6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Her iki taraf tacir değilse ticari dava şartı yokluğundan usulden ret

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2302 E. 2022/74 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Bir uyuşmazlığın mutlak ticari dava sayılabilmesi için konusunun TTK veya diğer kanunlarda düzenlenen bir husustan kaynaklanması gerekir; bu nitelikte olmayan ve her iki tarafı da tacir olmayan bir alacak uyuşmazlığında görev dava şartı yokluğu bulunur ve dava, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilerek görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmelidir.

Ele alınan sorunlar

Uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve görevli mahkeme → ret

İddia: Davacı vekili, davalının tacir olduğunu, dava konusu olayın ticari iş sayılması gerektiğini ve ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, delillerin toplanıp bilirkişi raporu alındığı bir dosyada uzunca bir süre sonra görevsizlik kararı verilmesinin usul ekonomisine aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: TTK 4. maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili olması ya da TTK veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Ticari davalar mutlak ve nispi ticari davalar olarak ikiye ayrılır; mutlak ticari davalar tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın ticari dava sayılırken, nispi ticari davalar TTK 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalardır. TTK 4(1) maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır; TTK 5(1) maddesine göre asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalara bakmakla görevlidir, 3. bentte ise asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve göreve ilişkin kuralların uygulanacağı düzenlenmiştir. Davacı şirketin, yurt dışından araç motoru getirilmesi anlaşması kapsamında davalıya ödenen bedelin tahsili istemiyle açtığı davada, satım akdinin TTK'da düzenlenen bir husustan kaynaklanmaması nedeniyle mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı ve davalının tacir olmadığının anlaşılması karşısında, davanın her iki tarafının da tacir olmaması nedeniyle göreve ilişkin dava şartı yokluğu bulunduğundan davanın usulden reddine ve Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. (BAM'ca yerinde görülen Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

TTK'da düzenlenmeyen bir satım ilişkisinden kaynaklanan alacak uyuşmazlığının, taraflardan hiçbirinin tacir olmaması hâlinde mutlak ticari dava sayılamayacağı ve göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmesi gerektiği yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Her iki tarafın da tacir olmadığı ve satım akdinin TTK'da düzenlenen bir husustan kaynaklanmadığı davalarda dava mutlak ticari dava sayılmaz ve görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.
Dava şartı
Göreve ilişkin dava şartı

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mutlak ticari dava nispi ticari dava görev dava şartı tacir itirazın iptali

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 4TTK 4(1)TTK 5(1)TTK 19(1) · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 114/1-cHMK 115/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2302

KARAR NO 2022/74

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/10/2021

NUMARASI 2020/647 Esas - 2021/846 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022

Davanın usulden reddine dair verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında 6 adet ... 274.910 referanslı sıfır motor alımı konusunda anlaşıldığı, anlaşmaya göre davalı Almanya'da kendisine ait olduğu söylediği şirket üzerinden ürünü tedarik edip müvekkilinin Bulgaristan'da bulunan şirketi üzerinden Türkiye'ye gönderileceği, Türkiye'de bulunan ... A.Ş. üzerinden ürünlerin satışının yapılacağı, davalının Almanya'da kendisine ait olduğunu iddia ettiği şirket üzerinden müvekkilinin Bulgaristan'da bulunan şirketine fatura kestiğini, müvekkilinin davalının talebi üzerine davalının Antakya'da bulunan şirket hesabına para yatırdığı, davalının müvekkili şirket yetkilisine ürünlerin ... şirketinden teslim edileceğini bildirdiği, ürünlerin halen teslim edilmemesi nedeniyle davalı aleyhine Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının takibe ve borca itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamını, davalı tarafın % 20 oranından az olmamak üzere icra/inkar tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava konusu vakıanın TTK'da düzenlenen bir husustan kaynaklı olmaması nedeniyle mutlak ticari dava olmaması ve vergi kayıtlarından davacının tacir olmadığını, gerçek kişiye karşı açılmış olan alacak davası niteleğinde olan davanın, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle, HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine, yasal sürede talep halinde dosyanın görevli bulunan Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; davalının tacir olduğunu, dava konusu olayın ticari iş olarak sayılması ve ticaret mahkemesinin görev alanına giren bir iş olması gerektiğini, dava süresince tüm deliler toplandığını, bilirkişi raporu alındığını, dava konusu ticari işlemin varlığı ispat olduğunu ve dava konusu alacağın bilirkişi raporunda belirtildiğini, bununla birlikte dava açılış tarihinden itibaren karar aşamasına gelmiş bir dosyada 1.5 sene sonra bu konuda görevsizlik kararı verilmesi usul ekonomisine aykırı olduğunu, bu sebeplerden dolayı kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,motor alımı için davalıya ödendiği ileri sürülen bedellerin iadesi için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir. 6102 Sayılı TTK’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlığın tarafların her iki yanının ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın TTK veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Ticari davalar; mutlak ve nispi ticari davalar olmak üzere ikiye ayrılır. Mutlak ticari davalar tarafların tacir (veya bir ticari işletme ile ilgili) olup olmadıklarına bakılmaksızın mutlak olarak ticari dava sayılır.

Nispi ticari davalar ise mutlak ticari dava olmamakla birlikte TTK nun 19(1) gereği her iki taraf için ticari sayılan hususlardan doğan davalar ticari dava sayılır. TTK nun 4(1).madde de her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu; 5(1) maddesinde ise aksine hüküm bulunmadıkça ,dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu (3.)bentte ise asliye hukuk mahkemesi ile asliye ticaret mahkemesi arasında ki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve göreve ilişkin kuralların uygulanacağı düzenlenmiştir. Davacı şirket tarafından davalı ile yurt dışından araç motoru getirilmesi anlaşması kapsamında davalıya ödenen bedelin davalıdan tahsili istemi ile dava açıldığı, satım akdi TTK'da düzenlenen bir husustan kaynaklı olmaması nedeniyle mutlak ticari dava olmaması ve davalının tacir olmadığının anlaşılması karşısında davanın her iki tarafı tacir olmadığından göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle, davanın usulden reddine, Bakırköy Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesinde bir isabetsizlik olmayıp, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70- TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.25/01/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/130428 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.