Çekte imzasız düzeltme ve bozuk ciro silsilesi itirazının reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/155 E. 2025/134 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çekte keşideci tarafından imzalanmamış/paraflanmamış bir bedel düzeltmesi bulunması halinde, bu düzeltme inkar halinde göz önünde tutulmaz ve senedin düzeltme öncesi hali esas alınır; ancak alacaklının düzeltme öncesi bedelin altında kalan bir miktar için talepte bulunması halinde taleple bağlılık kuralı gereği bu miktar için çekin geçerliliği kabul edilir ve imzasız değişiklik senedin kambiyo vasfını ortadan kaldırmaz. Ayrıca çekte ilk cironun lehtara ait olmaması ciro zincirinde kopukluk yaratsa da, lehtarın kendisi zincire ikinci ciranta olarak dahil olduğunda bu bozukluk lehtar ile keşideci arasındaki ilişkiyi etkilemez ve lehtar yetkili hamil kabul edilir; lehtarın sadece kendisinden önceki cirantayı takip hakkı bulunmaz.
Ele alınan sorunlar
Çekin bedel hanesindeki imzasız düzeltmenin geçerliliği ve kambiyo vasfı → ret
İddia: İtiraz eden borçlular vekili, çekin bedel hanesindeki düzeltmenin (5.500.000-TL'nin çizilip 3.950.000-TL yazılması) imzasız/paraf edilmeden yapıldığını, bu nedenle çekin kambiyo senedi vasfını kaybettiğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK'nın 207. maddesi uyarınca senette bulunan çıkıntı, kazıntı veya silinti ayrıca onanmamışsa inkar halinde göz önünde tutulmaz; yani senet metnindeki değişikliklerin geçerli olabilmesi için düzenleyen tarafından imza veya paraf edilerek onaylanması gerekir. Düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme dikkate alınmadan senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılması gerekir. Somut olayda çekin bedeli düzeltme öncesi haliyle (5.500.000-TL) esas alınması gerekirse de, alacaklı bu bedelin altında kalan 3.950.000-TL için ihtiyati haciz talep etmiş olup taleple bağlılık kuralı gereği bu miktar için çekin geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Yapılan imzasız değişiklik senedi bütünüyle geçersiz kılmaz; dolayısıyla çekin kambiyo vasfını kaybettiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Ciro zincirinde kopukluk bulunması halinde lehtarın yetkili hamil sayılması → ret
İddia: İtiraz eden borçlular vekili, çekte ilk cironun lehtara ait olmayıp borçlu tarafından yapıldığını, bu nedenle ciro silsilesinin bozuk olduğunu ve alacaklının çekte alacaklı/hamil sıfatını taşımadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Çekin arka yüzünde ilk cironun lehtara ait olmadığı ve ciro zincirinde kopukluk bulunduğu tespit edilmekle birlikte, çekin ikinci cirantası lehtardır. Lehtar ciro zinciri içinde yer aldığından bu bozukluk lehtar ile keşideci arasındaki ilişkiyi etkilemez; yalnızca lehtarın kendisinden önceki cirantayı takip hakkı bulunmamaktadır. İlk ciranta çeki lehtara ciro etmekle geriye ciro ile çekin ciro öncesi sorumluluk koşullarına dönüldüğü anlaşılmakla lehtarın yetkili hamil olduğu belirlenmiş, aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çekte imzasız bedel düzeltmesi ile ciro zincirindeki kopukluğun çekin geçerliliğine ve hamillik sıfatına etkisi konusunda somut kurallar (taleple bağlılık ve lehtarın zincire dahil olması durumunda yetkili hamillik) ortaya koyduğundan, benzer ihtiyati haciz itirazı uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ çek↗ ciro silsilesi↗ beyaz ciro↗ geriye ciro↗ yetkili hamil↗ kambiyo senedi vasfı↗ senette kazıntı/silinti↗ taleple bağlılık↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/155
KARAR NO 2025/134
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 26/09/2024 (Ek Karar)
NUMARASI 2024/389 D.İş - 2024/393 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İhtiyati hacze itirazın kısmen kabulü-reddine ilişkin 26/09/2024 tarihli ek kararın itirazı red edilen borçlular ... ve ... Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden vekili; karışı yan borçlu ... Şti nin ... Şubesi ... İban nolu hesabına ait 15.08.2024 keşide tarihli, 3.950.000-TL bedelli, ... seri nolu çeki müvekkili emrine keşide ettiğini, söz konusu çekin, müvekkili tarafından 23.08.2024 tarihinde ... ... Şubesi'ne tahsilat için sunulduğunu, ancak banka tarafından çekin TTK nın 780 maddede belirtilen zorunlu unsurları taşımadığı gerekçesiyle çeki işleme almadığını ve çekin karşılığını ödemediğini, bankanın bu hususta çek arkasına kayıt düştüğünü, ... Şti. tarafından keşide edilen, ... Şubesi ... İban nolu hesaba ait, 15.08.2024 keşide tarihli, 3.950.000-TL bedelli, ... seri nolu çek için borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczi ile menkullerin muhafaza altına alınması için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
Mahkemenin 2024/389 D.İş, 2024/393 karar, 29/08/2024 tarihli kararı ile ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati hacze itiraz edenler vekili; müvekkili şirketin keşidecisi olduğu ... Bankası ... Şubesi'ne ait ... Seri No'lu 15.08.2024 keşide tarihli 3.950.000-TL bedelli çekin bankaya ibrazı esnasında "TTKnın 780. Maddede belirtilen zorunlu unsurları taşımadığından bankaca herhangi bir işlem yapılamayan" çek hakkında mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiğini,ihtiyati haciz kararının uygulandığı İstanbul ... İcra Dairesinin ... sayılı dosya ile esas takibe geçildiğini ve müvekkili ... adına İstanbul 10. İcra Hukuk Mahkemesi 2024/409 esas sayılı dosya ile ... ve şirket adına ise İstanbul 10. İcra Hukuk Mahkemesi 2024/410 esas sayılı dosya ile borca itirazda bulunarak takibin iptali için dava açıldığını,çekin ön sayfasında yer alan bedel kısmındaki 5.500.000-TL'lik kısmın üstü çizildiğini ve altına 3.950.000-TL yazıldığını ancak bu işlem yapılırken herhangi bir paraf atılmadığını, söz konusu çekte tahrifat yapılmakla birlikte söz konusu çekin kambiyo senedi vasfını kaybettiğini, çekin ciro silsilesinin de hatalı olup çekte lehtar olan alacaklı çeki ciro etmiş ise de söz konusu ciro imzası bulunmadığını, çek suretinden anlaşılacağı üzere lehtarın ihtiyati haciz talep eden ...
görünse ilk ciro kendisine ait olmadığını, ...'un ilk ciranta olduğu bu haliyle çekte ciro silsilesinin bozuk olduğunu,alacaklının çekte alacaklı sıfatını taşımadığını ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
EK KARAR
Mahkemece, takibe konu çekte; lehtarın alacaklı ... olduğu, çek arkasında ilk olarak karşı yan borçlu ... tarafından ciro yapıldığı, sonraki ciro ve bankaya ibrazın alacaklı lehdar ... tarafından yapıldığı görülmüş, çekteki ciro silsilesindeki kopukluk nedeniyle, borçlu ... yönünden itirazın kabulüne, çekteki keşideci olan ... Şti. ve avalist olan borçlu ...'un itirazlarının reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
İtiraz eden şirket ve ... vekili; çekin arka kısmında çekin TTK nın 780 maddesinde bulunan zorunlu unsurları taşımadığının ibrazında banka tarafından yazıldığı, takibe konu çek hem bozuk ciro silsilesine sahip, hem de tahrif edilmiş olduğunu, müvekkillerinin karşı yana herhangi bir borcu olmamakla birlikte başlatılan takipteki usulsüzlükler sebebiyle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep bir adet çeke dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.Talebe dayanak çekte lehdarın çeki bankaya ibraz eden ... olduğu, ilk ciro lehdara ait olması gerekirken ... adlı borçlu tarafından beyaz ciro ile imzalandığı, ardından lehdar tarafından yapılan ibrazında banka tarafından çekin TTK'nın 780. maddesindeki unsurları taşımadığından ödeme yapılmadığı belirtilerek ibraz şerhi yazılmıştır.Çekin bedel hanesindeki 5.500.000-TL ibaresi üstü çizilerek 3.950.000-TL olarak düzeltildiği ancak keşideci tarafından düzeltilen kısımların imzalanmadığı anlaşılmaktadır.HMK'nın 207. maddesi; "senette ki çıkıntı, kazıntı veya silinti ayrıca onanmamışsa inkar halinde gözönünde tutulmaz" hükmü yer almaktadır.
Yani, senette mevcut olan çıkıntı veya senet metni altındaki silinti ayrıca tasdik edilmemiş ise inkar halinde yok hükmündedir. Bu nedenle senet üzerinde yapılan değişikliklerin, geçerli olabilmesi için, düzenleyen tarafından imza veya paraf edilerek onaylanması gerekir.Düzeltmenin onaylı olmaması veya imzanın keşideciye ait olmadığının anlaşılması halinde, düzeltme dikkate alınmadan, senedin düzeltme öncesi durumuna göre değerlendirme yapılır.Çekin 5.500.000-TL olarak dikkate alınması gerekirse de alacaklı 3.950.000-TL alacağı için ihtiyati haciz talep etmekte olup, yapılan düzeltme keşideci tarafından imzalanmamış ise de taleple bağlılık kuralı gereği bu miktar için çekin geçerli olduğunun kabulü gerektiğinden itiraz edenler vekilinin çekin kambiyo vasfını kaybettiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Çekin arka yüzünde, ilk cironun lehtara ait olmadığı ve ciro zincirinde kopukluk bulunduğu tespit edilmektedir.
Ancak, çekin 2.cirantası lehtardır. Lehtar, ciro zinciri içinde yer aldığından anılan bozukluk lehtar ile keşideci arasındaki ilişkiyi etkilemez. Sadece lehdarın kendisinden önceki cirantayı takip hakkı yoktur. (Yargıtay 12 HD nin 2007/14295 -17747 karar sayılı 14.10.2007 tarihli kararı ) İlk ciranta çeki lehdara ciro etmekle, geriye ciro ile çekin ciro öncesi sorumluluk koşullarına dönüldüğü anlaşılmakla lehdarın yetkili hamil olduğu belirlenmekle aksi yöndeki istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle; senedin bedel hanesinde ki düzeltme keşideci karşı yan tarafından imzalanmadığından düzeltme yapılmadan evvel ki halinin dikkate alınması gerektiği, yapılan değişikliğin senedi bütünüyle geçersiz kılmayacağı gözetilerek itiraz edenler vekilinin istinaf nedeni yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile kalan 187,80-TL harcın borçlulardan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Borçlular tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 31/01/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/9495 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi