6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Emlak komisyonculuğunda tüketici sıfatı taşıyan davalıya karşı görev

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1062 E. 2022/852 K. · · İlk derece: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan

Gerekçe özeti

Taraflardan birinin ticari veya mesleki amaçla hareket eden emlak komisyoncusu, diğerinin ise satın aldığı meskeni ticari/mesleki amaç gütmeksizin edinen tüketici olduğu tellallık (komisyonculuk) sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda, 6502 sayılı TKHK'nın 3, 73 ve 83/2. maddeleri gereğince işlem tüketici işlemi sayılır ve davacının tacir olması ile TTK 19 uyarınca işlemin kendisi bakımından ticari iş niteliği taşıması, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olmasını engellemez.

Ele alınan sorunlar

Tellallık (komisyonculuk) sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında görevli mahkemenin tespiti → ret

İddia: Davalı vekili, davacının tacir olduğunu, TTK 19 uyarınca tacirin bütün işlem ve fiillerinin ticari iş sayıldığını, dolayısıyla işin diğer taraf (davalı) bakımından da ticari iş olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: 6502 sayılı TKHK'nın 3. maddesinde tüketici işlemi, ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden kişilerle tüketiciler arasında kurulan simsarlık (tellallık) sözleşmeleri de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve işlem olarak tanımlanmıştır. Somut olayda davacı, ticari ve mesleki amaçla hareket eden emlak komisyoncusu; davalı ise satış konusu meskeni ticari veya mesleki amaç gütmeksizin satın alan alıcı konumunda olup tüketici sıfatını haizdir. Taraflar arasındaki tellallık sözleşmesi bu nedenle 6502 sayılı Kanun anlamında tüketici işlemidir. Kanunun 73. maddesi tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıkların tüketici mahkemelerinde görüleceğini düzenlemekte; 83/2. maddesi ise taraflardan birinin tüketici olduğu işlemler hakkında diğer kanunlarda düzenleme bulunmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve Kanunun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini açıkça hükme bağlamıştır. Bu nedenle davacının tacir olması ve TTK 19 uyarınca işlemin kendisi bakımından ticari iş sayılması, davalı tüketici olduğu için görevli mahkemenin tespitini değiştirmez; uyuşmazlığa bakma görevi tüketici mahkemesine aittir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkin olup, HMK 114/c uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartıdır; ilk derece mahkemesinin görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine ve dosyanın tüketici mahkemesine gönderilmesine karar vermesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Emlak komisyonculuğu (tellallık) sözleşmelerinde, davacının tacir olmasının ve TTK 19 uyarınca işlemin kendisi bakımından ticari iş sayılmasının, karşı tarafın tüketici sıfatı taşıması halinde görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olmasını etkilemeyeceği yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Ticari veya mesleki amaçla hareket eden emlak komisyoncusu ile tüketici sıfatını haiz davalı arasındaki tellallık sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, 6502 sayılı Kanunun 73 ve 83/2. maddeleri gereğince görevli mahkeme tüketici mahkemesidir; davacının tacir olması bu sonucu değiştirmez.
Dava şartı
görev (HMK 114/c)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tellallık (komisyonculuk) sözleşmesi tüketici işlemi görev dava şartı kamu düzeni usulden ret

Atıf yapılan mevzuat: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun — 6502 sayılı Kanun 26502 sayılı Kanun 36502 sayılı Kanun 3/1-l6502 sayılı Kanun 736502 sayılı Kanun 83/2 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/c · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 19

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1062

KARAR NO 2022/852

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/03/2022

NUMARASI 2022/168 Esas - 2022/188 Karar

DAVA

Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/06/2022

Davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin emlak komisyonculuk hizmetleri verdiğini, ... adına kayıtlı iken davalının müvekkili şirket kanalıyla görüp beğenip fiyatta anlaşarak satın aldığı İstanbul İli, Eyüpsultan İlçesi, ... Mah, ... Kasrı ... numaralı taşınmazın alım/ satımına aracılık hizmeti verildiğini, söz konusu taşınmaz ile ilgili tüm hizmetlerin müvekkili tarafından eksiksiz olarak yerine getirilmesine rağmen davalı tarafından mal sahibine İnstagram kanalıyla ulaşıldığını ve müvekkili şirketin devre dışı bırakılarak söz konusu taşınmazı tapuya giderek satın aldığını,davalı ile whatsapp yazışmaları bulunduğunu, davalı tarafa noterlik aracılığı ile hizmet bedelinin ödenmesi yönünden ihtarname keşide edilmiş ise de;

davalı tarafından verilen cevabi ihtarnamede verilen hizmetin inkar edildiğini, arabuluculuğa başvurduklarını ancak görüşmelerin olumsuz sonuçlandığını, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin davalıdan şimdilik miktarı belirsiz komisyon bedeli alacağının hizmet verildiği tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalıdan alınarak müvekkili davacı şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Dava dilekçesi üzerine tensiben görevsizlik kararı verildiğinden cevap dilekçesi bulunmamaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafça, davalıya taşınmaz alım- satımına ilişkin aracılık hizmeti verildiğinin iddia edildiği, davacı tacir olsa da, davaya konu taşınmazın ticari amaçla satılmadığı, Uyap sisteminden temin edilen SGK kayıtarına göre davalının hizmet akdine tabi çalışan olduğu,tacir olmadığı,taşınmazın Takbis kaydına göre mesken olduğu, davalı adına kayıtlı tek gayrimenkulün dava konusu taşınmaz olduğu, bu hali ile davalının tüketici olduğu anlaşıldığı,6502 sayılı TKHK' nun 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesinin görevli kılındığı aynı kanunun 83. maddesinde de taraflardan birinin tüketici olması durumunda bu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme yapılmış olmasının bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını engellemeyeceği ve 6502 sayılı yasadaki görev ve yetkiye ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiği, mahkemenin görevli olmasının HMKnun 114/c maddesi gereğince dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, taraflar arasında herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığını, verilen görevsizlik kararının doğru olmadığını, tacir olan davacının bütün işlem ve fiillerinin ticari iş olarak nitelendirildiğini, TTK'nin 19. Maddesi uyarınca bu ticarin işin diğer taraf bakımından da aynı olduğunu, davanın asliye ticaret mahkemesi tarafından görülmesi gerektiğini,kararın kaldırılmasına karar verilmesine talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, tellallık sözleşmesi gereği hizmet bedeli alacağına ilişkindir. Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı kanunun 2. maddesinde; "bu kanunun her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” denilmekte, aynı Kanunun 3. maddesinde “tüketici işlemi; eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere kurulan her türlü sözleşme ve işlemi ifade eder” şeklinde yeniden tanımlanmıştır. 6502 sayılı TKHK'nın 3/1. maddesinin (l) bendinde ise mal veya hizmet piyasalarında ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukukî işlem tüketici kanunu kapsamına alınmıştır.

6502 sayılı Kanuna göre, davacı ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden emlak komisyoncusu, davalı ise tüketicidir. Taraflar arasında yapılan simsarlık (tellallık) sözleşmesi ise kanunun tanımladığı anlamda tüketici işlemidir. 6502 sayılı Kanunun; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamaların tüketici mahkemelerinde çözümünü öngören 73. maddesi hükmü ile “taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile diğer kanunlarda düzenleme olması bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini” düzenleyen 83/2. maddesinin açık hükmü nedeniyle somut uyuşmazlığa bakma görevi Tüketici Mahkemelerinin görev alanına girmiştir.

Somut olayda, davacının tellallık hizmeti veren, ticari ve mesleki amaçlarla hareket eden emlak komisyoncusu, davalının alıcı konumunda bulunan tüketici, satış konusu taşınmazın ise mesken niteliğinde olduğu, davalının davaya konu taşınmazı ticari veya mesleki amaçla satın almadığı, tüketici sıfatını haiz bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davalısı tüketici ve konusu da tüketici işlemi niteliğindeki işbu davaya bakma görevi tüketici mahkemesine ait olup, davalı vekilinin tacir olan davacının bütün işlem ve fiillerinin ticari iş olarak nitelendirilmesi gerektiği yönündeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; göreve ilişkin kurallar kamu düzenine ilişkindir. HMK 114/c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiş olup;

mahkemenin görevli olmaması nedeniyle davanın usulden reddine ,dava dosyasının tüketici mahkemesine gönderilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Davalı vekilinin göreve yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığından başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/06/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102018 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.