İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle itirazın iptali davasının usulden reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1396 E. 2021/1229 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Sözleşmeden kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davasında, icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılmış olması özel dava şartıdır; borçlunun icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş olması halinde mahkeme bu hususu re'sen gözetir. Yetkili icra dairesi, alacaklının veya borçlunun (fiili yerleşim/merkez adresinin, ticaret sicili kayıtlarına göre güncellenmiş haliyle) yerleşim yeri esas alınarak belirlenir; takip başlatılan yer bu adreslerden biri değilse, icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle dava özel dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddi → ret
İddia: Davacı vekili, faturalarda yer alan davalı adresinin Üsküdar olduğunu, sözleşmenin imzalandığı, yapıldığı ve ifa edileceği yerin Üsküdar ilçesi sınırlarında bulunduğunu, bu nedenle HMK 6. ve 10. maddeleri ile TBK 89. maddesi gereği İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması özel dava şartıdır ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. İİK 50. madde uyarınca icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK'nın ilgili maddelerine atıf yapılmış sayılır. HMK 6. madde uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir; HMK 10. madde uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin ifa yeri TBK 89. maddeye göre tarafların iradelerine göre belirlenir; aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Alacaklı, TBK 89 gereği kendi ikametgahında veya HMK 6/1 gereği borçlunun ikametgahında icra takibi yapabilir. Takipte alacaklının adresi Küçükçekmece, davalının belirtilen adresi Üsküdar olmakla birlikte, ticaret sicili kayıtlarına göre davalı şirketin merkezinin 11/08/2016 tarihli ortaklar kurulu kararıyla Şişli/İstanbul'a nakledildiği ve aynı adresin sevk irsaliyelerinde de yer aldığı anlaşılmıştır. Takip başlatılan İstanbul Anadolu İcra Dairesi ne alacaklının ne de davalının yerleşim yeridir; bu nedenle icra dairesinin takip tarihi itibariyle yetkili olmadığı sonucuna varılarak özel dava şartı yokluğundan davanın reddi isabetli görülmüştür.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İtirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takip yapılmasının özel dava şartı olduğu ve icra dairesinin yetkisine itiraz halinde bunun mahkemece re'sen gözetileceği; yetkili icra dairesinin belirlenmesinde davalı şirketin ticaret sicili kayıtlarına göre güncel merkez adresinin esas alınacağı yönündeki tespit, benzer yetki itirazı içeren itirazın iptali davaları için bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Sözleşmeden doğan alacağa ilişkin itirazın iptali davalarında, İİK 50 ve HMK 6/10 maddeleri ile TBK 89 gereği yetkili icra dairesi; alacaklının ikametgahı, borçlunun ikametgahı veya sözleşmenin ifa yeri (para borçlarında aksine anlaşma yoksa alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri) esas alınarak belirlenir; borçlunun ticaret sicili kayıtlarına göre güncel merkez adresi bu tespitte dikkate alınır.
- Dava şartı
- İtirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde takip yapılmış olması özel dava şartıdır; bu şartın yokluğu, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması koşuluyla mahkemece re'sen gözetilir ve şart yokluğunda dava usulden reddedilir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ icra dairesinin yetkisi↗ özel dava şartı↗ genel yetki↗ sözleşmenin ifa yeri↗ ticaret sicili kaydı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1396
KARAR NO 2021/1229
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/03/2021
NUMARASI 2020/265 Esas 2021/263 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/09/2021
İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında sözlü olarak art arda teslimli şekilde gerçekleştirilmek üzere satım sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda müvekkilinin tüketicilere satılmak üzere bilgisayar vb. elektronik eşya siparişi verdiğini, Tüketici hakem heyeti ve Tüketici Mahkemesi kararları doğrultusunda ayıp olduğu tespit edilen ürünlerin davalıya iade edildiğini, bu kapsamda iade faturaları tanzim edilerek davalıya gönderildiğini, davalının ise sevk irsaliyeleri ile ürünleri teslim aldıktan sonraki faturaların ödemelerini yapmadığını, bu nedenle İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattıklarını, dosyaya itiraz edildiğinden takibin durduğunu beyan ederek itirazın iptali ile %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu icra takibinin geçerli ve yetkili icra dairesinde açılmadığını, icra takibine itirazın reddine karar verilmesi gerektiğini,1 yıllık süre içerisinde itirazın iptali davası açılmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ayıplı ürünlerden 01/05/2016 tarihi itibariyle sorumluluğun olan dava dışı ... Ltd. Şti.'de olduğunu, davacının işlemiş faiz talebinin haksız olduğunu, takipten sonra işleyecek faiz oranının da hatalı olduğunu, takip talebinde davacı alacağının dayanaklarını bildirmemiş olduğundan ve cari hesap alacağı olarak da belirtilmeyen alacağa yapılan itirazın haklı ve hukuka uygun olduğundan davacının icra inkar tazminatı talebi haksız ve mesnetsiz olduğunu beyan ederek davanın reddi ile %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, takipte alacaklı davacının adresinin Küçükçekmece olduğu, borçlu davalının adresi ise Üsküdar olarak belirtildiği ancak tebligatın "Mecidiyeköy Şişli İstanbul" adresine yapıldığı, aksine bir düzenleme bulunmadığı hallerde TBK 89 göre para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğinin açık olduğu, davacı bu yetkiyi kullanmayarak yani kendi adresinde takip yapmayarak davalının adresinin "Üsküdar" olarak açtığı ancak yapılan kontrolde davalının adresinin ve tebligatın "Mecidiyeköy Şişli İstanbul "adresine yapıldığı görüldüğü, bu haliyle yetkisiz icra dairesinde takibin başladığı, davalı borçlunun takibe süresi içerisinde açıkça yetkiye itiraz ettiği ve bu yerin "Şişli İstanbul" İstanbul İcra Müdürlüğü olarak itiraz ettiği nazara alınarak davalının icra dosyasının yetkisine yapmış olduğu itirazın İİK 50 yollamasıyla HMK'nın 6.
Maddesi gereğince kabulüne, usulüne uygun olarak yetkili yerde yapılmış takip bulunmadığı gerekçesiyle itirazın iptali davasının usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; müvekkili şirketin tanzim ettiği faturalarda, davalının müvekkili şirkete bildirdiği ikametgah adresinin "... Mah. ... Sok. No:... Üsküdar/İstanbul" olduğunu, davalının sonra yapılan ikametgah değişikliklerini de bildirmediğini, bu adresin faturalarda yer alması, sözleşmenin imzalandığı, yapıldığı ve ifa edileceği yerin Üsküdar ilçesi sınırlarında olduğu ve dolayısıyla HMK 6. ve 10.maddesi ve TBK 89.maddesi gereği İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili bulunduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Elde ki dava satım sözleşmesinden kaynaklanan takibe itirazın iptali davası olup; İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nde başlatılan takibe karşı davalı borçlu şirket adresinin Şişli olduğunu, İstanbul İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu bildirerek icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiş,ayrıca cevap dilekçesiyle mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. İ.İ.K.'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması özel dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK'nın ilgili maddesine atıf yapılmış sayılacağı kabul edilmiştir.
Genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.Sözleşmenin ifa edileceği yer ise, 6098 sayılı TBK’nun 89. maddesine göre tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Huzurdaki dava satım sözleşmesi kapsamında faturadan kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır. Alacaklı ;TBK 89 gereği ikametgah adresinde veya HMK 6(1) gereği borçlunun ikametgahı adresinde icra takibi yapabilir.
Takipte alacaklı davacının adresinin Küçükçekmece olduğu, borçlu davalının adresinin ise Üsküdar olarak belirtildiği, ancak ticaret sicili kayıtlarından 24 ağustos 2016 tarihli ticaret gazetesinde yayınlanan 11.8.2016 tarihli ortaklar kurulu kararına göre davalı şirketin merkez adresi Şişli-İstanbul adresine nakledildiği ,aynı adresin sevk irsaliyelerinde de yazılı bulunduğu anlaşılmaktadır.Takip başlatılan İstanbul Anadolu İcra Dairesi davacının veya davalının yerleşim yeri değildir.Yapılan açıklamalar karşısında, İstanbul Anadolu İcra Dairesinin takip tarihi itibari ile yetkili olmadığının anlaşılması nedeniyle icra dairesinin yetkisizliği nedeni ile davacının davasının HMK'nun 114/2 .maddesi uyarınca özel dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
İstinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gerekli 59,30-TL harcın; davacı tarafından peşin yatırılan 402-TL harçtan mahsubu ile fazla olan 342,70-TL'nin istek halinde kendisine iadesine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 01/09/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/136608 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi