6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticaret unvanına tecavüzde husumetin tescili yaptırana yöneltilmesi gereği

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1714 E. 2021/1764 K. · · İlk derece: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Ticaret sicil işlemine itirazistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Ticaret Unvanına Tecavüzün Önlenmesi ve Terkin ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Haksız rekabet

Gerekçe özeti

Ticaret unvanına tecavüz edildiğini ileri süren kişi, tecavüz ettiği ileri sürülen tüzel kişiye karşı dava açmak zorundadır; ticaret sicil müdürlüğü bir yargı mercii olmadığından, bir yargı kararı bulunmaksızın tescilli ticaret unvanını terkin etme yetkisine sahip değildir; bu nedenle sicil müdürlüğüne yöneltilen terkin davası pasif husumet yokluğundan reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Ticaret unvanına tecavüz nedeniyle terkin davasında pasif husumetin kime yöneltileceği → ret

İddia: Davacı, TTK 32. ve 34. maddeleri uyarınca açılan davalarda husumetin ancak Ticaret Sicil Müdürlüğüne yöneltilebileceğini, mahkemenin dava türlerini karıştırdığını ve husumet nedeniyle ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava, TTK 52. maddesine dayanan haksız saldırının önlenmesi ve terkin istemine ilişkindir. TTK 50. maddesine göre tescilli ticaret unvanını kullanma hakkı sadece sahibine aittir; TTK 52(1) maddesine göre ticaret unvanının ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması halinde hak sahibi bunun tespitini, yasaklanmasını, haksız kullanılan unvanın tescilliyse kanuna uygun şekilde değiştirilmesini veya silinmesini ve varsa zararının tazminini isteyebilir. Ticaret Unvanları Hakkında Tebliğ'in 5. maddesine göre bir ticaret unvanı, önce tescil edilmiş diğer bir unvandan ayırt edilmesi için gerekli ek yapılmadan tescil edilemez. Bu düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, unvanına tecavüz edildiğini ileri süren davacının başvuracağı hukuki yol, unvanına tecavüz ettiği ileri sürülen tüzel kişiye yönelteceği bir dava ile tecavüzün giderilmesini mahkemeden talep etmektir; ticaret sicili bir yargı mercii olmadığından, bir yargı kararı olmaksızın tescil edilen ticaret unvanını silme/terkin etme yetkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Husumet nedeniyle reddedilen davada vekalet ücretinin AAÜT 7/2 uyarınca yarı oranda mı tam oranda mı belirleneceği → ret

İddia: Davacı, husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması sebebiyle AAÜT 7/1 maddesi uyarınca maktu avukatlık ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini, maktu ücretin tümüne hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: AAÜT'nin 7(2). maddesine göre, davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur. Bu düzenleme karşısında davalı yararına 1/2 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yolundaki istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticaret unvanına tecavüz nedeniyle terkin talebinde davanın kime karşı açılacağı (tescili yaptırana karşı, sicil müdürlüğüne değil) konusunda daire kendi muhakemesiyle norm yorumu yapmıştır; ayrıca husumet nedeniyle ret kararlarında AAÜT 7/2 uyarınca indirimli vekalet ücreti uygulanacağına ilişkin tespiti içermektedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Ticaret unvanına tecavüz nedeniyle terkin talebinde pasif husumetin tescili yaptıran tüzel kişiye yöneltilmesi gerekir; sicil müdürlüğüne karşı açılan dava husumet yokluğundan reddedilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticaret unvanı pasif husumet terkin dava şartı AAÜT ticari dürüstlük

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 50TTK 52(1) · Ticaret Unvanları Hakkında Tebliğ — Ticaret Unvanları Hakkında Tebliğ 5 · AAÜT — AAÜT 7(2)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/1714

KARAR NO 2021/1764

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/06/2021

NUMARASI 2021/135 Esas - 2021/421 Karar

DAVA

Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/11/2021

Davanın reddine dair kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacının 2018 yılında kurulduğunu ve ticaret siciline tescil edildiğini, daha sonra benzer ünvanlı ... AŞ ünvanlı şirketin kurularak ticaret siciline tescil edildiğini, tescil edilen ... Anonim Şirketi ile davacının ünvanlarının benzer olması nedeniyle aynıymış gibi algılanmaya sebebiyet vereceğini, bunun üzerine süresinde ... Anonim Şirketi ünvanının terkini için davalı ... müdürlüğüne müracaat ettiklerini ancak talebin kabul edilmediğini beyanla, davalı ... müdürlüğünün işleminin iptaline ve ... Anonim Şirketi ünvanının terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf süresinde cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı taraf davalı ... müdürlüğüne husumet yönelterek Ticaret Ünvanları hakkında tebliğde belirtilen davayı açmış ise de, tebliğde belirtilen davanın, tescil istemi red edilenlerin açacağı davaya ilişkin olduğunu, üçüncü kişilerin tescil ettirdiği ünvanlar nedeniyle ancak TTK'nın 52. Maddesinde belirtilen davanın tescili yaptırana karşı açılabileceğini, somut uyuşmazlıkta husumetin davalı ... müdürlüğüne değil, ... Anonim Şirketi'ne yöneltilmesi gerektiğini, husumete ilişkin dava şartı eksik olduğundan davanın usulden reddine karar vermek gerilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davanın TTK'nun 32. ve 34. maddeleri uyarınca açıldığını, TTK'nun 32. ve 34. maddeleri uyarınca açılacak davalarda husumet ancak ve ancak Ticaret Sicil Müdürlüğüne yöneltilebileceğini, dolayısıyla açılan bu davada husumetin doğru şekilde yönlendirildiğini, mahkemenin davanın türlerini karıştırdığını, verdiği husumet nedeniyle ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin gerekçesinin normlar hiyerarşisi kurallarına aykırılık teşkil ettiğini, yargılamanın ön inceleme duruşmasında davanın husumet nedeniyle reddine karar vermesi usulen hukuka aykırı olduğunu, duruşması sırasında husumet nedeniyle davanın reddine karar vermiş olması sebebiyle AAÜT 7/1 maddesi uyarınca maktu avukatlık ücretinin yarısına hükmetmesi gerektiğini, maktu ücretin tümüne hükmetmesinin hatalı olduğunu, dava dışı "...

A.Ş." 12/11/2019 tarihinde müvekkiline ait bulunan ticaret unvanını hukuka aykırı biçimde kullanarak aynı sektörde faaliyet göstermeye başladığını, icaret unvanına tecavüz fiili işlendiğini, ticaret unvanına tecavüz halinin oluştuğunun sicil müdürlüğünün res'en incelenmesi gerektiğini, buna rağmen müvekkili ile aynı şekilde döküm sektöründe faaliyet gösteren "... A.ş." şirketinin tescil talebinin reddedilmesi gerekirken kabulünün hukuka aykırı olduğunu, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafın ticaret unvanı ile benzer karakterlere sahip başka bir ticaret şirketinin sicil müdürlüğünce tescil edildiği ve davacı tarafça sicil müdürlüğüne yapılan başvuru üzerine kaydın silinmediğinden bahisle sicil müdürlüğü işleminin iptali ile tescil edilmiş olan ... AŞ nvanlı şirketin terkini şeklinde TTK'nın 52. Maddesine dayanan haksız saldırının önlenmesi ve terkin istemine ilişkindir. TTK nun 50.6102 sayılı TTK'nun 50.maddesine göre "usulen tescil ve ilan edilmiş olan ticaret unvanını kullanma hakkı sadece sahibine aittir. " TTK nun 52(1)maddesine göre ticaret ünvanı ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması halinde hak sahibi bunun tesbitini ,yasaklanmasını ,haksız kullanılan ticaret ünvanı tescil edilmişse kanuna uygun şekilde değiştirilmesini veya silinmesini ,..ve zarar varsa ,kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilecektir.

Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın ticaret ünvanları hakkında tebliğin 5. Maddesi ile; (1) Bir ticaret unvanı, Türkiye'nin herhangi bir sicil müdürlüğüne dahi önce tescil edilmiş bulunan diğer bir unvandan ayırt edilmesi için gerekli olan ek yapılmadan tescil edilemeyeecği düzenlenmiştir. Yukarıda yazılı yasal düzenlemeler nazara alındığında; ticaret ünvanına tecavüz edildiğini ileri süren davacının başvurabileceği hukuki yol; ünvanına tecavüz ettiği ileri sürülen tüzel kişiye yönelteceği bir dava ile ünvana tecavüzün giderilmesini mahkemeden dava yolu ile talep etmek olup ; ticaret sicili bir yargı mercii olmadığından ,bir yargı kararı olmaksızın tescil edilen ticaret ünvanını silinden terkin etme hakkı olmadığı gözetilerek davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.

AAÜT nin 7. (2) maddesi; "Davanın dinlenebilmesi için kanunlarda öngörülen ön şartın yerine getirilmemiş olması ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde, davanın görüldüğü mahkemeye göre bu tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmolunur."Buna göre davalı yararına 1/2 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yolundaki istinaf nedeni yerinde bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle;istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine,dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde oy birliğiyle karar verildi.25/11/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/134001 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.