Madde 52 — 3. Unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları
(1) Ticaret unvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi, bunun tespitini, yasaklanmasını; haksız kullanılan ticaret unvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa, kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir.
(2) Mahkeme, davayı kazanan tarafın istemi üzerine, giderleri aleyhine hüküm verilen kimseye ait olmak üzere, kararın gazete ile yayımlanmasına da karar verebilir.
Madde gerekçesi
Dikkat: Bu gerekçe kanun tasarısına yazılmıştır. Maddenin yürürlükteki metni o günden bu yana değişmiştir (i̇çeri̇k deği̇şi̇kli̇ği̇). Gerekçe, güncel metnin değil tasarı metninin açıklamasıdır.
6762 sayılı Kanunun 54 üncü maddesi, unvan sahibinin korunması yönünden yetersizdi. Unvan sahibine tanınan dava ve talep hakları, markalar, endüstriyel tasarımlar, patentlere ilişkin kanun hükmünde kararnamelerde ve Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda marka, tasarım, patent ve eser sahibine tanınan haklarla karşılaştırıldığında bu yetersizlik daha iyi anlaşılıyordu. Maddede yapılan değişikliklerle unvan sahibine de diğer hak sahibine tanınan haklar verilmiştir.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.54 3. Unvanına tecavüz edilen kimsenin hakları: kismen
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
Ticari dürüstlük
Ticaret unvanının terkini
Ticaret unvanına tecavüz
Marka hükümsüzlüğü | Ticaret unvanının terkini | Marka hükümsüzlüğü
Tespit | Meni | Terkin | Tazminat | Kararın kaldırılması
Ticaret unvanının korunması
Çelişkili davranış yasağı
Markanın hükümsüzlüğü
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv) — 57 karardan en yeni 40'i
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2023/1350 E. 2026/360 K.
Tescilli ticaret unvanının haksız rekabet oluşturmaması ve terkin talebinde sessiz kalma yoluyla hak kaybı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/2334 E. 2025/891 K.
Terkin talebi konusuz kalmışsa ihtimale dayalı kabul kararı verilemez
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2021/1714 E. 2021/1764 K.
Ticaret unvanına tecavüzde husumetin tescili yaptırana yöneltilmesi gereği
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2020/1458 E. 2020/1341 K.
Ticaret unvanında ayniyet teşkil eden çekirdek unsurun terkini
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2020/1002 E. 2020/871 K.
Ticaret unvanı terkininde sessiz kalma yoluyla hak kaybı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2019/2406 E. 2020/241 K.
Ticaret unvanına tecavüz davasında sessiz kalma yoluyla hak kaybı
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/1175 E. 2020/228 K.
Tescilli unvanın terkine kadar kullanılması tecavüz oluşturmaz
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2019/802 E. 2019/660 K.
İhtiyati tedbirde yaklaşık ispat ölçüsünün gerçekleşmemesi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/277 E. 2018/1349 K.
Ticaret unvanı terkini davasında sessiz kalma yoluyla hak kaybı
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/7796 E. 2022/3396 K.
Ticaret unvanına tecavüzde sessiz kalma yoluyla dava hakkının yitirilmesi
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/4929 E. 2024/1078 K.
Ticari dürüstlük
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/5341 E. 2024/1788 K.
Ticari dürüstlük
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/7047 E. 2024/3199 K.
Ticaret unvanına tecavüz
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1256 E. 2024/4640 K.
Ticari dürüstlük
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1775 E. 2024/4734 K.
Fesih protokolü
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/83 E. 2024/3753 K.
Ticaret unvanının terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/206 E. 2024/2515 K.
Marka hükümsüzlüğü | Ticaret unvanının terkini | Marka hükümsüzlüğü
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/323 E. 2024/3916 K.
Unvan terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/7652 E. 2024/4028 K.
Tespit | Meni | Terkin | Tazminat | Kararın kaldırılması
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/7652 E. 2024/4028 K.
Tespit | Meni | Terkin | Tazminat | Kararın kaldırılması
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/4218 E. 2024/144 K.
Ticaret unvanının terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/937 E. 2024/4524 K.
Gerçek kişi tacir
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/3266 E. 2024/5410 K.
Unvan terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/4039 E. 2024/6287 K.
Ticaret unvanının korunması
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/8345 E. 2023/2360 K.
Ticari dürüstlük
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5294 E. 2024/9126 K.
Ticaret unvanına tecavüz
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/2199 E. 2024/4950 K.
Basiretli tacir
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2488 E. 2015/7865 K.
Ticaret unvanının terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/2572 E. 2015/8392 K.
Ticaret unvanının terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/6080 E. 2015/13276 K.
Ticaret unvanının terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18802 E. 2015/3922 K.
Sicilden terkin
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/4614 E. 2015/12172 K.
Ticaret unvanı terkini
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/6480 E. 2016/7697 K.
Ticaret unvanı
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/2007 E. 2017/4741 K.
Hmk 297
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/9779 E. 2018/2386 K.
Ticaret unvanının korunması
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/895 E. 2019/7740 K.
Yanıltıcı açıklama
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/1319 E. 2020/1319 K.
Ticari dürüstlük
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/222 E. 2020/4161 K.
Çelişkili davranış yasağı
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/5399 E. 2020/5084 K.
Çelişkili davranış yasağı
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/6994 E. 2022/1112 K.
Ticaret unvanına tecavüz
Bu maddeye atıf yapan tüm 57 kararı görüntüle →
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
'Lezzet Büfesi' adıyla tescil edilmiş bir işletme adının sahibi Tacir A, rakibi B'nin aynı il içinde 'Lezzet Büfesi' adını kullanmaya başladığını öğrenmiş; ancak B bu adı tescil ettirmemiştir. TTK m. 53 kapsamında A'nın başvurabileceği hukuki yollar ve bu yolların dayanakları değerlendirildiğinde aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A, B'nin adı tescil ettirmemiş olması nedeniyle m. 50'den doğan kullanım tekeline dayanarak kullanımın durdurulmasını talep edebilir.
- A, m. 52 atfıyla tecavüzün tespitini ve yasaklanmasını dava edebilir.
- A, m. 51 atfı uyarınca durumu yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür; m. 51/f.1'deki ihbar yükümlülüğü hak sahibinin kendisini de kapsar.
- A, m. 52 atfıyla zarar varsa maddi tazminat talep edebilir; mahkeme B'nin elde etmesi mümkün görülen menfaate de hükmedebilir.
- A, m. 45 atfıyla B'nin aynı adı tescil ettirmesine itiraz edebilir; B tescil başvurusunda ayırt edici ek yapmak zorundadır.
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: C
TTK m. 53'ün yolladığı m. 51/f.1, ihbar yükümlülüğünü yalnızca mahkemeler, memurlar, ticaret ve sanayi odaları, noterler ile Türk Patent Enstitüsü'ne, görevlerini yaparken öğrenmeleri koşuluyla yüklemektedir. Liste kapalı niteliktedir; hak sahibi A bu listede yer almadığından A'ya kanuni bir ihbar yükümlülüğü yüklenmiş değildir — A en fazla ihtiyari bir ihbar hakkı kullanabilir. Yükümlülüğün hak sahibini de kapsadığı yönündeki ifade kanun metnine aykırıdır.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-52 — erişim: 18.08.2026