Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açamaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/181 E. 2025/178 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi olup hamil sıfatı bulunmayan kişi bu davayı açamaz.
Ele alınan sorunlar
Zayi nedeniyle çek iptali davasını açma hakkının kime ait olduğu → ret
İddia: Davacı vekili, ilgili mevzuatın hiçbir yerinde çek hamili tarafından açılması gerektiğinin yazmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK'nın 651/2. maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir (TTK 652). Somut olayda davacının çek hesabı sahibi olduğu, çek hamili sıfatının bulunmadığı gözetildiğinde davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davasının, senet üzerinde hak sahibi olan hamil tarafından açılabileceği, keşideci/hesap sahibinin hamil sıfatı taşımadığı için bu davayı açamayacağı yönündeki tespit bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali davasının hamil sıfatı taşımayan kişi tarafından açılamayacağı (dava açma hakkı/aktif dava ehliyeti)
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle iptal davası↗ hamil sıfatı↗ keşideci↗ kıymetli evrak↗ çek↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/181
KARAR NO 2025/178
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 06/01/2025
NUMARASI 2025/1 Esas - 2025/7 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2025
Davanın usulden reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
Davacı vekili, müvekkili adına ... Bankası eski ... şimdiki ... şubesinden aldığı 8011013 nolu çek numaralı 40.000-TL bedelli çekin müvekkili tarafından kaybedildiğini, zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiş,Mahkemece, davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi(hesap sahibi) olduğu anlaşıldığı,hamil sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.Davacı vekili; ilgili mevzuatın hiçbir yerinde çek hamili tarafından açılması gerektiği yazmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK nın 651/2 maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir.
Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK nın652maddesi ) Somut olayda; davacının çek hesabı sahibi olduğu çek hamili sıfatı bulunmadığı gözetildiğinde davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde bulunmamış,istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/02/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/9658 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi