Muacceliyet şartı ve ödeme belgesi ile ihtiyati haczin kaldırılması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/97 E. 2025/200 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizdiğerKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Taraflar arasındaki protokolde birden fazla bononun birbirine bağlı muacceliyet koşuluna tabi tutulması halinde, bonolardan birinin vadesinde ödenmemesi diğerini de muaccel kılar; ancak muaccel hale gelen bonoya dayalı ihtiyati haciz talebi sonrasında, borçlu tarafından borcu sona erdiren, yargılama gerektirmeyen banka havalesi biçimindeki ödeme belgesi sunulmuşsa, bu ödeme belgesinin ihtiyati haciz kararı verildikten sonra yapılmış olması, ödeme belgesinin itiraz aşamasında dikkate alınmamasını haklı kılmaz; ödeme belgesi dikkate alınarak ihtiyati hacze itiraz kabul edilmeli ve ihtiyati haciz kararı kaldırılmalıdır.
Ele alınan sorunlar
Bononun vadesinde ödenmemesinin diğer bonoyu muaccel kılıp kılmadığı → ret
İddia: İtiraz eden borçlular vekili, 30.09.2024 vade tarihli bononun 01.10.2024 tarihinde ödendiğini, bu nedenle 30.10.2024 vade tarihli bonoya ilişkin muacceliyet şartının oluşmadığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Ön protokolde bononun vadesinde ödenmemesi halinde diğer bononun muaccel olacağı kararlaştırıldığından, ihtiyati haciz kararına itiraz edenlerin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır. 30.09.2024 vadeli bononun vadesinde değil bir gün sonra (01.10.2024) ödenmiş olması nedeniyle muacceliyet şartının gerçekleştiği kabul edilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Vadesinde ödenmeyen bonoya dayalı ihtiyati haciz talebinin, ödeme belgesine karşın geçerliliği → ret
İddia: Alacaklı vekili, ödemenin ihtiyati hacze itiraz sebebi olamayacağını, banka havalesi ile yapılan ödeme belgesinin dikkate alınmaması gerektiğini, ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Ödenen bono için de ihtiyati haciz talep edildiği ve ihtiyati haciz kararının verildiği sabittir. Alacaklıya banka havalesi ile yapılan ödeme belgesinin dikkate alınmaması talebi yerinde değildir. Bu nedenle alacaklı vekilinin 30.09.2024 tarihli bonoya ilişkin istinaf sebebi yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
İhtiyati haciz kararından sonra yapılan ödemenin (30.10.2024 vadeli bono) itiraz aşamasında dikkate alınıp alınamayacağı → kabul
İddia: İtiraz eden borçlular vekili, 30.10.2024 vade tarihli bono bedelinin 09.10.2024 tarihinde ödendiğini, bu ödemenin ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını gerektirdiğini; ayrıca ihtiyati haciz kararının uygulanması sürecinde haciz baskısı altında fazladan ödeme yapıldığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Borcu sonlandıran, yargılama gerektirmeyen banka havalesi ile vade tarihi belirtilerek yapılan ödeme belgesi dikkate alınarak ödeme nedeniyle ihtiyati haciz kararına yapılan itiraz haklıdır. İlk derece mahkemesinin, ikinci bononun ödemesinin ihtiyati haciz kararından sonra yapıldığı gerekçesiyle bu bonoya ilişkin ödeme belgesini dikkate almadan itirazın reddine karar vermesi doğru olmamıştır. Bu nedenle itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek ek kararın kaldırılmasına ve itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Protokolde birbirine bağlı muacceliyet koşulu bulunan bonolara dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, ihtiyati haciz kararı verildikten sonra yapılan ödemenin, yargılama gerektirmeyen banka havalesi belgesiyle ispatlanması halinde itiraz aşamasında dikkate alınması gerektiği yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati hacze itiraz uyuşmazlıkları için bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ muacceliyet koşulu↗ bono/kambiyo senedi↗ protokol↗ banka havalesi ile ödeme belgesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/97
KARAR NO 2025/200
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/10/2024 (Ek Karar) - 04/10/2024 (D.İş Karar)
NUMARASI 2024/1200 D.İş - 2024/1166 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İhtiyati hacze itirazın kısmen kabulüne ilişkin 23/10/2024 tarihli ek kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili; iki adet bono ile karşı yanlardan toplam 1.200.000- TL alacaklı olduğunu vadesinde borçluların borçlarını ödemediğini, borçluların borcuna ve masraflarına yeterli miktarda taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
Mahkemece; Taraflar arasında protokol imzalandığını, İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas nolu, İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas nolu, İstanbul ... İcra Dairesinin ...Esas nolu dosyalarının borcunun teminatı olarak borçtan mahsup edilmek üzere senetler aldığını, ilk ödeme tarihli senedin 30/09/2024 tarihli olduğunu, bu ödeme tarihinde ilk senet ödenmez ise diğer senetlerin muacceliyet kazanacağına dair açık hüküm bulunduğunu; senetlerin hala alacaklı elinde olmasınında ödenmediğine karine teşkil edeceğini, böylece "vadesi gelmiş kuvvetle muhtemel alacak şartının" ihtiyati haciz yönünden gerçekleştiğinden 1.200.000-TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçluların, taşınır mallarının, taşınmaz mallarının, üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının, ihtiyaten haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
Karşı yan borçlular vekili; mahkemeye verdiği 10.10.2024 tarihli dilekçe ile 30.09.2024 ödeme tarihli senet/bono, müvekkilinde 01.10.2024 tarihinde ... A.Ş hesabına 600.000-TL olarak gönderildiğini, akabinde ise ödenen borç ile ilgili mahkemeye 04.10.2024 tarihinde başvuru yapılarak "30.09.2024 ödeme tarihli senedin ödenmediği bu nedenle 30.10.2024 tarihli senet için de muacceliyet şartlarının oluştuğu ileri sürülerek" haksız ve mesnetsiz bir talepte bulunulduğunu, talep tarihi göz önüne alındığında müvekkilinin sadece 30.10.2024 ödeme tarihli senet borcu olduğunu, 30.09.2024 tarihli senede ait bir borcunun olmadığını, akabinde; esasa geçen ... şirketi ihtiyati haciz kararı ile İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nde ...
esas sayılı takibi başlattığı buradan aldığı talimat yazısı ile İstanbul ...İcra Dairesinin ... talimat sayılı dosyası ile aynı gün müvekkili ... A.Ş'ye hacze gelindiği, haciz baskısı altında fazladan ödeme alınmaya çalışıldığını, 09.10.2024 tarihinde vadesi gelmemiş senedini ... Şirketi'nin hesabına göndermek zorunda kaldığını belirterek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; ihtiyati haciz talep eden 30.09.2024 ve 30.10.2024 vade tarihli 600.000-TL bedelli iki adet bononun taraflar arasında imzalanan protokol kapsamında davacıya verildiğini ayrıca taraflar arasında imzalanan protokolde bonolardan birinin vadesi geldiğinde diğerinin de muaccel olacağı belirtilerek ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, mahkemece 04.10.2024 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiği, ihtiyati hacze itiraz eden tarafından bonoların ödendiği bu nedenle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep ettiğini, talep konusu bonolardan 30.09.2024 vade tarihli bononun 01.10.2024 tarihinde, 30.10.2024 vade tarihli bononun ise 09.10.2024 tarihinde ödendiğini, 30.09.2024 vade tarihli bono muaccel olduğunu ve bir gün sonra ihtiyati hacze itiraz eden tarafından ödendiğini, mahkemece ödeme tarihinden sonra ihtiyati haciz kararı verildiğinden 600.000-TL yönünden talebin düşülmesi gerektiğini, 30.10.2024 vade tarihli bono 09.10.2024 tarihinde ödenmiş olup sonradan ödeme yönünden karar kaldırılmamış ancak infaz aşamasında bu ödemeler İcra Müdürlüğü'ne yapılacak itiraz ile nazara alınacağından ihtiyati hacze itirazın kısmen kabulüne 600.000-TL bono bakımından kabulüne, 600.000-TL bono bakımından itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
1-İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; davaya konu dosya uyarınca borçlular aleyhine ihtiyati haciz kararı alınmış olup borçlular ihtiyati haciz kararına itiraz ettiğini, alınan ihtiyati haciz kararına istinaden İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosya ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi yoluna başvurulduğunu, İİK madde 265 uyarınca ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayıldığından davacının itirazlarının değerlendirilmesi hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında protokol imzalandığını, protokol maddelerine uyulduğunu, hukuka aykırı hiçbir işlem yapılmadığını, 23/10/2024 tarihli hukuka aykırı ara kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, alacağın tahsilini teminen teminatsız olarak, karşı yan borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
2- Karşı yan borçlular vekili; 30/09/2024 vade tarihli bono müvekkili tarafından 01/10/2024 tarihinde ... A.Ş hesabına 600.000-TL olacak şekilde ödendiğini, alacaklı tarafından ödenen borç ile ilgili İstanbul Anadolu 7.ATM'ne 04/10/2024 tarihli başvuru ile 30.09.2024 tarihli senedin ödenmediği nedeniyle 30.10.2024 tarihli bono için de muaccelliyet şartlarının oluştuğu ileri sürülerek, ihtiyati haciz kararı ile birlikte İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nde ... Esas sayılı takibi başlatarak İcra Müdürlüğü'nden aldığı talimat yazısı ile İstanbul ...İcra Dairesinin ... Talimat sayılı dosyası ile aynı gün ... A.Ş'ye hacze gelinerek saat 14:00-20:00'a kadar haciz baskısı ile müvekkilinden fazla ödeme alınmaya çalışıldığını, 09.10.2024 tarihinde vadesi gelmeyen bonoyu hesabına ödemek zorunda kaldığını, İstanbul 15.ATM'ne 2024/581 esas numaralı dosya ile müvekillerinin borçlu bulunmadığına ilişkin menfi tespit davası açıldığı, 30/09/2024 vade tarihli bono 01/10/2024 tarihinde, 30/10/2024 vade tarihli bono ise 09.10.2024 tarihinde müvekkil tarafından ödendiğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep ;ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. Taraflar arasında düzenlenen protokol ile ihtiyati haciz isteyen alacaklıya üç adet bono verildiği ,30.09.2024 vadeli olan bononun 01.10.2024 tarihinde karşı yan tarafından ödendiği, 01.10.2024 tarihinde alacaklı vekili tarafından 30.09.2024 tarihli bononun vadesinde ödenmediği belirtilerek 04.10.2024 tarihinde her iki bonoya dayalı olarak ihtiyati haciz kararı talep edildiği , 08/10.2024 tarihinde ihtiyati haciz kararının mahkemeden teslim alınarak ihtiyati haciz kararının uygulandığı 09.10.2024 tarihinde 30.10.2024 tarihli ikinci bono bedelinin ödendiği anlaşılmaktadır. Alacaklı vekili tarafından İstanbul Anadolu 18 İcra Dairesinin 2024/17387 esas sayılı dosyasında başlatılan esasa ilişkin icra takibine karşı İstanbul Anadolu 16 İcra Hukuk Mahkemesinin 2024/663 esas-856 karar sayılı 19.12.2024 tarihli ilamı ile "Yargıtay 12.
HDnin 2023/5451E-2024/2871K sayılı kararı "Genel olarak, icra hukukuna ilişkin itiraz ve şikayetlerde TMK'nun 2. maddesinin uygulanma kabiliyeti yoktur. Ancak, yukarıda belirtilen diğer yasa maddeleri göz önüne alındığında bu tip olaylarla sınırlı kalmak üzere objektif iyi niyet kurallarının gözardı edilmemesi gerekir. Hakkın kötüye kullanılmasını; hukuken var olan bir hakkın sınırlarını aşarak ya da o hakkı gerekçe göstererek hukuka aykırı eylemler yapma durumu olarak veya bir hakkın yasaların tanıdığı yetkilerin sınırları içinde olmakla birlikte, amacından saptırılarak kullanılması olarak da açıklanabilir. Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesine göre herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.
Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz. Yani, bir hak sahibi, hakkını kullanırken ve borçlu borcunu öderken objektif iyi niyet kurallarına uymak, dürüst davranmak, başkalarını zarara uğratmamak zorundadır. Hak sahibi, başkasına zarar vermek amacını taşımasa bile hareketi açıkça iyi niyet kurallarına aykırı ise ve başkasını zarara uğratıyorsa veya hak sahibine sağladığı yarar ile başkasına verdiği zarar arasında aşırı dengesizlik varsa, bu durum hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilebilir. Anayasa başta olmak üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, Türk Medeni Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu, hak sahibinin hakkını kullanırken objektif iyi niyet kuralları içinde hareket etmesini emretmiş, aksi davranışın hukuk düzeni tarafından korunamayacağını belirtmiştir...".
Bu durumda, davacılarca, ödeme tarihinden bir gün sonra ödeme yapılması nedeniyle, gecikme faizi işletilmesi ve sözleşmedeki muacceliyet koşuluna dayanarak vadesi gelmeyen diğer bononun da takibe konmasının dürüstlük kuralları ile bağdaşmayacağı ,söz konusu ödeme takip tarihi olan 08.10.2024 tarihinden çok önce 01.10.2024 tarihinde yapılmış olup, varlık yönetim şirketi olarak, temel işi para tahsilatı olan davalının takipten önce söz konusu ödemeden bilgisi olmaması söz konusu edilemez." gerekçesiyle takibin iptaline karar verilmiştir. Ön protokolde bononun vadesinde ödenmemesi halinde diğer bononun muaccel olacağı kararlaştırıldığından ihtiyati haciz kararına itiraz edenlerin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.
Ödenen bono için de ihtiyati haciz talep edildiği ve ihtiyati haciz kararının verildiği sabittir. Alacaklı vekili her ne kadar ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, ödemenin itiraz sebebi olamayacağını ileri sürse de; alacaklıya banka havalesi ile yapılan ödeme belgesinin dikkate alınmaması talebi yerinde değildir.İlk derece mahkemesince; ihtiyati haciz kararı üzerine ödenen ikinci bononun ödemesinin ihtiyati haciz kararından sonra yapıldığı gerekçesiyle 30.10.2024 vade tarihli bonoya ilişkin ödeme belgesi dikkate alınmadan itirazın reddine karar verilmesi ise doğru olmamıştır. Borcu sonlandıran, yargılama gerektirmeyen banka havalesi ile vade tarihi belirtilerek yapılan ödeme belgesi dikkate alınarak ödeme nedeniyle ihtiyati haciz kararına yapılan itiraz haklıdır.
Açıklanan nedenlerle; alacaklı vekilinin 30.09.2024 tarihli bonoya ilişkin istinaf sebebi yerinde olmadığından ihtiyati haciz isteyen vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, ihtiyati hacize itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılmasına, yeniden karar verilerek itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1- İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, İtiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/1200 D.İş - 2024/1166 Karar sayılı ve 23/10/2024 tarihli ihtiyati hacze itirazın kısmen kabulüne -kısmen reddine ilişkin ek kararının, HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA" "İtirazın kabulü ile; 2024/1200 D.İş - 2024/1166 Karar 04/10/2024 tarihli itiraz eden borçlular aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA, " İlk derece mahkemesine ilişkin olarak ; "9.500-TL vekalet ücretinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlulara verilmesine,"Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde ihtiyati hacze itiraz edenlere iadesine, İhtiyati haciz talep eden alacaklı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, borçlular tarafından yapılan 238-TL istinaf yargı giderinin alacaklıdan alınarak itiraz eden borçlulara verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
11/02/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/9309 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi