Görev ve yetki
85 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Alt acentelik ilişkisinden kaynaklanan alacağa itirazın iptali
2021/167 E. 2023/873 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Hac/umre organizasyonu kapsamında yetkili acente adına alt acente olarak sözleşme yapılan hâllerde, alt acentenin tahsil ettiği bedeli müvekkiline (yetkili acenteye) göndermesi TTK 112/1 uyarınca götürülecek borç niteliğindedir ve alacaklının (müvekkilin) yerleşim yeri mahkemesi TBK 89/1-1 uyarınca yetkilidir. Her hac/umre mevsimi için ayrı sözleşme düzenlenmesi gerektiğinden, bir mevsime ait alacak-borç ilişkisi önceki mevsimlere ait açık hesap ilişkisiyle ilişkilendirilemez. Alt acentenin, gönderilmeyen bedelin kendisine ait komisyon ücreti olduğu…
alt acentelikitirazın iptaligötürülecek borçyetki itirazıicra inkar tazminatıyazılı delille ispat
-
Vade farkı faturalarının ödenmesi teamülü ve itirazın iptali
2021/271 E. 2023/865 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında vade farkı ödenmesine ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmasa da, borçlu tarafın aynı nitelikteki önceki vade farkı faturalarını ihtilafsız olarak ödemiş olması, alacaklı tarafça düzenlenen tüm vade farkı faturalarının borçlu defterlerine kaydedilmiş ve vergi dairesine BA formuyla bildirilmiş olması, taraflar arasında vade farkı ödenmesi hususunda teamül oluştuğunun kabulü için yeterlidir. Borçlunun sonradan düzenlediği iade faturalarına alacaklının süresinde itiraz etmesi ve alacaklı faturalarının önceden ticari defterlere kaydedilmiş…
itirazın iptalivade farkıteamülticari defter kaydıBA formuicra inkar tazminatı
-
Vade farkı faturasına itiraz edilmemesi, sözleşme/teamül yoksa vade farkı alacağını doğurmaz
2023/949 E. 2023/833 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Faturaya süresinde itiraz edilmemesi, faturanın benimsendiğini gösterse de vade farkı talep edilebilmesi için taraflar arasında bu yönde bir sözleşme hükmü veya teamül bulunması gerekir; bu koşul yoksa vade farkı faturasına itiraz edilmemiş olması tek başına vade farkı alacağını doğurmaz ve bu tutar asıl alacaktan ve işlemiş faizden dışlanır.
-
Kargo acentelik sözleşmesinin muvazaalı olması ve görev şartı
2023/979 E. 2023/765 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kargo şirketleri ile çalışanları arasında imzalanan acentelik sözleşmesinde, demirbaş/araç mülkiyetinin, kiracılık sıfatının, taşıma ücretlerinin belirlenmesinin ve personel giderlerine ilişkin sorumluluğun esas olarak kargo şirketinde kalması gibi düzenlemeler TTK 102/1'de öngörülen bağımsızlık unsurunun bulunmadığını gösteriyorsa, sözleşme muvazaalı kabul edilir ve taraflar arasındaki ilişki işçi-işveren ilişkisi olarak değerlendirilir; bu durumda görev dava şartı noksanlığı nedeniyle dava usulden reddedilir ve görevli iş mahkemesine gönderilir.
acentelik sözleşmesimuvazaagörev dava şartıbağımsızlık unsuruişçi-işveren ilişkisiaracı acente
-
Ticari vekilin mal teslimine ilişkin yetkisi para tahsiline de yetki verir
2021/104 E. 2023/723 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir ticari işletmenin, mal teslimini işletmenin alışılmış işlemleri kapsamında sürekli olarak yürüten ve irsaliyeli faturalarda teslim eden sıfatıyla imzası bulunan kişisi, TBK 551 uyarınca ticari vekil sayılır; bu yetki, ayrıca açık bir yetkilendirme aranmaksızın mal bedelinin tahsilini de kapsar. Böyle bir kişinin verdiği ödeme makbuzlarındaki imzanın gerçekliği tartışmasız ise ve borçlu bu makbuzları sunmuşsa, ödeme savunması ispatlanmış sayılır; borçlunun ayrıca kendi ticari defterleriyle bu ödemeyi ispat etmesi gerekmez.
ticari vekilitirazın iptaliicra takibine itirazyetki itirazıticari defterlerin ispat gücümernis adresine tebligat
-
Yabancı alacaklının vergi dairesi adresi TBK 89 anlamında işyeri sayılmaz
2022/2206 E. 2023/646 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Yabancılık unsuru taşıyan bir taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin icra takibine dayalı itirazın iptali davasında, icra dairesinin yetkisi mahkemenin yetkisinden önce incelenmesi gereken bir dava şartıdır. Alacaklının Türkiye'de yalnızca vergi hukuku anlamında dar mükellefiyet nedeniyle bildirdiği adres, TTK m.40/4'teki şube tescili şartlarını taşımadığından TBK m.89 uyarınca yerleşim yeri/işyeri sayılamaz ve bu adrese göre icra dairesi yetkilendirilemez; yetkili icra dairesi, sözleşmenin ifa yeri (tahliye limanı) veya borçlunun yerleşim…
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisidava şartıdemurajyabancılık unsuruMÖHUK
-
Ticari satımda fatura alacağına dayalı itirazın iptali davasında yetki ve ispat
2020/1528 E. 2023/523 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Ticari satımdan kaynaklanan para alacaklarında, aksine anlaşma bulunmadıkça yetkili icra dairesi ve mahkeme, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeridir. İtirazın iptali davasında, davalının ticari ilişkiyi ve borcun varlığını inkar etmesi halinde, fatura konusu malın teslim edildiğini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, davacı defter kayıtları ve fatura tek başına yeterli değildir; sevk irsaliyesi, kargo teslim tutanağı, tutanaktaki kaşe/imza ve teslim alan kişinin davalı işyerinde sigortalı çalışan olduğuna dair SGK kaydı gibi destekleyici…
itirazın iptaliyetkili icra dairesiözel dava şartıpara borçlarının ifa yeriispat yüküticari defter kaydı
-
İcra dairesi yetkisine itiraz ile BA formunun ticari defter kapsamında değerlendirilmesi
2020/1552 E. 2023/303 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Satış sözleşmesinden kaynaklanan para borçlarında, aksine anlaşma bulunmadıkça TBK 89/1 uyarınca alacaklının yerleşim yeri icra dairesi/mahkemesi yetkilidir; icra takibinin itirazın iptali davasının görüldüğü yargı çevresinde açılması gerektiğine dair bir usul hükmü yoktur. Ticari uyuşmazlıklarda taraflardan birinin BA formunu ibraz etmesi ve bunun teslim olgusunu doğrulaması halinde, karşı tarafın kendi defterlerini ibraz etmemesi durumunda BA formu ticari defter ve belge kapsamında delil olarak değerlendirilip mal tesliminin ispatlandığı sonucuna…
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisiispat külfetiticari defterBA formupara borcunun ifa yeri
-
Fatura bedeline itiraz etmeden kaydetme, bedeli kabul karinesi doğurur
2020/1124 E. 2023/7 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Tacir olan tarafın, kendisine gönderilen faturayı TTK m.18/2 ve 21/2 uyarınca süresi içinde itiraz etmeden defterlerine kaydetmesi, taraflar arasında fatura bedeli üzerinden anlaşıldığına ilişkin bir karine oluşturur; bu karinenin aksi ancak kesin delille ispat edilebilir, piyasa fiyatı araştırması bu karineyi aşamaz. İtirazın iptali davasında yetkili mahkeme, icra takibinin yapıldığı yer değil davalının yerleşim yeri mahkemesidir; icra dairesinin yetkisinin kesinleşmesi bu durumu etkilemez.
itirazın iptaliicra inkar tazminatıticari defterfatura bedeline itirazyetkili mahkemehak düşürücü süre
-
Kambiyo vasfı olmayan senette tacir sıfatı ve görevli mahkeme
2022/1930 E. 2022/1730 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Kambiyo vasfı bulunmayan bir senede bağlanan ticari satım ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, tarafların ticaret siciline kayıtlı olmaması veya vergi mükellefi olmaması, tek başlı tacir sıfatını ortadan kaldırmaz; senet tutarının verildiği yıl itibarıyla VUK'ta öngörülen bilanço esasına göre defter tutma haddini aşması, ilgili tarafın tacir sayılması için yeterlidir. Her iki tarafın da tacir olduğu tespit edildiğinde dava nispi ticari dava niteliğini taşır ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; salt ticaret sicil kaydının bulunmaması…
menfi tespit davasıkambiyo senedi vasfıgörev (dava şartı)nispi ticari davatacir sıfatıbilanço esasına göre defter tutma haddi
-
Adi belgeye dayalı ihtiyati haciz talebinde görevli mahkeme tespiti
2022/2128 E. 2022/1686 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebine dayanak yapılan belge kambiyo senedi niteliğinde değilse ve temel ilişkiyi açıklamıyorsa, bu durumda taraflardan birinin tacir olduğuna ilişkin delil bulunmaması hâlinde uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliği taşımaz; bu takdirde ihtiyati haciz talebi hakkında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil asliye hukuk mahkemesidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, ihtiyati haciz talep edilen mahkeme görevli olup olmadığını re'sen inceleyebilir.
ihtiyati hacizgörevmutlak ticari davanispi ticari davakambiyo senedi niteliğitemel ilişki
-
Aracın gümrükte el konulması nedeniyle satıcının zapttan sorumluluğu
2020/892 E. 2022/1660 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflardan her ikisinin de tacir olduğu ticari satım ilişkisinde, satılan aracın ithalinde gümrük vergisinin eksik ödenmesi nedeniyle el konulması, satıcının ayıba karşı sorumluluğu değil, mülga BK 189 vd. maddelerindeki zapttan sorumluluk hükümleri kapsamında değerlendirilir; bu sorumluluk için özel bir zamanaşımı öngörülmediğinden 10 yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır. Alıcının elkoymayı bertaraf etmek amacıyla yaptığı zorunlu nitelikteki ödeme, zararın artmasını önleyici mahiyette olup satıcının sorumluluğunu ortadan kaldırmaz; bu bedel…
zapttan sorumlulukayıba karşı sorumlulukticari satımtüketici işlemiicra inkar tazminatılikit alacak
-
Tacir alıcının tüketici sıfatı iddiası ve BA/BS formu ile teslim ispatı
2022/1467 E. 2022/1109 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflardan birinin tacir olmadığı ya da işlemin tüketici işlemi niteliğinde olmadığı hallerde, tacir alıcının tüketici sıfatına dayanan görev itirazı kabul edilmez; ticari satımdan kaynaklanan uyuşmazlıklar asliye ticaret mahkemesinde görülür. Ayrıca satılan malın alıcıya teslim edilip edilmediği ispat açısından tartışmalı ise, faturanın alıcı tarafından BA formu ile vergi dairesine bildirilmiş olması, malın teslim edildiğine karine oluşturur ve teslimin ispatı yönünden yeterli kabul edilir.
itirazın iptalinispi ticari davatacirtüketici işlemiBA formuBS formu
-
Tacir-esnaf ayrımında ticaret sicili kaydı tek ölçüt değildir
2022/1185 E. 2022/979 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Ticaret sicilinde tacir kaydının bulunmaması veya esnaf sicilinde kayıtlı olunması, tek başına kişinin tacir olmadığını göstermez; işletme hesabına göre defter tutmak veya vergi mükellefiyeti de tacir-esnaf ayrımında kesin ölçüt değildir. TTK 11(1) uyarınca esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedefleyen, devamlı ve bağımsız faaliyet gösteren işletme sahibi tacir sayılır; bilanço esasına göre defter tutulması ve faaliyetin niteliği ve hacmi bu değerlendirmede belirleyicidir. Satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta her…
-
Emlak komisyonculuğunda tüketici sıfatı taşıyan davalıya karşı görev
2022/1062 E. 2022/852 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflardan birinin ticari veya mesleki amaçla hareket eden emlak komisyoncusu, diğerinin ise satın aldığı meskeni ticari/mesleki amaç gütmeksizin edinen tüketici olduğu tellallık (komisyonculuk) sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda, 6502 sayılı TKHK'nın 3, 73 ve 83/2. maddeleri gereğince işlem tüketici işlemi sayılır ve davacının tacir olması ile TTK 19 uyarınca işlemin kendisi bakımından ticari iş niteliği taşıması, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olmasını engellemez.
tellallık (komisyonculuk) sözleşmesitüketici işlemigörevdava şartıkamu düzeniusulden ret
-
Görev tespitinde her iki tarafın da tacir olması gerekliliği
2022/762 E. 2022/739 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Satım sözleşmesinden kaynaklanan bir uyuşmazlığın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için taraflardan her ikisinin de tacir olması gerekir. Gerçek kişinin ticaret sicilinde tacir kaydının bulunmaması, onun tacir olmadığı veya esnaf olduğu anlamına gelmez; VUK uyarınca bilanço esasına göre defter tutan gerçek kişi, birinci sınıf tacir sayılır ve bu durum vergi dairesi kayıtlarıyla ispatlanabilir. Davalının anonim şirket olarak tacir olduğu sabitse ve davacının da bilanço esasına göre defter tutması nedeniyle tacir olduğu tespit edilmişse, taraflar…
nispi ticari davamutlak ticari davatacirbilanço esasına göre defter tutmagöreve ilişkin dava şartıgerçek kişi tacir
-
Usulsüz tebliğ, süresiz yetki itirazı ve süresiz savunma iddiaları reddedildi
2019/2223 E. 2022/592 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Dava dilekçesi ve diğer tebligatlar davalının işyerinden geçici olarak ayrılması sırasında daimi çalışanına yapılmışsa ve davalı sonraki dilekçelerinde de aynı adresi kullanmışsa, tebligat usulsüzlüğü iddiası kabul görmez. Yetki itirazı, cevap dilekçesi ile süresinde ileri sürülmediği takdirde sonradan ileri sürülemez. Süresi içinde cevap dilekçesi vermeyen taraf, davanın iddialarını inkâr etmekle birlikte savunmasına dayanak bir vakıaya dayanmamış sayılır; kanunda belirtilen iki haftalık süreden sonra bildirilen ve dayanağı delili ibraz edilmeyen…
usulsüz tebliğdaimi çalışana tebliğyetki itirazıcevap süresiiddia ve savunmanın genişletilmesi/değiştirilmesi yasağıticari defter
-
Kira sözleşmesi yanında ticari işletme devri varsa görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir
2021/2006 E. 2022/358 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir uyuşmazlıkta kira sözleşmesinin yanında ticari işletmenin (personel, öğrenci, demirbaş dahil) devrine ilişkin bir işlem de mevcutsa, uyuşmazlık salt kira ilişkisine indirgenemez; bu durumda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir, sulh hukuk mahkemesi değildir.
görevdava şartıtemlikticari işletmenin devrikira sözleşmesiitirazın iptali
-
Her iki taraf tacir değilse ticari dava şartı yokluğundan usulden ret
2021/2302 E. 2022/74 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir uyuşmazlığın mutlak ticari dava sayılabilmesi için konusunun TTK veya diğer kanunlarda düzenlenen bir husustan kaynaklanması gerekir; bu nitelikte olmayan ve her iki tarafı da tacir olmayan bir alacak uyuşmazlığında görev dava şartı yokluğu bulunur ve dava, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilerek görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmelidir.
mutlak ticari davanispi ticari davagörev dava şartıtaciritirazın iptali
-
Kargo taşıma alacağında görev: mutlak ticari dava niteliği
2022/14 E. 2022/79 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Eşya taşıma işlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin davalar TTK'da düzenlenmiş olduğundan, tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın mutlak ticari dava niteliği taşır; davacının ticari ve mesleki amaçla faaliyet gösteren bir kargo şirketi olması, sürekli fatura ilişkisi ve cari hesap bulunması hâlinde bu tür alacağa dayalı itirazın iptali davasına bakma görevi asliye ticaret mahkemesine aittir; asliye hukuk mahkemesinin görevsizlik kararı verilmesi hukuka uygun değildir.
mutlak ticari davanispi ticari davagörevtaşıma sözleşmesiitirazın iptaliasliye ticaret mahkemesi
-
Görevsizlik kararında tacir sıfatının yeterli araştırılmadan belirlenmesi
2021/1730 E. 2021/1754 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir kişinin tacir mi yoksa esnaf mı olduğu; salı sadece ticaret sicili veya esnaf odası kaydına bakılarak değil, kişinin ticaret hacmi ve iktisadi faaliyetinin bedeni çalışmaya mı yoksa sermaye büyüklüğüne mi dayandığı araştırılarak belirlenmelidir. Ticaret sicilinde tacir kaydı bulunması, esnaf odasında da kayıtlı olunması gerçeğiyle birlikte değerlendirilmeli; ticaret hacmi araştırılmadan, iş hacminin esnaf sınırını aşıp aşmadığı tespit edilmeden salt esnaf kaydına dayanılarak görevsizlik kararı verilmesi hukuka aykırıdır.
taciresnafticari işletmeesnaf işletmesigörevsizlikticaret hacmi
-
Yabancı tacir acentesinin bulunduğu yerde TTK 105 gereği yetki
2021/1143 E. 2021/1679 K. ·
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 105. maddede öngörülen yetki kuralı, yabancı tacir bakımından münhasır yetki kuralıdır; yabancı tacirin Türkiye'deki acentesinin bulunduğu yerde dava/icra takibi açılabilir ve bu yönde aksine yapılan yetki sözleşmeleri geçersizdir. Yabancı unsurlu davalarda Türk mahkemeleri, davalının itirazına bağlı olarak sadece kendi yetkisi hakkında karar verebilir; iç yetki kurallarından hareketle yabancı bir mahkemenin yetkili olduğuna hükmedilemez. Bu nedenle yabancı tacirin acentesinin bulunduğu yer, HMK 7(1) maddesi kapsamında da yetkili sayılır.
TTK 105 acente yetkisimünhasır yetkimilletlerarası yetkiyabancılık unsuruHMK 7(1) davalılar arasında hukuki bağlantıicra dairesinin yetkisine itiraz
-
İhtiyati hacizde yetkili mahkeme borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir
2021/1517 E. 2021/1404 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme, İİK 258 ve 50. maddeler ile bunların atıf yaptığı HMK yetki hükümleri gereğince, para alacağına ilişkin talepte alacaklının veya borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir. Borçlunun ticaret sicilinde kayıtlı merkez adresi esas alınır; borcun, borçlunun başka bir adresteki (şube) işleminden kaynaklandığı iddia edilse de bu iddia somut delille ispatlanmadıkça ve söz konusu şube adresinin ticaret sicilinde kapatılıp merkeze nakledildiği sabit ise, o adres yetki tayininde dikkate alınmaz.
ihtiyati hacizyetkiye itirazyaklaşık ispatticaret siciliyerleşim yeri mahkemesi
-
Doktora satılan tıbbi malzeme bedelinden kaynaklanan itirazın iptali davasında görev
2021/1576 E. 2021/1378 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir davanın ticari dava sayılabilmesi için hem her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hem de her iki tarafın tacir olması şarttır; taraflardan biri tacir değilse (örneğin serbest meslek icra eden bir hekim gibi), işin ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi bu şartı gerçekleştirmez ve dava nispi ticari dava sayılamaz; bu durumda davaya bakmakla görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir, asliye ticaret mahkemesi değildir.
görev dava şartımutlak ticari davanispi ticari davaticari işletme esasıticari iş karinesitacir sıfatı
-
İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle itirazın iptali davasının usulden reddi
2021/1396 E. 2021/1229 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davasında, icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması özel dava şartıdır; borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş olması halinde mahkeme bu hususu re'sen gözetir. Yetkili icra dairesi, alacaklının veya borçlunun (fiili yerleşim/merkez adresinin, ticaret sicili kayıtlarına göre güncellenmiş haliyle) yerleşim yeri esas alınarak belirlenir; takip başlatılan yer bu adreslerden biri değilse, icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle dava özel dava şartı yokluğundan usulden…
itirazın iptaliicra dairesinin yetkisiözel dava şartıgenel yetkisözleşmenin ifa yeriticaret sicili kaydı
-
Taşıma sözleşmesinde senet kabulünün borç yenilenmesi sayılmaması
2020/1167 E. 2021/1001 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Para alacağına ilişkin taşıma sözleşmesi kaynaklı takiplerde icra dairesinin yetkisine itiraz TBK m.89 çerçevesinde değerlendirilir. İcra takibinden sonra alacaklıya borcun ödenmesi amacıyla senet verilmesi, TBK 133 uyarınca tarafların açık yenileme iradesi bulunmadıkça borcun yenilendiği (tecdit) sonucunu doğurmaz; cari hesaptan daha az bedelli bir senedin kabul edilmesi de kalan alacaktan vazgeçildiği şeklinde yorumlanamaz. TTK 90/1-(c) uyarınca ticari senedin cari hesaba kaydı bedelinin alınmış olması şartına bağlıdır. Böyle bir durumda, vadesinde…
itirazın iptalitaşıma sözleşmesiicra inkar tazminatıborcun yenilenmesi (tecdit)cari hesapticari senet
-
Dava açıldıktan sonra ihtirazi kayıtsız yapılan ödeme, davayı konusuz bırakır
2021/1018 E. 2021/999 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Dava açıldıktan sonra borçlu tarafça yapılan ve ihtirazi kayıt içermeyen ödeme, rızai bir ödeme olarak kabul edilir ve davayı konusuz bırakır; bu durumda esasa girilmeksizin dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilebilir, ancak dosya kapsamındaki deliller (bilirkişi raporu, ticari defter kayıtları) üzerinden davacının dava açmakta haklı olup olmadığı incelenerek yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilir. Para borçlarında, aksine anlaşma yoksa TBK 89/1 uyarınca ifa yeri alacaklının yerleşim yeridir; bu nedenle alacaklının yerleşim…
konusuz kalmaihtirazi kayıtrızai ödemeyetki itirazıitirazın iptaliticari defter
-
Görev dava şartı re'sen gözetilir; süresinde ileri sürülmeyen yetki itirazı BAM'da incelenmez
2021/580 E. 2021/617 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Mahkemenin görevli olması bir dava şartı olup mahkemece re'sen gözetilir; taraflarca istinaf edilmeyen görevsizlik/dava şartı yokluğu kararı bu haliyle kesinleşir. Yetki konusunda kesin yetki kuralı bulunmayan hallerde yetki itirazı ilk itirazlardan olup dava dilekçesinin tebliğinden itibaren süresi içinde ileri sürülmezse, sonradan istinaf aşamasında yetkili mahkeme konusunda talepte bulunulması dinlenmez; ayrıca yetki itirazının değerlendirilmesi görevli mahkemeye aittir.
dava şartıgörevyetki ilk itirazıticari işletme devriitirazın iptali
-
Yolcu taşıma organizasyonu sözleşmesinden doğan davada görev sorunu
2021/645 E. 2021/625 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Taşıma işi TTK 850(3) uyarınca ticari işletme faaliyeti sayıldığından, bir yolcu taşıma organizasyonu ile araç sahibi arasında taşıma işinin gerçekleştirilmesi amacıyla yapılan sözleşmeden doğan uyuşmazlıklar, tarafların tacir sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinin görevine girer; davacının tacir olmadığı gerekçesiyle davanın nispi ticari dava da sayılmayarak asliye hukuk mahkemesinin görevli kılınması hatalıdır.
mutlak ticari davanispi ticari davagörevtaşıma işiticari işletme faaliyetisimsarlık sözleşmesi
-
Görevsizlik kararına karşı istinaf: her iki tarafın tacir sıfatı
2020/1084 E. 2021/539 K. ·
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir kişinin tacir mi esnaf mı olduğunun belirlenmesinde ticaret siciline kayıt şart değildir; kayıt tacir sıfatının sonucudur, koşulu değildir. İş hacmi bakımından esnaf ölçüsünü aşan bir kimsenin, art arda iki hesap döneminde ilgili yasal hadleri %20'den fazla aşması halinde, defter tutma yükümlülüğünü fiilen yerine getirmemiş olsa da bilanço esasına göre defter tutması gereken (I. sınıf) tacir sayılması gerekir; bu durumda satım sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta her iki tarafın da tacir olması nedeniyle ticaret mahkemesi görevlidir.