Keşidecinin çek zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/233 E. 2025/239 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi sıfatı, hamil sıfatını taşımadığından bu davayı açma ehliyetine sahip değildir.
Ele alınan sorunlar
Keşidecinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkının bulunup bulunmadığı → ret
İddia: Davacı vekili, bazı hallerde keşidecinin de dava açma hakkı bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2 maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK 652). Somut olayda davacının keşideci olduğu, hamil sıfatı bulunmadığı gözetildiğinde davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararda, TTK 651/2 ve 652 maddeleri uyarınca zayi nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davasını açma hakkının münhasıran hamile ait olduğu, keşideci/hesap sahibinin bu davayı açma ehliyetinin bulunmadığı yönünde açık bir norm yorumu yapılmıştır; bu yönüyle benzer uyuşmazlıklarda bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- hamil sıfatı / dava açma ehliyeti (aktif dava ehliyeti)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi↗ hamil↗ keşideci↗ hasımsız iptal davası↗ kıymetli evrak↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/233
KARAR NO 2025/239
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 30/01/2025
NUMARASI 2025/71 Esas - 2025/66 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/02/2025
Davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili,... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... seri nolu, 31.03.2025 keşide tarihli ve 350.590-TL tutarlı çeki, müşterisi ...AŞne teslim edilmek üzere, ... A.Ş'ye, 20.12.2024 tarihinde, teslim edildiğini,çekin müşteriye ulaşmadığını kaybedildiğini ileri sürerek , zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiş,Mahkemece, davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi olduğu anlaşıldığı,hamil sıfatı bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Davacı vekili;bazı hallerde keşidecinin dava açma hakkı bulunduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK nın 651/2 maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK nın652maddesi ) Somut olayda; davacının keşideci olduğu hamil sıfatı bulunmadığı gözetildiğinde davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde bulunmamış,başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.13/02/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/10472 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi