Tespit | Meni | Terkin | Tazminat | Kararın kaldırılması

11. Hukuk Dairesi         2022/7652 E.  ,  2024/4028 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI 2020/1957 Esas, 2022/1738 Karar

HÜKÜM

Kısmen kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2018/150 E., 2020/177 K.

Taraflar arasındaki tespit, men, terkin, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 2004/25848 sayılı “Şekil+ ... İnşaat ve Proje Yönetimi A.Ş.” markasının 20. ve 37., 2014/52747 sayılı “... İnşaat” markasının 19. ve 37. sınıflarda müvekkili adına tescilli olduğunu, davalı ...’un müvekkilinin %100 hisse ile eski ortağı ve yönetim kurulu başkanı iken 23.09.2015 ve 03.11.2015 tarihinde şirket hisselerinin tamamını...’na devrettiğini, davalı ...Ş.’nin kurucusu ve yönetim kurulu başkanı olduğunu, ihtara rağmen anılan şirketin unvanını değiştirmediğini, ... İnşaatçılık Proje Yönetimi A.Ş.’nin davalı ... tarafından müvekkili aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet için kurulduğunu, her iki davalı şirketin unvanlarında davacı adına tescilli “...

İnşaat” markasının aynen yer aldığını, yine davalı unvanlarının müvekkili unvanı ile neredeyse aynılık taşıdığını, davalıların www....-international.com web sitesindeki kullanımlarının marka tecavüzü oluşturduğunu, öte yandan davalıların eylemlerinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (6102 sayılı Kanun) 55 inci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında kaldığını, haksız rekabet teşkil ettiğini, davalıların internet sitesinde müvekkilinin iş ürünlerinin davalı ...’un bireysel referansları arasında gösterildiğini, delil tespiti dosyasına sunulan bilirkişi raporunda davalının internet sayfasının müvekkilininkiyle aynı içerikte olduğunun ve katalogların iltibas doğurduğunun belirtildiğini, yoksun kalınan kazancın 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 151 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca yapılmasını talep ettiklerini ileri sürerek davalı şirketlerin ticaret unvanları ile markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiklerinin tespitini, ticaret unvanlarının terkinini, davalıların müvekkilinin ticaret unvanı ve “...” ibareli markalarına iltibas oluşturan markasal kullanımları neticesi ortaya çıkan marka tecavüzü ve haksız rekabetin tespitini, önlenmesini, sonuçlarının ortadan kaldırılmasını, www....-international.com internet sitesine erişimin engellenmesini, kararın ilanını, şimdilik 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; gerçek kişi müvekkillerinin taraf ehliyetinin bulunmadığını, ... İnşaatçılık ve Proje Yön. A.Ş. unvanının davacının bilgisi dahilinde alındığını, davacı şirketle görüşme sonrası unvan değişikliğine gidileceğinin bildirildiğini, davacının bu hususta açtığı davada hukuki yararının bulunmadığını, müvekkili ... ile hisselerini devrettiği... arasındaki sözleşmede müvekkilinin ... unvanlı şirket kurmasının yasaklandığını, ancak davalı ...Ş.’nin sözleşme tarihinde hisseleri ...’a ait bir şirket olduğunu, müvekkillerinin davacının ... markasına tecavüz etmediklerini, ... International İnşaat A.Ş.’nin yasal olarak ticaret unvanını kullanmaya devam edebileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul 15. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden alınan raporda, www.dostinsaat.com alan adının 27.06.2001 tarihinde ve www....-international.com alan adının 22.08.2016 tarihinde tahsis edildiği, aleyhine tespit talep edilen tarafın internet sayfası tespit talep edenin internet sitesiyle ve tarafların kataloglarının iltibas oluşturacak şekilde içerik olarak aynı olduğunun belirlendiği, ... ile davalı ... arasında imzalanan anonim şirket hisse devir taahhüdünde ...’un “...faaliyet alanı ne olursa olsun ... Unvanlı bir şirket kurmayacağımı veya dolaylı olarak kurulmasına vesile olmayacağımı, beyan ve taahhüt ederim” şeklinde beyanının olduğu, davalı ...Ş.’nin 14.11.2014 tarihinde kurulduğu, davalı ...

İnşaatçılık Proje A.Ş.'nin davadan sonra 07.05.2018 tarihli genel kurul toplantısı ile unvan değişikliğine gittiği, 20, 21, 37. sınıflarda tescilli 2004/25848 numaralı markanın ve 29, 37. sınıflarda tescilli olan 2014/52747 numaralı markanın esas unsurunu “...” ibaresinin teşkil ettiği, buna rağmen 22.08.2016 tarihinde tahsis edilen www....-international.com alan adı ve içeriğinde “...” ibaresinin davacı markalarının tescil edildiği hizmetler kapsamında internet ortamında ticari etki oluşturacak şekilde kullanılmasının hisse devir sözleşmesine aykırılık, haksız rekabet ve davacının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği sonucuna ulaşıldığı, davalı ... İnternational İnşaat A.Ş'nin hisse devri ve taahhüt öncesi kurulduğu, davacının hisse devrinde bu durumdan haberdar olduğunun basiretli tacir ilkesi gereği kabulünün gerektiği, taahhüt içeriği dikkate alındığında tarafların daha önce kurulan şirketler yönünden bir kısıtlama öngörmediği, markasal kullanım yönünden hak sahipliği tanımamakla birlikte davacının sonradan ticaret unvanı terkin talebinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı, hakkın kötüye kullanılması teşkil edeceği, alan adının ise taahhüt sonrası alındığı, sonraki tarihli marka tescilinin savunma gerekçesi olarak ileri sürülemeyeceği, tazminat talepleri yönünden tarafların sulh olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların kullanımlarının (internet üzerinden ve ticaret unvanının markasal nitelikteki kullanımlarından kaynaklı) markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, önlenmesine, ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda davalıların davacıya ait “...” ibaresini içeren tescilli markaları ile iltibasa sebebiyet veren ve haksız rekabet olarak değerlendirilebilecek her türlü yayın, hizmet, mal, ürün, ambalaj vs.

kullanımının önlenmesine, bu ibarenin kullanıldığı ilan, reklam, broşür vs. her türlü ticari evrakın bulundukları yerlerden toplatılarak el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına, davacıya tescilli markayı içerir biçimde alan adı yönlendirici kod, anahtar sözcük yada vb. kullanımların önlenmesine, bu kapsamda www....-international.com sitesine erişimin engellenmesine, davalılardan ... İnşaat Proje Yönetim A.Ş.'nin ticaret unvanının değiştirildiği anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davalı ...Ş.'nin ticaret unvanının terkini talebinin reddine, davacının maddi tazminat taleplerinin sulh protokolü kapsamında konusuz kaldığı anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafları davalıya ait olmak üzere bir defaya mahsus tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının “... İnternational İnşaat A.Ş”unvanının müvekkilinin markaları aleyhine marka tecavüzü ve haksız rekabet teşkil ettiği sabitken unvan terkini talebinin reddinin yerinde olmadığını, anılan taahhütün “...faaliyet alanı ne olursa olsun ... unvanlı bir şirket kurmayacağımı veya dolaylı olarak kurulmasına vesile olmayacağımı beyan ve taahhüt ederim” ifadesini içerdiğini, böylesine açık bir ifadeyi, sözleşme tarihinden itibaren başka bir “...” ibareli şirket kurmama taahhüdü şeklinde yorumlamanın sözleşmenin amacına, ayrıca günlük ve ticari hayatının olağan akışına aykırılık taşıyacağını, müvekkilinin haklarını ihlal eden kullanımların taahhütnameden sonra başladığını, internet sitesinin sonradan tescil edildiğini, kararın davalıların “...” ibaresini ne ölçüde ve nerelerde kullanabileceğini yeteri kadar açıklamadığını, tutarsızlığa yol açacağını, gerekli hukuki himayeyi ve öngörülebilirliği sağlamadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; protokol esnasında zaten var olan ... International İnş. A.Ş. yönünden bir taahhüdün bulunmadığını, erişimin engellenmesi talebinin de reddinin gerektiğini, internet sitesinin müvekkili şirketin unvanını içerdiğini, “... international gayrimenkul yapı” markasının müvekkili ... adına tescilli olduğunu, bu durumda da ... international ifadesinin alan adı olarak kullanılmasının hukuka aykırılık teşkil etmeyeceğini, davacının markasal kullanım yönünden müvekkilini hak sahipliği tanıdığını, referans projelerin zaten davacının kurucusu olan ... veya grup şirketlerince gerçekleştirildiğini, referans gösterilebileceğini, davacının tescilli markası kapsamında müvekkillerinin bir markasal kullanımının, haksız rekabete ve tecavüze konu bir uygulamasının olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 2004/25848 numaralı “... İnşaat ve Proje Yönetimi AŞ” ibareli markasının 20, 21 ve 37. sınıflarda, 2014/527477 numaralı “... İnşaat” ibareli markasının 19 ve 37. sınıflarda tescilli olduğu, davacının ...ticaret unvanının davalı şirketin ... International İnşaat A.Ş. şeklindeki ticaret unvanından önceki tarihte tescil edildiği, davacının alan adını davalıdan önce aldığı, davalının internet sitesinde “... İnternational” ve “... İnşaat” ibareli mavi renkli kullanımların davacının markası ile iltibas oluşturacak şekilde markasal kullanımlar niteliği taşıdığı, kataloglarda ... İnşaat şeklinde markasal kullanımlar olduğu, kullanımların ticari etki doğurduğu, tarafların aynı faaliyet alanında iştigal ettikleri, davalının kullanımının markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği şeklindeki Mahkeme kabulünün yerinde görüldüğü, davalının www....-international.com şeklindeki alan adının davacının www.dostinsaat.com şeklindeki alan adından sonraki tarihi içerdiği, tüketicinin karıştıracağı, protokoldeki “....faaliyet alanı ne olursa olsun ...

unvanlı bir şirket kurmayacağımı veya dolaylı olarak kurulmasına vesile olmayacağımı beyan ve taahhüt ederim...” şeklindeki ibarenin önceye dayalı ... ibaresi içeren şirketlerin unvanlarının kullanımına davacı tarafça zımnen onay verildiği şeklinde yorumlanamayacağı, davacının ticaret unvanının çekirdek unsuru olan ... ibaresinin davalının ticaret unvanı ile aynılık içerdiği, davacının ticaret unvanının davalıdan önce tescil edildiği, davalı ...Ş.'nin ticaret unvanından ... ibaresinin terkinine ilişkin talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği, karar başlığında davalı isminin hatalı gösterilmesi re'sen dikkate alınarak bu hususun karar başlığında düzeltildiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, davalıların kullanımlarının (internet üzerinden ve ticaret ünvanının markasal nitelikteki kullanımlarından kaynaklı) markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, önlenmesine, ortadan kaldırılmasına, bu kapsamda davalıların davacıya ait “...” ibaresini içeren tescilli markaları ile iltibasa sebebiyet veren ve haksız rekabet olarak değerlendirilebilecek her türlü yayın, hizmet, mal, ürün, ambalaj vs.

kullanımının önlenmesine, bu ibarenin kullanıldığı ilan, reklam, broşür vs. her türlü ticari evrakın bulundukları yerlerden toplatılarak el konulmasına, karar kesinleştiğinde imhasına, davacıya tescilli markayı içerir biçimde alan adı yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da vb. kullanımların önlenmesine, bu kapsamda www....-international.com sitesine erişimin engellenmesine, davalılardan ... İnşaat Proje Yönetim A.Ş'nin ticaret ünvanının değiştirildiği anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... İnternational İnşaat A.Ş'nin ticaret unvanındaki "..." ibaresinin ticaret unvanından terkinine, davacının maddi tazminat taleplerinin sulh protokolü kapsamında konusuz kaldığı anlaşılmakla bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, karar kesinleştiğinde hüküm özetinin masrafları davalıya ait olmak üzere bir defaya mahsus tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının müvekkillerinden ... tarafından kurulduğunu, hisse devrine kadar yönetildiğini, protokol ile müvekkilinin sözleşme tarihinden sonra “...” unvanlı şirket kurmasının yasaklandığını, müvekkili ... International İnşaat A.Ş.’nin 14.11.2014 tarihinde kurulduğu, dolayısıyla ... International İnşaat A.Ş. protokolün imza tarihinde zaten var olduğunu, sözleşmenin ihlalinden veya ... unvanının haksız kullanıldığından söz edilemeyeceğini, internet sitesinin müvekkili şirketin unvanını içerdiğini, müvekkili ... adına “... international gayrimenkul yapı“ markasının hali hazırda tescilli olduğunu, “... international” ifadesini alan adı olarak kullanımların hukuka aykırılık taşımadığını, protokol kapsamında olmayan ...nin internet sitesi kullanımının markaya tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine ilişkin verilen hukuka aykırı kararın kaldırılması gerektiğini, protokoldan önce kurulan şirketin internet sitesinde, yayınlarında, ürünlerinde vb.

her türlü materyalinde kendi unvanına ve markasına ilişkin “...” ibaresinin kullanılmasının herhangi bir tecavüz, haksız rekabet teşkil etmediğini, davacının markasal kullanım yönünden müvekkiline hak sahipliği tanıdığını, dürüstlük kuralına aykırı olacak şekilde markaya tecavüz, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile erişimin engellenmesi vb. hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olan davacı taleplerinin tümünün reddine karar verilmesini istediklerini, müvekkilin internet sitesinde referans olarak kullanılan projeleri zaten davacı şirketin kurucusu ...’un veya grup şirketlerinin gerçekleştirdiğini, müvekkilin kendi birikim ve emeği ile oluşturduğu projelerin referans gösterilmesinin herhangi bir haksız rekabet, iltibas sebebi olarak değerlendirilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının tescilli markasından doğan hakkına herhangi bir tecavüzün bulunmadığını, davacının ...

markasının tescilli olduğu alanlarda müvekkilinin herhangi bir faaliyet sürdürmediğini, ve markasal kullanımı bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, tespit, men, terkin, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 7, 29, 149 uncu maddeleri.

3.6102 sayılı Kanun'un 52 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.