6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Mirası reddeden mirasçıların kambiyo takibine karşı menfi tespiti

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/333 E. 2025/221 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)

Davacının nitelemesi: İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Mirasını kayıtsız şartsız reddettiği mahkeme kararıyla sabit olan mirasçılar, alacaklının takibe devam etme talebi karşısında menfi tespit davası açmakta hukuki yarara sahiptir ve murisin borçlarından sorumlu tutulamazlar. Mirasçıların mirası ret hakkının sonradan düştüğü (terekeyi benimseme, tereke mallarını sahiplenme vb.) iddiası, bunu ileri süren tarafça somut delillerle ispatlanmadıkça kabul edilmez; salt murisin sağlığında malvarlığını devretmiş olması veya mirasçıların bazı menkulleri sahiplendiğine dair somutlaştırılmamış beyanlar, ret hakkının düştüğünü göstermeye yeterli değildir.

Ele alınan sorunlar

Görevli mahkeme → ret

İddia: Davalı vekili, davacıların murisin borcundan sorumlu olduklarını ve görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava, kambiyo senedine dayalı icra takibine karşı açılmış menfi tespit davası olduğundan, mahkeme elde ki davaya bakmaya görevlidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Menfi tespit davasında hukuki yarar → kabul

Gerekçe: Davacıların mirası reddettikleri belirli olmasına rağmen davalının takibe devam etme talebi nedeniyle davacıların menfi tespit davası açmakta hukuki yararları bulunmaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Mirasın reddinin borçtan sorumluluğa etkisi ve ret hakkının düşüp düşmediği → ret

İddia: Davalı vekili, murisin malvarlığını sağlığında mirasçılarına devrettiğini, mirasçıların terekeyi sahiplendiklerini ve bu nedenle mirası ret hakkının düştüğünü, mahkemenin bu hususu araştırmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Süresinde miras reddedildiğinden davacıların murisin borçlarından sorumlu tutulamayacağı; davacıların mirası ret haklarının düştüğüne ilişkin somut delil sunulmadığından davalı vekilinin davacıların mirası benimsediklerine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Murisin malvarlığını sağlığında mirasçılarına devrettiği iddialarının mirası ret hakkının düştüğünü kabule yeterli olmadığı, menkullerini sahiplendikleri beyanının somutlaştırılıp delillendirilmediği gözetildiğinde davacı mirasçıların açtığı davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Mirası reddettiği mahkeme kararıyla sabit olan mirasçıların, kambiyo takibine karşı açtıkları menfi tespit davasında hukuki yararlarının bulunduğu ve mirası ret hakkının düştüğüne ilişkin iddiaların somut delille ispatlanması gerektiği yönündeki değerlendirme açısından bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Kambiyo senedine dayalı icra takibine karşı açılan menfi tespit davasına bakmakla, takip dosyasındaki kambiyo senedi uyuşmazlığını inceleyen mahkeme görevlidir.
Dava şartı
hukuki yarar

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit istirdat kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip mirasın gerçek reddi hukuki yarar mirası ret hakkının düşmesi görevli mahkeme

Atıf yapılan mevzuat: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) — TMK 609TMK 611 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-a

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/333

KARAR NO 2025/221

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/11/2021

NUMARASI 2020/214 Esas - 2021/835 Karar

DAVA

Menfi Tespit ve İstirdat (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkillerinin murisi ...'ın davalıya verdiği 50.000-TL bedelli senedin tahsili için davalının müvekkilleri aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasıyla takip başlattığını, müvekkillerinin icra dairesine müteveffanın mirasını reddettiklerini,kendilerine tebligat yapılmaması gerektiğini beyan ettiklerini, müvekkillerinin mirasın reddine ilişkin mahkeme ilamlarını da sunduklarını, bunun üzerine takibin durdurulduğunu, davalının mirasın reddinden haberdar olduğunu, davalının takibin durdurulması kararına karşı icra hukuk mahkemesine başvurduğunu ileri sürerek, müvekkillerinin senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 21/09/2021 tarihli dilekçesiyle menfi tespit istemlerine ek olarak, dava devam ederken takip dosyasına 07/07/2021 tarihinde ödenmek zorunda kalınan 3.431,56-TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle istirdatına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacıların kambiyo takibine itirazlarını icra hukuk mahkemesi yerine icra dairesine yaptıklarını, icra dairesinin verdiği durdurma kararına karşı şikayet yoluna başvurulduğunu, esasen takibin kesinleştiğini, murisin davacı oğlu ...'ın temsilcisi olduğu ... Ltd. Şti.'yi temsil etmek üzere yetkilendirildiğini, murisin şirketi ve oğlunu temsilen hareket ettiğini, davaya konu alacaktan davacıların haberdar olduğunu, muris vefat ettiğinde ...'ın adresinde ikamet ettiğini, davacıların murisin terekesini sahiplenmelerine ve benimsemelerine rağmen mirası reddederek borçları kabul etmemelerinin kötüniyetli olduğunu, murisin borca batık bir vaziyette bulunduğunun iddia edilmediğini, mahkemece ölüm tarihinden sonra davacıların tereke üzerinde tasarrufta bulunup bulunmadıklarının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir..

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, sunulan İstanbul 1. SHM'nin 2018/1120 esas, 2018/1016 karar sayılı ve 11/10/2018 tarihli ve İstanbul 3. SHM'nin 2018/1083 esas, 2018/115 karar sayılı ve 09/10/2018 tarihli mirasın hükmen reddi kararlarıyla mirası reddettikleri, mirasın reddi kararının iptali için dava açılmadığı ve mirasçıların mirası reddettikleri bilinemeyeceğinden kötüniyet tazminatı talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne davacıların İstanbul ... İcra Dairesi'nin .. esas sayılı dosyasında davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, tahsil edilen 3.431,56-TL'nin 08/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, mirası reddetmiş davacıların gizlenmiş bir tereke malının bulunmadığını ispat etmeleri gerektiğini, mahkemenin bu hususu araştırmadığını; murisin davacı ve oğlu ...'ın yetkilisi olduğu ... Ltd. Şti.'yi temsil etmek üzere ... tarafından yetkilendirildiğini, murisin oğlunu ve şirketi temsilen hareket ettiğini, murisin muvazaalı olarak mallarını çocukları ve eşleri üzerine kaydettirdiğinin öğrenildiğini, fakat bu iddiaların araştırılmadığını; murisin kazandırıcı işlemlerinin yakınları tarafından öğrenildiğinde, borçlandırıcı işlemleri kendi üzerine yaptığını, bir otopark işletmesini alacaklılardan mal kaçırmak için mirasçılarına devrettiğini; murisin eşleri adına daire devirleri yaptığını, davacılarla murisin aynı adreste oturduğunu, onun menkullerini sahiplendiklerini;

davacıların murisin borcundan sorumlu olduklarını ve görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğunu belirterek,kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı tarafından davacılar aleyhine davacıların murisi tarafından keşide edilen senede dayalı olarak başlatılmış kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibinden dolayı davacıların mirası reddettiklerinden bahisle menfi tespit ve yapılan ödemenin istirdatı istemine ilişkindir. Dava kambiyo senedine dayalı icra takibine karşı açılmış menfi tespit davası olduğundan mahkeme elde ki davaya bakmaya görevlidir. İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takip dosyasında, alacaklı-davacı ... tarafından, borçlu ...-mirasçıları davalılar ..., ...,..., ..., ..., ve ... aleyhine, 50.000-TL asıl alacak ve ferileri olmak üzere toplam 65.560,96-TL'nin tahsili için 06/05/2019 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı;

takip dayanağının 50.000-TL bedelli, 04/01/2011 düzenleme ve 31/12/2016 vade tarihli senet olduğu; borçlular ..., ..., ..., ..., ... ve ...'in takibe mirasın reddi sebebiyle itiraz ettikleri; eldeki dava devam ederken 07/07/2021 tarihinde davacı ...'ın banka hesabına konulan haciz kapsamında dosyaya 3.431,56-TL ödeme yapıldığı ve ödemenin davalı-alacaklı tarafından 08/07/2021'de tahsilat işleminin yapıldığı anlaşılmıştır. İstanbul 1. SHM'nin 2018/1120 esas, 2018/1016 karar sayılı ve 11/10/2018 tarihli ilamında, davanın mirasın gerçek reddi olduğu, müteveffa ... mirasının TMK'nın 609 ve 611. maddeleri uyarınca davacı ..., ..., ..., ... ve ... tarafından kayıtsız şartsız reddedildiğinin tespit ve tesciline karar verildiği belirlenmiştir.

İstanbul 3. SHM'nin 2018/1083 esas, 2018/115 karar sayılı ve 09/10/2018 tarihli ilamında da, davanın mirasın gerçek reddi olduğu, ... mirasının davacı ... tarafından kayıtsız şartsız reddedildiğinin tespit ve tesciline karar verilmiştir. Davacıların mirası reddettikleri belirli olmasına rağmen davalının takibe devam etme talebi nedeniyle davacıların menfi tespit davası açmakta hukuki yararları bulunmaktadır. Süresinde miras reddedildiğinden; davacıların murisin borçlarından sorumlu tutulamayacağı; davacıların mirası ret haklarının düştüğüne ilişkin somut delil sunulmadığından davalı vekilinin davacıların mirası benimsediklerine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, murisin malvarlığını sağlığında mirasçılarına devir ettiği iddialarının mirası ret hakkının düştüğünü kabule yeterli olmadığı, menkullerini sahiplendikleri beyanının somutlaştırılıp delillendirilmediği gözetildiğinde davacı mirasçıların açtığı davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE Alınması gereken 3.415,50-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 854-TL harcın mahsubu ile kalan 2.561,50‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 27,90-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesinDosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/02/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/75132 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.