Görev dava şartı re'sen gözetilir; süresinde ileri sürülmeyen yetki itirazı BAM'da incelenmez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/580 E. 2021/617 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Mahkemenin görevli olması bir dava şartı olup mahkemece re'sen gözetilir; taraflarca istinaf edilmeyen görevsizlik/dava şartı yokluğu kararı bu haliyle kesinleşir. Yetki konusunda kesin yetki kuralı bulunmayan hallerde yetki itirazı ilk itirazlardan olup dava dilekçesinin tebliğinden itibaren süresi içinde ileri sürülmezse, sonradan istinaf aşamasında yetkili mahkeme konusunda talepte bulunulması dinlenmez; ayrıca yetki itirazının değerlendirilmesi görevli mahkemeye aittir.
Ele alınan sorunlar
Görevsizlik kararının (dava şartı yokluğu) istinaf edilmemiş olması → ret
Gerekçe: Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin ticari işletme devrine ilişkin sözleşme olarak TBK 202 madde kapsamında yazılı olarak yapılması ve ticaret sicilinde tescil ve ilan edilmesi gerektiği halde usulüne uygun sözleşme bulunmadığından dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. HMK 114/1-c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır ve mahkemece re'sen gözetilmesi gerekir. Görevsizliğe ilişkin bu karar taraflarca istinaf edilmemiştir. (BAM'ca yerinde görülen Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Davalının istinafta ileri sürdüğü yetkili mahkeme itirazının süresinde yapılmamış olması → ret
İddia: Davalı vekili, görevsizlik kararının yerinde olduğunu ancak davaya bakmaya yetkili mahkemenin Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp yetkili mahkeme konusunda karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 116/1-a maddesinde kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı ilk itirazlardandır. Dava açıldıktan sonra davalıya dava dilekçesinin tebliğinden itibaren HMK 127 maddesi gereğince süresi içinde yetki ilk itirazında bulunulmadığı anlaşılmıştır. Yetki ilk itirazında bulunulması halinde de bu itirazın görevli mahkeme tarafından değerlendirileceği gözönüne alındığında, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Yetki ilk itirazının süresinde (dava dilekçesinin tebliğinden itibaren) ileri sürülmemesi halinde istinaf aşamasında yetkili mahkeme belirlenmesinin talep edilemeyeceği ve bu değerlendirmenin görevli mahkemeye ait olduğu yönündeki tespit bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı ilk itirazlardandır; davalı, dava dilekçesinin tebliğinden itibaren süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmazsa, bu itirazı sonradan (istinaf aşamasında dahi) ileri süremez; yetki itirazının değerlendirilmesi görevli mahkemeye aittir.
- Dava şartı
- Mahkemenin görevli olması dava şartıdır ve mahkemece re'sen gözetilir; ticari işletme devrine ilişkin sözleşmenin yazılı yapılmaması ve ticaret sicilinde tescil-ilan edilmemesi halinde dava şartı yokluğundan ret kararı verilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
dava şartı↗ görev↗ yetki ilk itirazı↗ ticari işletme devri↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/580
KARAR NO 2021/617
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 21/01/2021
NUMARASI 2020/695 Esas-2021/65 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/04/2021
Görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine yönelik kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili , davacı ile davalı arasında 02.06.2019 tarihli işyeri devir sözleşmesinin imza edildiğini, işbu sözleşmeye göre ... Mah, ... cad, ... Blok.No. ... Büyükçekmece adresinde bulunan ...atros adlı tekel bayii&şarküteri işletmesinin 295.000-TL bedel ile davalıya devir edildiğini , davalının iş bu devir bedelinin bir kısmına ilişkin muhtelif bedeller ve vadelerde 8 adet senet tanzim ederek davacıya teslim ettiğini, bu senetlerden 2 tanesi toplam 50.000-TL nin ödendiğini,devir sözleşmesinden kaynaklanan 205.000-TL nin ise ödenmediğini,devir sözleşmesi esnasında davalı borçludan aldığı senetlerin bir kısmını 3.kişi ... adlı kişiye kullandığını, 3. Kişi ...'in senetleri Büyükçekmece ...İcra müd.
... esas sayılı dosyası ile takip konusu yaptığını, söz konusu senetler tanzim edilirken vade ve düzenleme tarihlerinin bilinçli olarak yanlış yazıldığını, bu durumun davalı borçlu tarafından kötüye kullanılarak Büyükçekmece 2.İcra Hukuk Mah.2020/202 esas sayılı dosyası ile ödeme emrinin iptal edildiğini,davacının alacağını tahsil etmek için davalı hakkında Büyükçekmece ...İcra Müd. ... esas sayılı dosyası ile takip yaptığını, itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek davalının itirazının iptali ile davalının % 20 tazminat ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili ;borcun kaynağının ... Şarküterinin devrine ilişkin olduğu, ancak sözleşmede belirtilen bazı malzemelerin davacıya ait olmadığını,malik tarafından yaptırıldığını, soğutucu dolaplarının firmalara ait olduğunu,bu hususları kiralamadan sonra öğrendiklerini , içerideki tüm malların taşınmazın sahibi ... ve ...'a ait olduğunu, davacının davasının kötü niyetli olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ: İlk derece Mahkemesince; taraflar arasında ticari işletmenin devrine ilişkin yazılı bir sözleşme olmayıp ticaret siciline tescil ve ilan edilmediğinden görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olması nedeni ile HMK 114/1-(c).b ve 115 maddeleri gereğince davanın dava şartı yokluğundan reddine,karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın Bakırköy asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ
Davalı vekili istinaf dilekçesinde mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olduğunu, ancak davaya bakmaya yetkili mahkemenin Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yetkili mahkeme konusunda karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava taraflar arasındaki sözleşme gereğince ödenmesi gereken bedel için yapılan takibe itirazın iptali davasıdır. Mahkemece taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin ticari işletme devrine ilişkin sözleşmenin TBK 202 maddesi kapsamında yazılı olarak yapılması gerektiği ve ticaret sicilde tescil ve ilan edilmesi gerektiği halde usulüne uygun sözleşme bulunmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verildiği ve görevsizliğe ilişkin kararın taraflarca istinaf edilmediği, davalı vekili tarafından ise yetkili mahkemenin Büyükçekmece asliye hukuk mahkemesi olduğu belirtilerek istinaf edildiği anlaşılmıştır.6100 Sayılı Yasanın 114/1-c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır.Mahkemece resen gözetilmesi gerekir.
Davalı istinaf dilekçesinde yetkili mahkeme konusunda istinaf talebinde bulunmuş ve yetkili dava dosyasının Büyükçekmece asliye hukuk mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir. HMK 116/(1) a maddesinde kesin yetki kuralının bulunmadığı hallerde yetki itirazı ilk itirazlardandır.Dava açıldıktan sonra davalıya dava dilekçesinin tebliğinden itibaren HMK 127 maddesi gereğince süresi içinde yetki ilk itirazında bulunulmadığı anlaşılmıştır.Davalı vekili tarafından her ne kadar yetkili mahkemenin Büyükçekmece asliye hukuk mahkemesi olduğu ileri sürülmüş ise de; yetki ilk itirazında bulunulması halinde de yetki itirazının görevli mahkeme tarafından değerlendirileceği gözönüne alındığında davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.28/04/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/144368 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi