Sipariş edilen malın teslim süresi geçtikten sonra çekin iadesi talebiyle açılan menfi tespit davasının konusuz kalması

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2024/2018

KARAR NO 2025/8

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 02/10/2024

NUMARASI 2023/1202 Esas - 2024/923 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

Davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili;müvekkilinin davalı tarafa 31.10.2023 tarihinde Kalite düzeyi 1,5*1500*3000/110 plaka 5940 kg., Kalite 5*1500*3000/5 plaka 1.440 kg olmak üzere iki kalem malzeme siparişi için, ürünlerin toplam satış bedeli de 501.000-TL+KDV olarak teklif verdiğini, davalı tarafın teklife olumlu cevap verdiğini ve davalı tarafından proforma fatura düzenleyerek müvekkiline gönderildiğini,3 gün içinde teslim edilmesi gereken ürünlerin teslim edilmediğini,durumun davalıya bildirildiğini ancak davalı tarafından geri dönüş alınmadığını, davanın kabulü ile sipariş nedeniyle davalıya verilen ... çek nolu, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan 603.000-TL bedelli çekin iadesini ve davalı yana borçlu olunmadığının tespitine, itirazın haksız olması sebebiyle;

davalı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacıya verilen çekin keşide tarihinden önce tüm sipariş konusu ürünlerin teslim edildiğini,keşide tarihinin 15.01.2024 olup ürünlerin 05.01.2024 ve 10.01.2024 tarihinde teslim edildiğini,davacının ürün siparişine karşılık çek verdiğini,siparişi verilen ürünlerin kendine ödeme tarihinden önce teslim edildiğini, daha sonra ürün bedellerinin karşılığı çeki ödediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; çekin ticari ilişki kapsamında verildiği konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, dava açıldıktan sonra yargılama sırasında mal tesliminin gerçekleştiğini, davanın 20/12/2023 tarihinde açıldığı, 05/02/2024 ve 10/01/2024 tarihli teslimlerin olduğu anlaşılmakla açılan davanın konusuz kaldığı, davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, konusuz kalma durumunun ön inceleme duruşması yapılmadan meydana geldiği anlaşılmakla nispi vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın esası bakımından karar verilmesine yer olmadığına, davacı vekili içinAAÜT nin 6. maddesine göre takdir olunan 33.165-TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacıya verdiği çekin keşide tarihinden önce tüm sipariş konusu ürünler davacıya teslim edildiğini, çek keşide tarihi 15.01.2024 olduğunu, ürünler 05.01.2024 ve 10.01.2024 tarihinde teslim edildiğini, davanın konusuz kalması nedeniyle değil davacının dava açma hakkı olmadığından davanın reddi gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı tarafından sipariş edilen ürüne karşılık davalıya verildiği iddia edilen çekin davacıya mal teslim edilmediğinden çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davadan sonra davacıya mal tesliminin gerçekleşmesi nedeniyle konusu kalmayan dava nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş,yargı gideri davalıya yükletilmiş ,davacı yararına vekalet ücreti takdir edilmiştir.Davalı vekili,davacının dava açma hakkı doğmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.Dava açıldıktan sonra ;avans olarak verilen çek karşılığı emtia davacı tarafça teslim alındığından davanın konusu kalmamıştır. Davalı vekilinin davacının dava açma hakkı olmadığına yönelik istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.

6100 sayılı HMK’nın; 326-(2) "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır." hükmünü haizdir. Taraflar arasında ticari ilişki her iki tarafın kabulünde olup davalı tarafından düzenlenen 31.10.2023 tarihli proforma faturada ödeme şekli peşin, teslim tarihi ise 3 iş günü yazılıdır.01.11.2023 tarihli çek teslim tutanağı ile çek davalıya teslim edilmiştir.HMK nın 199 maddesi ile elektronik ortamdaki veriler belge kabul edildiğinden davalı tarafça sunulan Watshap yazışmaları belge olarak değerlendirilmiştir. Çekin keşide tarihi 15.01.2024,davanın açılış tarihi ise, 20.12.2023 tarihidir.

02. 11.2023 tarihinde davalı şirket tarafından" depocuların ruloyu açtıklarında yüzeyinde sorun tesbit ettiklerini, pazartesi kesin gelecek olan yeni malzemeden size çarşamba günü teslim edebiliriz" dedikleri,03.11.2023 tarihinde davacı şirket yetkilisi teslim tarihine uyulmadığından siparişin iptal edildiğini bildirerek çekin iadesini istemiştir. Anlatılanlara göre dava tarihi itibariyle üç iş günü teslim süresinin geçtiği halde mal teslimi yapılmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacının sipariş ettiği ürünler için ileri tarihli çek verdiği,teslim süresi üç iş günü içinde teslim yapılmadığı, çekin gününden evvel mal teslimi yapılması davalıyı haklı hale getirmediği, ancak davacının geciken ifayı kabul ettiği anlaşılmaktadır.

Dava tarihi itibariyle davacının dava açmakta haklı olduğu belirlenmekle konusu kalmayan dava nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, yargı gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile kalan 187,8‬0-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 20-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.

07/01/2025