Lehdara protesto çekilmeden cirantaya ihtiyati haciz istenemez

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/55

KARAR NO 2025/56

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/09/2024 (Ek Karar)

NUMARASI 2024/425 D.İş - 2024/425 Karar

İhtiyati hacze itiraza ilişkin 17/09/2024 tarihli ek kararın itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili; müvekkiline keşidecisi davalı ... San. Tic. Ltd. Şti., diğer borçluları ... ve ... olan 02.01.2024 düzenleme tarihli 30.01.2024 vade tarihli 13.000.000-TL değerindeki senedin ciro edilerek teslim edildiğini, bononun vadesi geldiği halde ödenmediğini, bonodan kaynaklı müvekkilinin 13.000.000-TL alacağı tahsil edilemediğini, alacaklarının bir rehinle teminat altında olmadığı gibi, haricen yaptıkları araştırmada borçluların mal kaçırma işlemlerine başladıklarını öğrendiklerini belirterek davalı borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının 13.000.000-TL miktarınca ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI Mahkemece talep yerinde görülerek ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili; müvekkilleri ... ve ... ile ... arasında 15.01.2023 tarihli protokol yapılması ile ticari ilişki başladığını, ... tarafından verilen 8.000.000-TLnin 30.12.2023 tarihinde 13 milyon TL olarak diğer taraf ... ve ... tarafından ...'a ödeneceğini, Protokolde ödemeye ilişkin olarak 15.01.2023 keşide ve 30.12.2023 vade tarihli 13 Milyon TL miktarlı Teminat senedi düzenlenerek ...'a verileceğini, bunun üzerine ... ilçesi ... parselde Gayrimenkul Üzerine de 1.000.000-TL'lik ipotek konulacağını, ödeme yapılması sonrasında teminat senedinin iade edeceğinin kararlaştırıldığını, söz konusu senedin ...’a protokol tarihi itibariyle teslim edildiğini, protokole göre alacaklı olan ...'ın hileli işlemleri başvurarak protokolde teminat senedi olduğu açıkça yazılı bulunan senedi ciroladığını ve senedi kendisinin işleme koymayarak kardeşi ve/veya akrabası olan ...

üzerinden İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasından kambiyo takibi başlatıldığını, iş bu takibe konulan söz konusu senette gerek protokol kapsamında gerekse senedin düzenlendiği sırada ... İnşaat Ticaret Ltd Şti herhangi bir şekilde borçlu ve taahhüt veren olmadığı halde iş bu şirketinde kaşesi senedin ön yüze vurulmak suretiyle takip talebinde borçlu olarak yazıldığını, senedin ön yüzüne vurulan kaşenin şirket yetkilisi tarafından şirket kaşesinin vurulduğu bölüm imzalanmadığının görüldüğünü, 24.06.2024 tarihinde ... ile ... arasında ikinci bir protokol yapıldığını, ikinci protokol kapsamında Bahçelievler inşaatta ikinci normal kat Ambarlı inşaatta denize bakan dubleks daire, 3 milyon TL nakit, 9 aya vadeli 1 adet 1 milyon TL'lik çek ödenmesi karşılığında ...

tarafından elinde bulundurulan 30.04.2024 vadeli 4.300.000 TL senet, 30.12.2023 vade tarihli 13 milyon TL'lik senet ve yine 30.01.2024 vadeli 30.01.2024 vadeli senetlerin geri iadesi konusunda anlaşıldığını, ikinci protokol kapsamında taraflar karşılıklı olarak alacaklarının kapandığını kabul ettiklerini, davacı tarafın edimlerini yerine getirdiğini, ... elinde bulundurduğu ve davacı müvekkil ...'na teslim etmesi gereken 30.01.2024 vade tarihli 13. Milyon TL'lik ikinci senedi ...'e verdiğini, ...'in cirolayarak alacaklı olarak talepde bulunduğunu ,ihtiyati haciz kararı üzerine İstanbul ... İcra Dairesi ... esas sayılı dosyasından haciz işlemlerine başlandığını ileri sürülerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece;ihtiyati haciz kararı alacaklı tarafça İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında takibe konulduğu, itiraz edenler vekilince yasal sürede huzurdaki itirazda bulunulduğunu, itiraz eden bononun teminat bonosu olduğunu iddia ederek protokol sunduğunu, incelenen protokol de teminat olarak bahsedilen bononun, keşide tarihi, vadesi, keşidecisi, lehtarı ( bononun ihtiyati hacze dayanak bono olduğunu gösterir unsurlar) açıkca yazılmadığı,bono üzerinde teminat olduğunu gösterir kayıt bulunmadığı, protokolde senet hamili ...'in imzası bulunmadığı ,İİK nın 265 madde kapsamında olmayan itirazın kabul edilmediğini, itiraz eden vekilinin ihtiyati hacze dayanak bono bedelinin ödendiği iddiasında ise;

sunulan protokolün senet hamili ...'in yokluğunda senet lehdarı ve keşidecisi arasında düzenlendiği, ödeme iddiasının senedin ön yüzünde yer alan lehdar ve keşideci arasında ileri sürülebileceği,ihtiyati haciz isteyen tarafın hamil olarak sunduğu bononun yasal unsurları taşıdığı, bononun geçersiz olduğu ve üzerindeki kayıtların gerçeğe aykırı olduğunun değerlendirilmesinin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle itirazların reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz edenler vekili; itiraz dilekçesini aynen tekrar ederek ihtiyati haciz kararına itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep bonoya dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İhtiyati haciz isteyebilmek için İİK’nın 257/1. maddesine göre, alacağın muaccel olması ve rehinle temin edilmemiş olması yeterlidir. Hamilin, bonoyu tanzim edene yani keşideciye ve keşideci lehine aval verene karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için, vadenin gelmesi yeterli olup, ayrıca ödememe protestosu çekmesi ve bu protestoyu bono ile birlikte ihtiyati haciz talebine eklemesi gerekmemektedir. Çünkü, yetkili hamil bu kişilere karşı doğrudan doğruya talep hakkına sahiptir. TTK'nın 779/1 maddesine göre, bir bonoyu tanzim eden kimse; tıpkı bir poliçeyi kabul eden gibi sorumludur. Bono keşidecisi, tıpkı poliçede senedi kabul eden muhatap gibi sorumlu olduğuna göre, poliçeyi kabul eden muhatap, hamile karşı sebepsiz iktisap dolayısıyla borçlu kalabildiğine göre, bono keşidecisinin de hamile karşı aynı nedenle sorumlu olması gerekir.TTK'nın 778/c.maddesinin atfı gereği TTK 708.maddesi uyarınca ibraz edilmemesi halinde borçlunun TTK'nın 712.

maddesine göre bankaya tevdi hakkı da bulunmaktadır. Bu nedenlerle, hamilin bono keşidecisine karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için önceden protesto düzenlemesine gerek yok ise de, alacaklının cirantalara, bunlar lehine aval verenlere karşı ihtiyati haciz isteyebilmesi için, keşideciye karşı ödememe protestosu çekmiş olması ve bu protestoyu ihtiyati haciz talebine eklemesi şarttır. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi esas no: 2014/6087 Karar no : 2014/8964 12/05/2014 tarihli kararı) Dayanak senet örneği incelendiğinde; ... şirketi kaşesi ve kefil kısmında ... adı yazılı olup senet metninde ikişer ayrı imza bulunmaktadır. Senedin ... emrine düzenlendiği, senet arkasında ki cirodan sonra hamil ihtiyati haciz isteyenin cirosu bulunmaktadır.

Protesto keşidesi için kanunda belirlenen süre hakdüşürücü süre olup re'sen nazara alınmalıdır. Dosya mevcudunda ihtiyati hacze konu 30.01.2024 tarihli senedin ödenmesi konusunda keşideciye protesto çektiğine ilişkin dosyaya sunulu bulunan Noter evrakı bulunmamaktadır. Bu halde ihtiyati haciz talep eden alacaklının cirantaya müracaat hakkı bulunmadığından ... aleyhine ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğinden lehdar yönünden itirazın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Süresinde itirazda bulunan muteriz lehdar yönünden başvurunun kabulü ile itirazın reddine ilişkin ek kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Diğer itiraz eden senet borçluları yönünden ileri sürülen itiraz sebepleri bir menfi tespit davasında incelenebilecek nitelikte olup İİK nın 265 maddesinde yazılı itiraz sebeblerinden değildir.İhtiyati haciz kararı vadesi geçmiş üzerinde teminat kaydı olmayan bonoya dayalı verildiği, senedin üzerine teminat olarak verildiğine ilişkin kayıt bulunmadığı;

İİK nın 265 maddesine göre itiraz sebepleri, ihtiyati haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi ve teminat olarak sınırlandığı, somut olayda senedin vadesinin geldiği, senedin bedelsizliği, teminat senedi olduğu iddiaları İİK 265. maddesinde sayılan sebeplerden olmadığı, lehdar dışındaki borçluların verilen ihtiyati haciz kararına karşı itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmakla borçlu itiraz eden ... yönünden istinaf başvurusunun kabulüne, diğer borçlular yönünden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:İtiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne;

1- İtiraz eden ... yönünden İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/425D.İş - 2024/425 karar sayılı itirazın reddine ilişkin 07/11/2024 tarihli ret kararının HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "İtiraz eden ... bakımından ihtiyati hacze itirazın kabulü ile; İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/425D.İş esas 2024/425D.İş karar sayılı 17/09/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının ... bakımından KALDIRILMASINA" 3- İtiraz edenler ... ve ... ltd şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; "9.500-TL vekalet ücretinin alacaklıdan alınarak itiraz eden ...'na ödenmesine, Peşin harcın istinaf karar harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

16/01/2025