hüküm kaldırıldığı, ancak dayanak olan ihtar ve tebliğlerin getirtilmediği ve incelenmediği anlaşılmakla kararın aynı gerekçe ile kaldırılmasına karar verilmiştir.
İkinci kaldırma kararından sonra verilen istinafa konu hüküm ile 6102 sayılı TTK nuna ek geçici 7. madde uyarınca şirketin sicil kaydının ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmakta ise de davacının sicil kaydı terkin edilen şirkete karşı 20.08.2015 tarihinde açılmış İskenderun 1. İş Mahkemesi'nin 2019/172 Esas (eski esas:2015/620) sayılı dosyasında yargılaması devam eden rücuen tazminat davası mevcut olduğu, sicilden terkin edilen şirketin yeniden sicile tescilini talep etmekte haklı ve hukuki yararının, terkin öncesinde şirkete ihtar tebligatı çıkartılmaması ve bu nedenle de ihya talebi için haklı gerekçenin bulunduğu gerekçesiyle davacı yararına yargı gideri ve vekalet ücreti takdir edilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
Davalı İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu vekili; davacı tarafça dava dilekçesinde ve yargılama süresince terkin işleminin usule uygun olmadığını ileri sürmediğini, davacı tarafın ihya (ek tasfiye) talebine dayanak teşkil eden husus, İskenderun 1. İş Mahkemesinin 2015/620 E. sayılı dava dosyasının sonuçlandırılmasından, taraf teşkilinin sağlanmasından ibaret olduğunu, şirketin 18.02.2015 tarihinde ticaret sicilinden re'sen terkin edilmiş olmasına, ihya (ek tasfiye) talebine dayanak teşkil eden davanın ise 20.08.2015 tarihinde yani 6 ay 2 gün sonra diğer bir ifadeyle, re'sen terkin işleminden sonra ikame edilmesi karşısında müvekkil Müdürlükçe TTK Geçici 7. madde fıkra 2'ye aykırı bir işlem tesis edilmediğinin açık olduğunu, yargı gideri ve vekalet ücreti bakımından kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
SÜREÇ VE GEREKÇE
İkinci kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesince terkin ve tebliğ evrakları getirtilmiş şirketin terkin sebebinin "adresin tespit edilememesi" olduğu anlaşılmaktadır. Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı tarafından istinafı üzerine Dairemizce 05/10/2022 Tarih 2022/1837 Esas 2022/1353 Kararı ile yapılan istinaf incelemesi neticesinde, 6102 sayılı TTK'nın geçici 7. Maddesinde belirtilen sınırlı hallere münhasıran özel bir tasfiye yöntemi getirilen haller dışındaki durumlarda geçici 7. maddeye göre değil TTK daki tasfiye usulüne uygun tasfiye yapılacağı, maddenin istisnai ve geçici oluşu göz önüne alındığında kapsamının genişletilemeyeceği, kanunda gösterilmeyen bir halin tebliğ ile düzenlenemeyeceği dikkate alınarak, şirketin terkin işleminin hukuka uygun sayılamayacağı, ilk derece mahkemesince tebliğler yapılmadığından yargı giderine hükmedildiği anlaşılmakla gerekçenin düzeltilmesi gerektiğinden, davalının yargı gideri ve vekalet ücreti ile sorumlu tutulmasında isabetsizlik görülmediği, terkinin geçici 7.madde kapsamında olmayan bir neden ile yapıldığı, davalı vekilinin yargı gideri ve vekalet ücreti takdirine ilişkin kısıma yönelik istinaf nedeni yerinde olmadığı, bu nedenlerle İstanbul Ticaret Odasının ...
sicil numarasında kayıtlı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin İskenderun 1. İş Mahkemesinin 2015/620 Esas sayılı dosyasına münhasıran yargılama ile icra ve infaz işlemleri tamamlanana kadar TTK'nın 547. maddesi uyarınca ihyasına, keyfiyetin ticaret siciline kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Davalı vekilinin Dairemizce verilen karara ilişkin temyiz başvurusu üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20/02/2023 Tarih 2023/1070 Esas 2023/953 Kararı ile; 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesinin uygulanması gerektiği kabul edilmiş olup anılan yasal düzenlemenin ikinci fıkrası gereğince Mahkemece şirketin ihyasına karar verilmesi durumunda ek tasfiye işlemlerinin yapılması için tasfiye memurunun da atanması gerektiği, Dairemizce şirketin ihyasına karar verilmesine rağmen tasfiye işlemlerini yürütmek üzere tasfiye memuru atanmaması 6102 sayılı Kanun'un 547 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yerinde olmadığı kanaatine varılarak kararın bozulmasına karar verilmiştir.
Dairemizce usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, hükmüne uyulan Yargıtay bozma ilamı gereğince; İstanbul Ticaret Odasının 650311/0 sicil numarasında kayıtlı ... İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin İskenderun 1. İş Mahkemesinin 2015/620 Esas sayılı dosyasına münhasıran yargılama ile icra ve infaz işlemleri tamamlanana kadar TTK'nın 547. maddesi uyarınca ihyasına, keyfiyetin ticaret siciline kayıt ve tesciline, tasfiye memuru olarak şirket ortağı ...'in atanmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/66 Esas - 2022/397 Karar sayılı 26/05/2022 tarihli kararının HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA, yeniden hüküm verilmesine, İstanbul Ticaret Odasının ... sicil numarasında kayıtlı ... İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin İskenderun 1. İş Mahkemesinin 2015/620 Esas sayılı dosyasına münhasıran yargılama ile icra ve infaz işlemleri tamamlanana kadar TTK'nın 547. maddesi uyarınca ihyasına, keyfiyetin ticaret siciline kayıt ve tesciline, Tasfiye memuru olarak şirket ortağı ...'in atanmasına, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; Alınması gereken 269,85-TL karar harcın davalı İTO'dan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydında, Davacı tarafından sarf edilen 336,60-TL yargı giderinin davalı İTO'dan alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine takdir edilen 5.100-TL vekalet ücretinin davalı İTO'dan alınarak davacıya verilmesine, Kullanılmayan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının HMK’nın 333.
maddesi uyarınca talep halinde yatırana iadesine," Davalı İTO tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının talebi halinde bu davalıya iadesine, Davalı İTO tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 194-TL istinaf yargı giderinin davalı İTO'dan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 356. maddesi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda; HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, oy birliğiyle karar verildi. 18/10/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/64037 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi