Kıymetli evrak (kambiyo)
TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)
Alt başlıklar:
Çek 687Bono 274Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 127Hak düşürücü süre 75Zamanaşımı 19Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182
-
Vadeli çekle ödemede kur farkı ve cezai şart/temerrüt faizi talebi
2022/330 E. 2025/259 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Alacaklının borçludan TL bedelli vadeli çekle ödeme aldığı ve bu ödemeyi ihtirazi kayıt koymadan kabul edip defterlerine kaydettiği hallerde, taraflar arasında kur farkı talep edilebileceğine ilişkin bir sözleşme hükmü veya teamül bulunmadıkça, alacaklı kur farkı talep edemez; çek bedeli, çekin teslim tarihindeki kur üzerinden USD'ye çevrilerek alacaktan mahsup edilir. Alacağın belgeye bağlanıp kararlaştırılan vadelerde ödeme yapılmış olması halinde, sözleşmedeki gecikme cezası (cezai şart) hükmünün uygulanma koşulları oluşmaz. Ayrıca alacak için…
itirazın iptalikur farkıcezai şarttemerrütişlemiş faizicra inkar tazminatı
-
Adi ortaklık tasfiye edilmeden ortaklık mallarının kullanılamamasından kaynaklanan gelir kaybı alacağı muaccel olmaz
2022/1226 E. 2025/257 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Adi ortaklık sözleşmesinin geçerliliği herhangi bir şekil şartına bağlı değildir; tarafların beyanları ve ihtarname içeriği ile adi ortaklık ilişkisinin varlığı ispatlanabilir. Ortakların ortaklığa özgüledikleri malların kullanılamamasından kaynaklanan gelir kaybı alacağı, adi ortaklık henüz tasfiye edilmeden muaccel hale gelmez; bu tür bir alacak ancak tasfiye sonucunda talep edilebilir. Ayrıca bir tarafın borçlusu olduğu senet bedelinin diğer tarafça alacaklıya ödenmesi, senedin temlik yoluyla ödeyen tarafa geçmesi halinde cari hesap alacağına karşı…
adi ortaklıktasfiyetakas def'imuacceliyetelbirliği mülkiyetialacağın temliki
-
İstinaftan feragat nedeniyle istinaf başvurusunun reddi
2023/2375 E. 2025/254 K. ·
Menfi tespit / İstirdatferagat nedeniyle ret
Dosya Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ve henüz karara bağlanmamışken istinaf eden taraf istinaf kanun yolundan feragat ederse, HMK 349/2 uyarınca istinaf başvurusu feragat nedeniyle reddedilir.
-
Cirantaya müracaatta protestonun aranmaması hak düşürücü sürenin gözden kaçırılmasıdır
2022/1027 E. 2025/244 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bonoda hamilin lehtara ve diğer cirantalara müracaat edebilmesi için, ödeme gününü takip eden iki iş günü içinde senet keşidecisine ödememe protestosu keşide edilmesi zorunludur; protesto çekilmemiş olması hamilin cirantaya müracaat hakkını kaybettirir. Bu süre hak düşürücü nitelikte olduğundan mahkemece resen dikkate alınmalıdır; protesto keşide edilip edilmediği araştırılmadan verilen karar, uyuşmazlığın çözümünde etkili önemli bir husus incelenmediği için hatalıdır.
menfi tespit davasıistirdat davasıbonociroödememe protestosuhak düşürücü süre
-
Mirası reddeden mirasçıların kambiyo takibine karşı menfi tespiti
2022/333 E. 2025/221 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Mirasını kayıtsız şartsız reddettiği mahkeme kararıyla sabit olan mirasçılar, alacaklının takibe devam etme talebi karşısında menfi tespit davası açmakta hukuki yarara sahiptir ve murisin borçlarından sorumlu tutulamazlar. Mirasçıların mirası ret hakkının sonradan düştüğü (terekeyi benimseme, tereke mallarını sahiplenme vb.) iddiası, bunu ileri süren tarafça somut delillerle ispatlanmadıkça kabul edilmez; salt murisin sağlığında malvarlığını devretmiş olması veya mirasçıların bazı menkulleri sahiplendiğine dair somutlaştırılmamış beyanlar, ret hakkının…
menfi tespitistirdatkambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipmirasın gerçek reddihukuki yararmirası ret hakkının düşmesi
-
İmza inkarına dayalı çekte ispat yükü ve konusuz kalan davada karar
2022/749 E. 2025/228 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İmza inkarına dayalı kambiyo senedine ilişkin menfi tespit davasında, senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat yükü, takibe başlayarak imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklı-davalıya aittir. Bir çekin aslı davalı tarafından sunulup grafolog incelemesiyle imzanın keşideciye ait olmadığı tespit edilirse menfi tespit isteminin kabulü doğru olur. Buna karşılık, dava konusu çek aslının davalı tarafından mahkemeye sunulamaması, davacıya iade edildiğinin de ispatlanamaması ve çek nedeniyle bir alacak iddiasının bulunmaması halinde, menfi tespit…
menfi tespit davasıimza inkarıispat yükükambiyo senedihamiline çekciro silsilesi
-
Hırsızlık yoluyla elden çıkan çekte ağır kusurla iktisap ve pasif husumet
2022/798 E. 2025/223 K. ·
Menfi tespit / İstirdatdiğer
Çek istirdadı davasında davacının yetkili hamil olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispatlaması gerekir. Aynı kişinin farklı hırsızlık olaylarına konu, keşidecileri ve lehdar-cirantaları birbirinden farklı çok sayıda çeki benzer ciro zincirleri üzerinden art arda devralıp son hamil olarak icra takibine koyması, yeterli araştırma yapılmadan iktisap edildiğinin ve ağır kusurun göstergesi sayılır. Çek istirdadı davası ancak son hamile karşı açılabilir; ciro zincirindeki önceki…
çek istirdadıyetkili hamilciro silsilesiağır kusurla iktisapkötü niyetli iktisappasif husumet ehliyeti
-
Avans/teminat olarak verilen çekte bedelsizlik iddiasının ispat yükü
2022/683 E. 2025/214 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin avans veya teminat olarak verildiği ve bedelsiz olduğu iddia edildiğinde, çekin ödeme aracı niteliği ve bağımsız borç ikrarını içeren senet olması nedeniyle bu iddianın ispat yükü, iddiayı ileri süren senet borçlusuna aittir ve bu husus ancak yazılı/kesin delille ispatlanabilir. Taraflar arasındaki sözleşme veya protokolde çekin avans/teminat olarak verildiğine dair açık bir hüküm yoksa ve ticari defter kayıtları ile çek bedelinin, borçlunun üstlendiği masraflarla örtüştüğü tespit edilmişse, çekin bedelsiz olduğu iddiası ispatlanamamış sayılır…
menfi tespit davasıistirdat davasıispat yüküçekin bağımsız borç ikrarı niteliğipeşin satış karinesisulh protokolü
-
Keşidecinin çek zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2025/233 E. 2025/239 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi sıfatı, hamil sıfatını taşımadığından bu davayı açma ehliyetine sahip değildir.
-
Muacceliyet şartı ve ödeme belgesi ile ihtiyati haczin kaldırılması
2025/97 E. 2025/200 K. ·
İhtiyati hacizdiğer
Taraflar arasındaki protokolde birden fazla bononun birbirine bağlı muacceliyet koşuluna tabi tutulması halinde, bonolardan birinin vadesinde ödenmemesi diğerini de muaccel kılar; ancak muaccel hale gelen bonoya dayalı ihtiyati haciz talebi sonrasında, borçlu tarafından borcu sona erdiren, yargılama gerektirmeyen banka havalesi biçimindeki ödeme belgesi sunulmuşsa, bu ödeme belgesinin ihtiyati haciz kararı verildikten sonra yapılmış olması, ödeme belgesinin itiraz aşamasında dikkate alınmamasını haklı kılmaz; ödeme belgesi dikkate alınarak ihtiyati…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazmuacceliyet koşulubono/kambiyo senediprotokolbanka havalesi ile ödeme belgesi
-
Çek defteri tesliminin ispatlanamaması halinde risk devamının depo kararına engeli
2022/1103 E. 2025/167 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Alacağın muacceliyeti hesap kat tarihinde başladığından zamanaşımı süresi bu tarihten itibaren işler. Sözleşme 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğünden önce akdedilmişse genel işlem koşulu denetimi uygulanamaz. Bankaların eski çek defterlerinden kaynaklı sorumluluğu 5941 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi kapsamında sınırlı olup, çek defterinin davalıya teslim edildiği ispatlanamayan çekler yönünden risk devamına dayalı depo kararı verilemez; buna karşılık karşılıksız çıkan ve sorumluluk tutarı ödenmeyen çekler yönünden depo kararı verilebilir. İstinaf…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesihesap kat ihtarıtemerrützamanaşımıgenel işlem koşulu
-
Teminat bonosu iddiasının ispatlanamaması nedeniyle menfi tespit reddi
2022/1094 E. 2025/166 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir bononun teminat amacıyla verildiğini iddia eden taraf bu iddiasını yazılı delille ispat etmekle yükümlüdür; bu ispat sağlanamazsa bono kayıtsız şartsız bir ödeme vaadi olarak sonuç doğurur. Ayrıca, bir genel kredi sözleşmesine teminat olarak verilen senet, o sözleşmeye açıkça atıfla sonradan kullandırılan (limit artırımı niteliğindeki) kredileri de teminat altına alır; teminat senedi olduğu kabul edilse dahi, senet tutarından fazla alacağın bu sonraki kredi nedeniyle sabit olması halinde senet sorumluluğu devam eder. Şirket ortaklığından ayrılma,…
menfi tespitkambiyo senedibonoteminat senediaçığa bonoispat yükü
-
Türk Lirası çekle ödemeyi çekincesiz kabul eden alacaklı kur farkı isteyemez
2022/680 E. 2025/189 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişki dövize endeksli olsa da, alacaklı; borçlu tarafından Türk Lirası üzerinden düzenlenip kendisine teslim edilen çekleri herhangi bir çekince ileri sürmeksizin kabul edip bedelini tahsil etmişse, bu ödemeleri kabul ettiği andan sonra kurlardaki dalgalanmayı gerekçe göstererek kur farkı talep edemez; kur farkı talebinin kabulü için sözleşmede buna ilişkin açık bir hüküm veya taraflar arasında süregelen bir teamülün ispatı gerekir; ileri tarihli çek olması da bu sonucu değiştirmez.
kur farkı alacağıitirazın iptalidövize endeksli ticari ilişkiteamülçekinceticari defter kayıtları
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açamaması
2025/181 E. 2025/178 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi olup hamil sıfatı bulunmayan kişi bu davayı açamaz.
zayi nedeniyle iptal davasıhamil sıfatıkeşidecikıymetli evrakçek
-
Çek zayii davasında verilen teminatın iadesine kim karar verir
2025/53 E. 2025/145 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek zayii nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı kararı ihtiyati tedbir niteliğindedir; TTK 758(2) hükmünün mefhumu muhalifi gereği, dilekçe sahibi süresinde istirdat davası açmışsa ödeme yasağı kanun gereği devam eder ve bu tedbir çek zayii davasına bakan mahkeme tarafından kaldırılamaz. İstirdat davası, çek zayii iptali prosedürünün devamı niteliğinde olduğundan, tedbir karşılığı alınan teminatın iadesi koşullarının (HMK 89/1, HMK 392/2 kıyasen) oluşup oluşmadığına da istirdat davasına bakan mahkeme karar verir; bu nedenle konusuz kalan çek…
çek zayii ve iptali davasıödeme yasağı (ihtiyati tedbir)istirdat davasıteminatın iadesikonusuz kalmamefhumu muhalif
-
Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haczin kesin hacze dönüşmesi halinde teminatın iadesi
2025/68 E. 2025/139 K. ·
İhtiyati hacizkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz kararında, borçlunun icra mahkemesinden talep ettiği takibin durdurulmasına ilişkin tedbir talebi reddedilmiş ve borçlu ihtiyati haciz kararına itiraz etmemişse, on günlük ödeme süresinin geçirilmesiyle ihtiyati haciz kendiliğinden kesin hacze dönüşür; bu durumda ihtiyati haciz için alınan teminatın iadesi koşulları (HMK 89(1), HMK 392(2) kıyasen) oluşmuş sayılır ve teminatın iadesine karar verilmesi gerekir.
ihtiyati hacizteminatın iadesikambiyo senedine özgü haciz yolukesin hacze dönüşmekıyasen uygulama
-
Çeklerin icra takibine konulmaması için ihtiyati tedbir kabul edildi
2025/47 E. 2025/138 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit/istirdat davasında, İİK 72/2 uyarınca dava konusu çeklerin icra takibine konulmaması için ihtiyati tedbir talep edildiğinde, çekin ciro kabiliyeti nedeniyle üçüncü kişilerin etkilenebileceği gerekçesiyle tedbir talebi doğrudan reddedilemez; bu risk, tedbir kararına 'davanın tarafları arasında hüküm ifade etmek üzere' kaydı konularak bertaraf edilir. Taraflar arasındaki yazışmalarda çeklere ilişkin görüşme ve beyanların bulunması, yaklaşık ispat şartının sağlandığı kabul edilerek tedbir kararı verilmesini gerektirir.
ihtiyati tedbirmenfi tespit davasıyaklaşık ispatkambiyo senediciroüçüncü kişi hukuku
-
Çekte imzasız düzeltme ve bozuk ciro silsilesi itirazının reddi
2025/155 E. 2025/134 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekte keşideci tarafından imzalanmamış/paraflanmamış bir bedel düzeltmesi bulunması halinde, bu düzeltme inkar halinde göz önünde tutulmaz ve senedin düzeltme öncesi hali esas alınır; ancak alacaklının düzeltme öncesi bedelin altında kalan bir miktar için talepte bulunması halinde taleple bağlılık kuralı gereği bu miktar için çekin geçerliliği kabul edilir ve imzasız değişiklik senedin kambiyo vasfını ortadan kaldırmaz. Ayrıca çekte ilk cironun lehtara ait olmaması ciro zincirinde kopukluk yaratsa da, lehtarın kendisi zincire ikinci ciranta olarak dahil…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazçekciro silsilesibeyaz cirogeriye ciro
-
Bonoda teminat iddiası ispatlanamazsa menfi tespit reddedilir
2022/630 E. 2025/127 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bonoda teminat kaydı bulunmaması ve teminat sözleşmesi ibraz edilmemesi halinde, kambiyo senedinin soyutluk (mücerretlik) prensibi gereği bononun teminat amacıyla verildiği iddiası davacı tarafça ispatlanmak zorundadır; aval veren de temel ilişkiye dayalı itiraz ve defileri ileri süremez. Açıklama içermeyen banka havaleleri ve çek ödemeleri mevcut bir borcun ödendiğine karine oluştursa da, bu ödemelerin belirli bir bono/senet bedeline mahsuben yapıldığı ayrıca ispatlanmadıkça borcun sona erdiği kabul edilemez. İhtiyati tedbir kararı bulunmadan İİK 72/4…
menfi tespitistirdatbonoavalkambiyo senedinde soyutluk (mücerretlik) prensibihukuki yarar
-
Çeke dayalı ihtiyati hacizde yetki ve itiraz sebeplerinin kapsamı
2025/134 E. 2025/132 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkeme, çekin keşide veya ödeme yeri mahkemesi de olabilir; kıymetli evrak hükümleri bu yönde HMK/İİK 50 ile birlikte uygulanır. Çekle ilgili açılan zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı tedbiri veya çek bedelinin bloke edilmesi, ihtiyati haciz kararının verilmesine veya devamına engel oluşturmaz. İhtiyati hacze itiraz, İİK 265'te sayılan sebeplerle (mahkemenin yetkisi, teminat, ihtiyati haczin dayandığı nedenler) sınırlıdır; çekteki imzaya itiraz niteliğindeki iddialar bu kapsamda değildir…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazçekzayi nedeniyle çek iptaliödeme yasağı (ödemekten men) tedbiriyetkili mahkeme
-
Çek bedeline dayalı menfi tespit tedbirinde yaklaşık ispat şartı
2025/43 E. 2025/86 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İİK 72/2 uyarınca menfi tespit davası öncesinde icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talebinde, çekin bir ödeme aracı olduğu ve peşin satış karinesi gereği çekin tesliminin malın da teslim edildiğini gösterdiği kabul edilir; tedbir talep eden, çekin avans niteliğinde verildiğini veya malın teslim edilmediğini yazılı delille (sözleşme, sipariş formu, ödeme belgesi, ihtarname vb.) ortaya koymadıkça, sadece çek suretine dayanarak talepte bulunması yaklaşık ispat koşulunu sağlamaz ve bu durumda verilen ihtiyati tedbir kararı kaldırılmalıdır.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıİİK 72/2peşin satış karinesiçek
-
Çek istirdadı davasında arabuluculuk dava şartı aranamaz
2025/61 E. 2025/84 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792. madde uyarınca açılan çek istirdadı davası, konusu bir miktar para alacağı olmadığından TTK 5/A maddesindeki zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Dava sürecinde terditli olarak ileri sürülen çek bedelinin istirdadına ilişkin talep de, esas talep olan çekin istirdadı isteminin kabulüne bağlı olduğundan, bu terditli talebin varlığı da arabuluculuk dava şartını gerektirmez.
çek istirdadıarabuluculuk dava şartıterditli talepusulden retTTK 5/A
-
Bono teminat iddiasının ispatlanamaması nedeniyle istirdat davasının reddi
2022/574 E. 2025/74 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir kambiyo senedi (bono) soyutluk prensibi nedeniyle temel ilişkiden bağımsız kayıtsız şartsız bir borç ilişkisi doğurur; senedin teminat için düzenlendiğini iddia eden borçlu bu iddiasını yazılı delille ispatlamak zorundadır. İspat yükünü karşılayamayan borçlu yönünden, kambiyo senetlerinin borç ikrarı niteliği gözetilerek senedin bakiye borç için düzenlendiği kabul edilir ve taraflar arasındaki ilişkinin bu senetle tasfiye edildiği sonucuna varılır.
istirdat davasıbonokambiyo senedisoyutluk (mücerretlik) prensibiispat yüküteminat senedi
-
Lehdara protesto çekilmeden cirantaya ihtiyati haciz istenemez
2025/55 E. 2025/56 K. ·
İhtiyati hacizdiğer
Bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinde, alacaklının bono keşidecisine karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için önceden protesto çekmesine gerek yoktur; ancak cirantaya (ve cirantaya aval verenlere) karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için keşideciye karşı ödememe protestosu çekilmiş olması ve bu protestonun talebe eklenmesi şarttır; bu süre hak düşürücü olup mahkemece re'sen gözetilir, protesto yoksa cirantaya müracaat hakkı doğmaz ve ihtiyati haciz kaldırılır. Ayrıca senedin teminat senedi olduğu, bedelsiz olduğu veya protokol uyarınca ödendiği yönündeki…
-
Muvazaa iddiasıyla açılan tazminat davasında akrabalık tek başına yeterli delil değildir
2022/757 E. 2025/20 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir taşınmazın akraba bir üçüncü kişiye devrinin, alacaklıdan mal kaçırma amacıyla muvazaalı yapıldığının kabulü için, akrabalık ilişkisinin varlığı tek başına yeterli değildir; devir tarihi itibariyle üçüncü kişinin ödeme gücünün bulunup bulunmadığı, gerçek bir bedel ödeyip ödemediği ve devrin, asıl taraflar arasındaki alacak ihtilafının doğmasından önceki bir tarihte gerçekleşip gerçekleşmediği birlikte değerlendirilmelidir. İhtilaf henüz doğmadan yapılan ve gerçek bir bedel karşılığında (kredi kullanımı, ödeme dekontları gibi somut verilerle…
muvazaatapu iptali ve tesciltalep sonucu ile bağlılıkhilealacaklıdan mal kaçırmakambiyo senedi
-
Üçüncü kişinin haciz baskısıyla senet düzenlendiği iddiasında ikrahın koşulları
2022/957 E. 2025/16 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Üçüncü kişinin borcundan dolayı başlatılan icra takibinde, borçlu sıfatı bulunmayan ve haczin yapıldığı işletmenin sahibi de olmayan kişilerin, alacaklının kanundan kaynaklanan cebri icra hak ve yetkisini kullanması karşısında düzenledikleri protokol ve senedin ikrah (korkutma) altında yapıldığının kabulü için, TBK 38 uyarınca alacaklının bu durumdan aşırı bir menfaat sağlamış olması gerekir; günün ekonomik koşullarına göre aşırı menfaat sağlandığı ispatlanamadığı takdirde ikrah olgusu gerçekleşmemiş sayılır ve düzenlenen senetle borç üstlenilmiş kabul…
ikrah (korkutma)menfi tespitkambiyo senedi (bono)protokolhacizistihkak iddiası
-
Sipariş edilen malın teslim süresi geçtikten sonra çekin iadesi talebiyle açılan menfi tespit davasının konusuz kalması
2024/2018 E. 2025/8 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmede belirlenen teslim süresi dava tarihi itibariyle geçmiş ve mal henüz teslim edilmemişse, davacının menfi tespit davası açmakta haklı olduğu kabul edilir; davadan sonra malın teslim edilmiş olması (davacının geciken ifayı kabul etmesi) davanın konusunu ortadan kaldırır ve karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir; bu durumda yargılama gideri ve vekalet ücretinin, dava tarihinde haksız durumda olan davalıya yükletilmesi hukuka uygundur.
menfi tespit davasıkonusuz kalmakambiyo senediteslim süresigeciken ifanın kabulüyargılama gideri
-
Çek istirdadında hamilin kötüniyet/ağır kusurunun ceza soruşturması delilleriyle ispatı
2020/861 E. 2024/1979 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı ve menfi tespit davalarında davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalı hamilin/cirantanın çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlamak zorundadır. Bu ispat yükümlülüğü, ceza soruşturmasında toplanan delillerin (ifadeler, sicil kayıtları, ciro silsilesi tutarsızlıkları) değerlendirilmesini engellemez; cirantaların gerçek bir ticari ilişki olmaksızın, iyiniyetli hamil haklarından yararlanmak amacıyla organize biçimde çeki birbirlerine ciro ettikleri ve buna…
çek istirdadımenfi tespitTTK 792TTK 790yetkili hamilkötüniyet
-
Yabancı unsurlu çekte vasıflandırma TTK'ya göre yapılır, görev mutlak ticari davadır
2024/2017 E. 2024/2006 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı unsurlu bir çeke bağlı uyuşmazlıklarda Türk hâkimi öncelikle vasıflandırma sorununu Türk hukukuna, yani TTK'nın ilgili hükümlerine göre çözmelidir. Bu vasıflandırma sonucunda uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen bir çeke dayandığı tespit edilirse, dava tarafların tacir sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme buna göre belirlenmelidir; bu husus gözetilmeden verilen görevsizlik kararı hukuka aykırıdır.
vasıflandırma sorunukanunlar ihtilafımutlak ticari davayabancılık unsurumüteselsil sorumlulukihtiyati haciz
-
TBK 100 uyarınca kısmi ödemelerin mahsubunda kademeli hesaplama zorunluluğu
2020/311 E. 2024/1943 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun hesabın kat edilmesinden sonra yapılan kısmi ödemelerle mahsubunda, alacaklının TBK m.100 uyarınca kısmi ödemeleri öncelikle faiz ve masraflara mahsup etme hakkı bulunduğundan, hesaplamanın tahsilatların tek seferde takip tarihindeki toplam alacaktan mahsubu şeklinde değil, her bir kısmi ödemenin yapıldığı tarihteki mevcut ferilerden öncelikli olarak düşülüp kalan bakiyeye faiz uygulanması şeklinde kademeli olarak yapılması gerekir. Bu şekilde yapılan hesaplama sonucu bulunan alacak, takip talebindeki toplam…
itirazın iptaliTBK m.100kısmi ödemenin mahsubuhesabın kat edilmesimüteselsil kefaleticra inkar tazminatı