Kıymetli evrak (kambiyo)
TTK 645-849 · 5941 sK · 2488 karar (agac.json bildirimi: 1136)
Alt başlıklar:
Çek 687Bono 274Kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali ve genel hükümler 129Nama, emre ve hamiline yazılı senetler 13Kambiyo senedinde sebepsiz zenginleşme 23
Usul yaprakları:
Görev ve yetki 127Hak düşürücü süre 75Zamanaşımı 19Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 182
-
Çeki ibraz eden kişinin taraf değişikliği talebiyle değiştirilmesi
2022/569 E. 2024/1970 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çekin rızası dışında elinden çıkması nedeniyle açılan istirdat/geri verme talebinde, davacının davayı açtığı sırada bankaca bildirilen kişinin çeki ibraz eden hamil olarak gösterilmesi ve davalının bu ibrazı inkar etmeyip çeki daha önceki bir cirantaya geri verdiğini savunması durumunda, husumetin hatalı yöneltilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanır; bu hâlde HMK m.124/3 uyarınca karşı tarafın rızası aranmaksızın taraf değişikliği talebi kabul edilerek davanın doğru hasma yöneltilmesine olanak tanınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir; bu…
istirdat davasıTTK 792mücerretlik ilkesikötü niyetle iktisapağır kusurpasif husumet
-
Yargılama sırasında davacının vefatı nedeniyle taraf teşkili eksikliği
2022/1042 E. 2024/1942 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yargılama sırasında (istinaf incelemesi dahil) taraflardan birinin ölmesi halinde, taraf ve dava ehliyeti dava şartı niteliğinde olduğundan bu husus yargılamanın her aşamasında resen gözetilir; ölen tarafın vekiliyle vekalet ilişkisi kural olarak sona erdiğinden, mirasçılar davaya katılıp taraf teşkili sağlanmadan verilmiş karar, ileri sürülen istinaf sebepleri incelenmeksizin kaldırılır ve dosya taraf teşkilinin sağlanması için ilk derece mahkemesine gönderilir.
taraf ve dava ehliyetidava şartıresen gözetmetaraf teşkilivekalet ilişkisinin sona ermesimenfi tespit davası
-
Fatura Bedeli Alacağında İspat ve Takas Def'inin Süresinde İleri Sürülmemesi
2022/1985 E. 2024/1960 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Faturaya dayalı icra takibinde, takip konusu faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması, bu faturalara konu malların davalıya teslim edildiğinin ispatı için yeterlidir; defterde kayıtlı olmayan faturalar için ise teslimin ayrıca kanıtlanması gerekir. Takas def'i, süresinde verilen cevap dilekçesinde ileri sürülmediği takdirde, faturaya dayalı takipte cari hesaba sonradan kaydedilen alacak kalemleri (örn. çek bedeli) dikkate alınamaz; takas def'inin süresinde ileri sürülmesi ilke olarak zorunludur.
itirazın iptaliticari defter kaydıispat yükütakas def'icari hesapicra inkar tazminatı
-
Çek istirdadında kötüniyet/ağır kusur ispat yükü davacıdadır
2022/241 E. 2024/1972 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekin herhangi bir suretle hamilin elinden çıkması nedeniyle açılan istirdat ve menfi tespit davalarında, davacının çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerekir. Ciro silsilesi düzgün olan ve edinim sırasında ödeme yasağını bildiğine ilişkin delil bulunmayan hamilin, çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü yoktur; bunun aksi çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır.
çek istirdadımenfi tespitkambiyo senedikötüniyetli iktisapağır kusurciro silsilesi
-
Süresi geçtikten sonra yapılan istinaf başvurusunda eski hale getirme talebinin reddi
2022/505 E. 2024/1962 K. ·
Tazminatdiğer
Kesinleşmiş süre içinde yapılmayan istinaf başvurusunda, tarafın günümüz UYAP sistemi üzerinden dilekçe hazırlama ve harç yatırma imkânı bulunduğundan, olağan hava koşulları (kar yağışı) nedeniyle ofise fiziksel ulaşımın engellenmesi eski hale getirme (HMK 95-96) sebebi olarak kabul edilemez ve başvuru usulden reddedilir. Ayrıca, banka tarafından üçüncü bir kişiye yetkisiz teslim edilen çek karnesinden kaynaklanan maddi tazminat talebinde, çeklerin davacıya iade edilmiş olması ve davacının önceki beyanıyla maddi zararının karşılandığını kabul etmiş…
eski hale getirmeistinaf başvuru süresiusulden reddiUYAPmaddi tazminatmanevi tazminat
-
Çekte zayi nedeniyle iptal davasında aktif husumet ehliyeti
2024/2014 E. 2024/1965 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, çekin keşidecisi TTK 757-764 ve TTK 651/2 uyarınca bu davayı açma hakkına sahip değildir; bu hak senet üzerinde hak sahibi olan hamile/lehdara aittir. Çek imzalı ve kaşeli olarak kaybolduğu ileri sürülmüşse, TTK 680 kapsamındaki açık (eksik doldurulmuş) çek olarak değerlendirilemez ve lehdarın dava açma hakkı bulunduğu kabul edilerek ilanlar yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir; keşidecinin husumet yokluğu gerekçesiyle lehdarın da davasının reddedilmesi hatalıdır.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetkeşidecilehdarhamilaçık çek
-
Senedin ihdas nedenine ilişkin ikrar sonrası bedelsizlik iddiasının reddi
2024/1020 E. 2024/1966 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Malen kayıtlı bir bonoya karşı bedelsizlik iddiasında bulunan senet borçlusu, bu iddiasını ispatlamakla yükümlüdür; ancak borçlunun daha önce başka bir yargı merciine sunduğu dilekçede senetlerin belirli bir ticari ilişkiden doğan borca karşılık verildiğini ve bu borcun ödendiğini ileri sürmüş olması, borcun varlığının ve malların/edimin teslim alındığının ikrarı niteliğindedir. Bu ikrardan sonra borçlu, aynı senetler için mal teslim edilmediği gerekçesiyle bedelsizlik iddiasında bulunamaz; ispat yükü tekrar davalıya geçmez.
menfi tespit davasıbonomalen kaydısenedin taliliispat yüküsoyut borç tanıması
-
Kur farkı alacağı için sözleşme/teamül şartı ve çekle ödemenin etkisi
2022/613 E. 2024/1927 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kur farkı alacağının talep edilebilmesi, taraflar arasındaki sözleşmede bu yönde hüküm bulunmasına veya akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olmasına bağlıdır; faturaların yabancı para birimiyle düzenlenmiş olması dövize endeksli ilişkinin ispatı için yeterlidir ve kur farkı faturası düzenlenmesi bu hakkın koşulu değildir. Ancak sözleşmede aksine hüküm yoksa, borcun Türk Lirası üzerinden düzenlenmiş çekle ödenmesi ve satıcının bu ödemeyi hak saklı tutmaksızın kabul etmesi halinde, satıcı bu aşamadan sonra kur farkı talep edemez.
kur farkı alacağıdövize endeksli ticari ilişkiitirazın iptaliTBK 99hak saklı tutmaçekle ödeme
-
Müteselsil kefilin gayrinakit çek riskinden depo sorumluluğu
2022/885 E. 2024/1916 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefilin, asıl borçluya verilen çek karnesindeki çekler nedeniyle doğan gayrinakit riski (kanuni karşılık/depo bedeli) açıkça üstlendiğine dair hüküm bulunması hâlinde, kefil bu depo yükümlülüğünden asıl borçluyla birlikte sorumludur. Ancak depo talebine konu çeklerin 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/9. maddesinde düzenlenen beş yıllık ibraz/sorumluluk süresinin, istinaf karar tarihine kadar dolması hâlinde, bankanın bu çeklere ilişkin ödeme sorumluluğu sona erer ve depo talebi konusuz kalarak bu kısım için karar…
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesigayrinakit kredi/depo yükümlülüğü5941 sayılı Çek Kanunu 3/9konusuz kalma
-
Çekte ödeme yasağı tedbiri, ihtiyati haciz kararına engel değildir
2024/1975 E. 2024/1926 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek hakkında açılan zayi nedeniyle iptal davası kapsamında verilen ödeme yasağı tedbirinin ve bu tedbir doğrultusunda çek bedelinin bankada bloke edilmiş olmasının, çekin süresinde ibraz edildiği ve bu nedenle işlem yapılamadığı sabit olduğunda, İİK 257/1 ve 258/1 kapsamındaki ihtiyati haciz şartlarının oluşmasına engel oluşturmaz.
ihtiyati hacizçeködeme yasağı tedbirizayi nedeniyle iptal davasıkambiyo vasfımuacceliyet
-
Sulh sözleşmesinde gabin iddiasında bir yıllık hak düşürücü süre
2024/1980 E. 2024/1912 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
TBK 28/2 uyarınca gabin nedeniyle sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülebilmesi için tanınan bir yıllık hak düşürücü süre, zarar görenin ekonomik zor durumunun ortadan kalktığı tarihten itibaren işlemeye başlar; sulh sözleşmesi kapsamında borçlu tarafından yapılan ödemelerin ve devirlerin gerçekleştiği tarih, ekonomik zorluğun sona erdiği tarih olarak kabul edilir ve bu tarihten itibaren bir yıl içinde ileri sürülmeyen gabin iddiası hak düşürücü süre nedeniyle dinlenemez.
gabinhak düşürücü süresulh sözleşmesipasif husumetkıymetli evrak (bono)TBK 28
-
Bonoya dayalı ihtiyati hacizde yetki şartı ve itiraz sebeplerinin sınırlılığı
2024/1986 E. 2024/1910 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Bonoya dayalı ihtiyati haciz kararına yapılan itirazda, mahkemenin yetkisine itiraz süresi içinde ileri sürülebilir ve yetki şartının geçerliliği için tarafların tacir sıfatı ile bono üzerindeki düzenleme yeri/yetki kaydı esas alınır; taraflar tacir ise ve bonoda geçerli bir yetki şartı varsa yetkiye itiraz reddedilir. İhtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri İİK 265'te sınırlı sayılmış olup, imzaya itiraz veya borç ilişkisinin bulunmadığına dair iddialar gibi menfi tespit, istihkak veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazyetki şartıbonomutlak ticari davamenfi tespit davası
-
İşlemden kaldırılan davada kesin süre içinde harç yatırılmaması
2024/1981 E. 2024/1908 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
İşlemden kaldırılan bir davada, kaldırma tarihinden itibaren bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulmuşsa yeniden harç alınması gerekir; bu harcın yatırılması için verilen kesin süreye uyulmaması ve dosyanın ikinci kez takipsiz bırakılması hâlinde, duruşmaya mazeret bildirilmiş olması sonucu değiştirmez ve dava HMK 150/6 ile 320/4 uyarınca açılmamış sayılır.
işlemden kaldırmayenilemekesin süreaçılmamış sayılmaharçkünye-çıkarımı: evrak zayi
-
Açık hesap alacağında zamanaşımı ve ticari defillerin ispat gücü
2024/1963 E. 2024/1888 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmayıp ticari ilişki açık hesap şeklinde işlemişse, bu ilişkiye TTK'nın cari hesap hükümleri uygulanmaz; ilişki satım niteliğinde kabul edilerek satım bedelinden kaynaklanan alacaklara 10 yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır. Ayrıca, taraflardan biri mahkemenin usulüne uygun tebligatına rağmen kendi ticari defterlerini ibrazdan kaçınırsa, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş ticari defterleri HMK 222(3) uyarınca kendisi lehine delil teşkil eder ve bu durumda ayrıca fatura veya teslim belgesi ibrazına…
açık hesap ilişkisicari hesap sözleşmesizamanaşımı def'iticari defterlerin delil niteliğiHMK 222(3) - defter ibrazından kaçınmaimza inkarı
-
Ciro edilen çekin karşılıksız çıkması halinde açık hesap alacağının takibi
2022/659 E. 2024/1869 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Temel borç ilişkisinin ifası uğruna verilen ve tedavül eden bir çekin karşılıksız çıkması, çeki veren tarafın temel borcunu (örneğin açık hesap bakiyesini) sona erdirmez; borç, ancak muhatap banka tarafından alacaklıya fiilen ödeme yapıldığında sona erer. Çekin karşılıksız çıkması halinde ödeme yapıldığını ispat yükü, çeki veren/ciro eden tarafa aittir ve bu ispat yazılı delille yapılmalıdır. İspat sağlanamadığı takdirde alacaklı, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dilerse açık hesap bakiyesine dilerse çek bedeline dayanarak takip yapabilir.
itirazın iptaliaçık hesap alacağıkambiyo senediifa uğruna vermemücerretlik ilkesiispat yükü
-
Haciz sırasında verilen bono - korkutma (TBK 38) iddiasının ispatlanamaması
2022/306 E. 2024/1863 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Hukuka uygun şekilde icra edilen haciz ve muhafaza tedbiri sırasında üçüncü kişinin verdiği kambiyo taahhüdü, TBK 38/2 uyarınca takip alacaklısına aşırı menfaat sağladığı ve TBK 38/1 uyarınca korkutma altında verildiği ispatlanmadıkça geçerlidir; teminat karşılığı haczi engelleme veya istihkak davası gibi yasal yollara başvurmadan senet verilmesi, korkutma iddiasının ispatını zayıflatır. Ayrıca üçüncü kişinin bu şekilde verdiği bağımsız borç taahhüdü, asıl borçlunun imzaya itirazının kabul edilmiş olmasından etkilenmez.
menfi tespit davasıkorkutma (TBK 38)kambiyo senedihaciz ve muhafaza tedbiribağımsız borç üstlenimiistihkak davası
-
Teminat senedi taahhüdünde iki senetten birinin ödenmesi hâlinde diğer taahhüdün ifası
2022/385 E. 2024/1874 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında, senedin teminat senedi olduğu ve bedelsiz kaldığı iddiası ispat yükü kendisinde olan borçlu tarafça yazılı delille ispatlanmalıdır; soyutluk ilkesi gereği aval verenin taahhüdü şekle ait noksanlık dışında geçersiz kılınamaz. Aynı kaynaktan doğan birden fazla taahhüt için ayrı ayrı düzenlenmiş teminat senetleri birbirinden bağımsız değerlendirilemez; senetlerden birinin alacaklı tarafından tahsil edilmiş olması ve diğer taahhüdün konusu olan borcun bulunmadığının tespit edilmesi halinde, borçlunun geriye…
menfi tespitkambiyo senedibonosoyutluk ilkesiavalteminat senedi
-
Çeklerin tahsil edildiğinin kabulü halinde alacağın ispat edilememesi
2022/600 E. 2024/1878 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cari hesap ilişkisinde, alacaklının davaya konu takip alacağının kapsamına giren çeklerin ödenmediğini ileri sürmesi halinde, tarafların birlikte imzaladığı çek iade bordrosu ile alacaklının dava dilekçesindeki 'elden ödeme yapıldığı' yönündeki beyanı birlikte değerlendirilir; bu beyan, iade bordrosunda saklı tutulan alacak hakkına rağmen çek bedelinin tahsil edildiğinin kabulünü gerektirir ve alacağını bu şekilde ispat edemeyen davacının itirazın iptali talebi reddedilir. Ayrıca, davacının ayrı bir icra takibine konu ettiği çek bedeli, eldeki itirazın…
itirazın iptalicari hesapçek iade bordrosuispat yüküticari defter kaydıtakas
-
Bono niteliğindeki senedin teminat amaçlı verildiği iddiasında ispat yükü
2023/277 E. 2024/1842 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında ispat yükü davacı/borçludadır. Senedin teminat amacıyla verildiğini veya boş kısımlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğunu ileri süren borçlu, bu iddiasını yazılı delille ispat etmek zorundadır; bu husus tanık beyanı veya yeminle ispat edilemez. Yazı/imza yaşı tespitine ilişkin talepler, bu alanda bilimsel olarak kabul görmüş standart bir analiz yöntemi bulunmadığından kural olarak sonuçsuz kalır.
menfi tespit davasıkambiyo senedi (bono)açığa imza / açığa bonoispat yüküyazılı delilsenedin talil edilmesi
-
İhtiyati hacze itirazda sebepler İİK 265 ile sınırlıdır
2024/1928 E. 2024/1837 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
İhtiyati haciz kararına itiraz, İİK'nın 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan sebeplerle (haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi ve teminat) yapılabilir; borcun varlığına, senetteki imzanın sahteliğine veya ticari ilişkinin bulunmadığına yönelik itirazlar bu kapsamda değerlendirilemez ve ancak esas hakkında açılacak menfi tespit veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilir.
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazbonoborç ikrarımenfi tespit davasıitirazın iptali davası
-
Çekte lehtar/ciranta olmayan kişinin aktif husumeti yoktur
2024/1873 E. 2024/1844 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasını açabilmek için davacının çek üzerinde yetkili hamil sıfatına sahip olması gerekir; bu sıfat, lehtar olma veya lehtardan gelen usulüne uygun ciro yoluyla senet zilyetliğinin devri ile kazanılır. Çek üzerinde lehtar olmayan, kendisine ciro yapılmamış ve çek üzerinde hak sahibi olmadığını kendisi beyan eden kişi yetkili hamil sayılmaz ve çekle ilgili iptal talebinde bulunamaz; böyle bir davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekir.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetyetkili hamilzilyetlikcirokıymetli evrak
-
Yabancı para faturalarda kur farkı talebi ve çekle ödemenin etkisi
2022/601 E. 2024/1822 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para birimi (Euro) üzerinden düzenlenmiş faturalara dayanması hâlinde, alacaklı borcun vadesinde ödenmemesi üzerine fiili ödeme/takip tarihindeki rayiç üzerinden kur farkı talep edebilir; faturaların yabancı para cinsinden düzenlenmiş olması dövize endeksli ticari ilişkinin ispatı için yeterlidir ve ayrıca kur farkı faturası düzenlenmesi şartı aranmaz. Borçlunun yaptığı çek ödemesinin kur farkını da fiyatlandırarak kapsadığından söz edilebilmesi için, çekin somut olarak o yabancı para faturalara karşılık…
kur farkıyabancı para borcuTBK 99itirazın iptaliicra inkar tazminatıdövize endeksli ticari ilişki
-
Çek hesabı sahibinin hamil olmaması nedeniyle iptal davasında hukuki yarar yokluğu
2024/1915 E. 2024/1828 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, TTK 651/2 ve TTK 757-764 hükümleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çek hesabı sahibi/keşideci bu davayı açma hakkına sahip değildir. Çek, TTK 780-781'de belirtilen zorunlu unsurları (özellikle kayıtsız şartsız bedel havalesi ve keşide tarihi/yeri, imza) taşımadan henüz keşide edilmemiş ve hamile teslim edilmemiş boş bir yaprak ise kambiyo vasfını haiz olmadığından kıymetli evrak niteliğinde değildir ve bu haliyle zayi nedeniyle iptal davasına konu edilemez; keşidecinin…
zayi nedeniyle çek iptalihukuki yarardava şartıhamilboş çek yaprağıkambiyo vasfı
-
Teminat bonosunda hamilin kötüniyetli iktisabı ile menfi tespit
2022/575 E. 2024/1755 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Teminat kaydı içeren bir bononun bedelsizlik/teminat niteliği iddiasıyla açılan menfi tespit davasında, davacı önce bu iddiasını yazılı delille ispatlamalı, ardından senedi elinde bulunduran hamilin senedi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini kanıtlamalıdır. Hamilin senedi elinde bulundurma nedenini açıklama zorunluluğu yoktur; ancak hamilin bu konuda birbiriyle çelişen beyanlarda bulunması, senet üzerindeki teminat kaydıyla birlikte değerlendirildiğinde hamilin kötüniyetle iktisap ettiğinin kabulü için yeterli olabilir.…
menfi tespitbonokambiyo senedinin soyutluğu (mücerretlik)şahsi defiiyiniyetli hamilkötüniyetli iktisap
-
Bilirkişi raporuna itiraz edilmemesi nedeniyle usuli kazanılmış hak
2022/338 E. 2024/1716 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bilirkişi raporu usulünce tebliğ edilip süresinde itiraz edilmeyen taraf, raporda değerlendirilmiş hususlara ilişkin itirazlarını istinaf aşamasında ilk defa ileri süremez; bu konuda karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşur, ancak raporda hiç incelenmemiş hususlar ile mahkemenin rapordan farklı ve davacı aleyhine sonuca vardığı hususlar istinafta incelenebilir. Genel kredi sözleşmesi ilişkisinde, bankaca tazmin edilip nakde dönüşen çek sorumluluk bedelleri, kefilin gayrinakdi alacaklardan sorumlu olmaması ilkesinin kapsamı dışında kalır;…
itirazın iptalibilirkişi raporuna itirazusuli kazanılmış hakmüteselsil kefaletgayrinakdi krediçek depo talebi
-
Cari hesap alacağına mahsuben verilen senetlerin tasfiye niteliği
2022/479 E. 2024/1697 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cari hesap ilişkisinden kaynaklanan alacak davasında, borçlunun dayandığı senetlerin lehtar ve keşidecisinin dava dışı kişiler (taraf şirketlerin ortakları) olması, kambiyo senedinin mücerretliği prensibinin tek başına bu senetlerin asıl ticari ilişkiyle bağının kesildiği sonucunu doğurmaz; lehtar ile keşidecinin taraf şirketlerdeki ortaklık konumları, ortaklık geçmişleri ve alacaklının senetlerin taraflar arası ilişki kapsamında verildiğine dair beyanı birlikte değerlendirildiğinde, senetlerin dava dışı ortaklar arasındaki ayrı bir ilişkiye değil,…
itirazın iptalicari hesapkambiyo senedinin mücerretliği prensibiciroticari defter kaydıpay devri
-
Kambiyo senedinden borçlu olmadığının tespitinde ispat yükü
2022/425 E. 2024/1694 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında, senedin şirketin rızası hilafına ele geçirildiği ve anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasıyla dava açılmışsa ispat külfeti davacı borçluya aittir; hamilin çeki elinde bulundurma nedenini açıklama ve ispat yükümlülüğü yoktur. Bununla birlikte, hayatın olağan akışına aykırı bir durumu iddia eden veya savunan taraf bunu ispatlamak zorundadır; davalının çeki elinde bulundurma nedenine ilişkin beyanları çelişkili, makul olmayan ve hayatın olağan akışına aykırı ise, bu husus menfi tespit talebinin kabulünü…
menfi tespitkambiyo senediispat yükümücerretlikcirohayatın olağan akışı
-
Menfi tespit davasında ispat külfeti ve imzaların istiklali ilkesi
2022/532 E. 2024/1692 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinin bedelsizlik veya teminat çeki olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçludadır; davacı önce iddiasını yazılı delille kanıtlamalı, sonra hamilin iyiniyetsizliğini göstermelidir. Hamilin çeki elinde bulundurma nedenini açıklama yükümlülüğü yoktur. İmzaların istiklali ilkesi gereği hamil/ciranta imzasının sahteliği keşidecinin sorumluluğunu kaldırmaz. Konusu suç teşkil eden (bedelsiz senedi kullanma) hususlarda yemin deliline başvurulamaz.
menfi tespit davasıhatır çekiteminat çekiispat külfetiiyiniyetli hamilimzaların istiklali ilkesi
-
Menfi tespit davası öncesi çekin ödenmemesi ve devrin önlenmesi talebi
2024/1379 E. 2024/1668 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden önce açılan menfi tespit davası kapsamında ihtiyati tedbir talep edilmesi hâlinde, İİK 72/2 ile birlikte HMK 389 ve 390/3 hükümleri gözetilir; talep eden davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Çekin bir satım sözleşmesi bedeli için avans olarak verildiği veya sözleşmeden dönüldüğü iddiası, salt ihtarname ile ispatlanamaz; yazılı delil bulunmadıkça yaklaşık ispat koşulu sağlanmamış sayılır ve tedbir talebi reddedilir. Ayrıca çekin havale niteliği nedeniyle İİK 72/2 kapsamındaki tedbir, icra takibinin…
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıçekin havale niteliğiicra takibinin durdurulmasıçekin ibrazında ödenmemesi
-
Bedelsiz kalan bonoyu bilerek takibe koyan hamil aleyhine menfi tespit ve kötü niyet tazminatı
2022/189 E. 2024/1642 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Aynı keşideci ve aynı tarihli birden fazla bononun mevcut olduğu durumlarda, imza incelemeleri ve tarafların çelişen beyanları ile bonolardan birinin bedelsiz kaldığı ve hamil tarafından bilerek takibe konulduğu ispatlanırsa, borçlu bu bedelsizlik defini herkese karşı (mutlak defi niteliğinde) ileri sürebilir; ayrıca hamilin senedi bilerek kendi zararına devraldığının kanıtlanması şartıyla, kişisel nitelikteki bedelsizlik defi de hamile karşı ileri sürülebilir. Böyle bir durumda hem menfi tespit talebinin kabulü hem de İİK 72/5 uyarınca kötü niyet…
menfi tespitbonobedelsizlik defikişisel defimutlak defikötü niyet tazminatı