Adi belgeye dayalı ihtiyati haciz talebinde görevli mahkeme tespiti
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/2128 E. 2022/1686 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebine dayanak yapılan belge kambiyo senedi niteliğinde değilse ve temel ilişkiyi açıklamıyorsa, bu durumda taraflardan birinin tacir olduğuna ilişkin delil bulunmaması hâlinde uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliği taşımaz; bu takdirde ihtiyati haciz talebi hakkında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi değil asliye hukuk mahkemesidir. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, ihtiyati haciz talep edilen mahkeme görevli olup olmadığını re'sen inceleyebilir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebi için görevli mahkemenin belirlenmesi → ret
İddia: Alacaklı vekili, borcun ticari ilişkiden kaynaklandığını, bu nedenle görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu ve görev yönünden ortaya çıkan uyuşmazlığın giderilerek görevli mahkemenin belirlenmesini talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 258'de ihtiyati haciz için hangi mahkemenin görevli olduğuna dair açık bir düzenleme bulunmadığından, görev konusunda HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, ihtiyati haciz talep edilen mahkeme görevli olup olmadığını re'sen veya itiraz üzerine inceleyebilir. İcra takibine borçlu vekili tarafından borca ve ferilerine açıkça itiraz edilmiş ve takip durmuştur. Talebe dayanak adi şekilde düzenlenen belgede borç ikrarı bulunmakla birlikte, belgenin düzenlenmesine neden olan ilişki açıklanmadığından temel ilişki değerlendirilememekte ve belge kambiyo senedi niteliğinde bulunmamaktadır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılır; nispi ticari davalar ise TTK 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalardır. TTK 5 uyarınca asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir. Somut olayda kambiyo senedi niteliğinde olmayan adi yazılı belgeye dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş, temel ilişki açıklanmamış ve karşı yanın tacir olduğuna ilişkin delil bulunmadığından her iki tarafın da tacir olmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle uyuşmazlığın mutlak veya nispi ticari davadan kaynaklanmadığı, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu sonucuna varılarak ihtiyati haciz talebinin görevsizlik nedeniyle reddinde isabetsizlik bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Adi yazılı belgeye dayalı ve temel ilişkisi açıklanmamış ihtiyati haciz taleplerinde, tarafların tacir sıfatının bulunmadığı ve belgenin kambiyo senedi niteliğinde olmadığı hallerde uyuşmazlığın ticari dava sayılmayacağı ve görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olacağı yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Kambiyo senedi niteliğinde olmayan, temel ilişkisi açıklanmamış adi belgeye dayalı ve tarafların tacir sıfatı ispatlanamayan ihtiyati haciz taleplerinde, uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığından görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ görev↗ mutlak ticari dava↗ nispi ticari dava↗ kambiyo senedi niteliği↗ temel ilişki↗ tacir sıfatı↗ kamu düzeni↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/2128
KARAR NO 2022/1686
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/08/2022
NUMARASI 2022/732 D.İş 2022/734 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 28/11/2022
İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili davalı borçlu ... tarafından alacaklı müvekkil lehine verilen, 582.870-$; (Takip tarihi itibariyle TCMB efektif satış kuru üzerinden 9.349.393,69- TL) bedelli senedin vadesinde ödenmediğini, borcun ödenmemesi üzerine İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasıyla icra takibine girişildiğini,borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, aynı zamanda borçlu davalı yaptığı itiraz ile takibe dayanak senetteki imzayı ikrar ettiğini, İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/48 D. İş ve 2022/48 karar sayılı dosyasında yaptıkları ihtiyati haciz talebinin de "Ticarî alacağa yönelik ihtiyatî haciz verilmesinin asliye ticaret mahkemesinden talep edileceği( Y.
11. HDnin 2013/17940esas , 2014/31karar ) ödenmeyen borcun ticari ilişkiden kaynaklandığı için, talep hakkında karar vermek ticaret mahkemesinin görevine girmdiğinden ihtiyati haciz talebinin reddine..." karar verildiğini, uygun görülecek teminat karşılığı, borçlunun, borca yeter miktarda ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, İhtiyati haciz talep eden vekilinin talebine dayanak yaptığı belge tercümesinin incelenmesinde; tarafların aralarındaki ilişkiden kaynaklanan bakiye borç bedeli olan 582.870 USD alacak-borç miktarı üzerinde tarafların mutabık kaldıkları, belgenin eski bakiyenin de gösterildiği bir hesap mutabakatı niteliğinde olduğu,kambiyo senedi niteliğine haiz olmadığı,aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ...'un gelir getirici kazanç olmaksızın bazı işlemlerde kullanılmak üzere potansiyel mükellef kaydının bulunduğu her iki yanın tacir sıfatını haiz olmadığının anlaşıldığı, senedin kambiyo senedi vasfına haiz olmaması nedeniyle uyuşmazlığın mutlak ve nispi ticari davadan kaynaklanmadığı, görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik nedeniyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili , ... tarafından alacaklı müvekkil lehine verilen, 582.870-$; bedelli senet dolayısıyla İstanbul Anadolu ...İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasıyla icra takibi başlatıldığı, ancak davalı borçlunun borca itiraz edilerek takibin durmasına sebep olduğunu,İstanbul Anadolu 6. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/48 D. İş esas-karar sayılı dosyasında ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu,mahkemece borç , ticari ilişkiden kaynaklandığı için , talep hakkında karar vermek ticaret mahkemesinin görevine girdiğiniden ihtiyati haciz talebinin reddine..." karar verdiğini ,istinafa konu karar ile de mahkemenin "... ticari davadan da kaynaklanmadığı, görevsiz mahkemeden talep edilen ihtiyati haciz talebinin reddine..." karar verdiğini,görev yönünden ortaya çıkan uyuşmazlığın giderilmesine, görevli mahkemenin belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.nun 258.maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekir.Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğun dan,ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. (Yargıtay 19 HD nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli kararı) İcra dosyasında; icra takibine borçlu vekili tarafından ;" takibe, borca, borcun ferilerine ve faize,oranına süresinde açıkça itiraz ediyoruz. Müvekkilimize yöneltilen alacakları kabul etmiyoruz, Takip alacaklısına borcumuz yoktur."denilerek takibe itiraz edildiği takibin durduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki adi şekilde düzenlenen belgede 582.870- USD borçlu olduğumu ikrar ederim" ifadesi bulunmakda ise de belgenin düzenlenmesine neden olan ilişkinin açıklanmadığı, bu sebeble temel ilişkinin değerlenidrilemediği ve belgenin kambiyo senedi niteliğinde bulunmadığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir (veya bir ticari işletme ile ilgili) olup olmadıklarına bakılmaksızın mutlak olarak ticari dava sayılır. Nispi ticari davalar ise mutlak ticari dava olmamakla birlikte TTK nun 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır. TTK'nın 5. maddesinde; aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olup, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir.
Bir yerde asliye ticaret mahkemesi bulunduğu takdirde, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve anılan yasanın 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı da hüküm altına alınmıştır. Somut olayda kambiyo senedi niteliğinde olmayan adi yazılı şekilde düzenlenmiş belgeye dayalı ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu,temel ilişkinin açıklanmadığı ,karşı yanın yabancı uyruklu olup tacir olduğuna ilişkin bir delil bulunmadığı böylelikle ihtiyati haciz talebinin her iki yanının tacir olmadığı anlaşılmakla ihtiyati haciz isteminin görevsizlik nedeniyle reddinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle;istinaf nedeni yerinde olmayan ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/11/2022
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/91322 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi