Çek
TTK 780-823 · 5941 sK (kavram: çek) · 702 karar (agac.json bildirimi: 687)
Bu başlıkta usul:
Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 128İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 72Görev ve yetki 53Hak düşürücü süre 33İhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz) 29Zamanaşımı 8
-
Çek defteri tesliminin ispatlanamaması halinde risk devamının depo kararına engeli
2022/1103 E. 2025/167 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Alacağın muacceliyeti hesap kat tarihinde başladığından zamanaşımı süresi bu tarihten itibaren işler. Sözleşme 6098 sayılı TBK'nın yürürlüğünden önce akdedilmişse genel işlem koşulu denetimi uygulanamaz. Bankaların eski çek defterlerinden kaynaklı sorumluluğu 5941 sayılı Kanun'un Geçici 3. maddesi kapsamında sınırlı olup, çek defterinin davalıya teslim edildiği ispatlanamayan çekler yönünden risk devamına dayalı depo kararı verilemez; buna karşılık karşılıksız çıkan ve sorumluluk tutarı ödenmeyen çekler yönünden depo kararı verilebilir. İstinaf…
itirazın iptaligenel kredi sözleşmesihesap kat ihtarıtemerrützamanaşımıgenel işlem koşulu
-
Türk Lirası çekle ödemeyi çekincesiz kabul eden alacaklı kur farkı isteyemez
2022/680 E. 2025/189 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişki dövize endeksli olsa da, alacaklı; borçlu tarafından Türk Lirası üzerinden düzenlenip kendisine teslim edilen çekleri herhangi bir çekince ileri sürmeksizin kabul edip bedelini tahsil etmişse, bu ödemeleri kabul ettiği andan sonra kurlardaki dalgalanmayı gerekçe göstererek kur farkı talep edemez; kur farkı talebinin kabulü için sözleşmede buna ilişkin açık bir hüküm veya taraflar arasında süregelen bir teamülün ispatı gerekir; ileri tarihli çek olması da bu sonucu değiştirmez.
kur farkı alacağıitirazın iptalidövize endeksli ticari ilişkiteamülçekinceticari defter kayıtları
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açamaması
2025/181 E. 2025/178 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi olup hamil sıfatı bulunmayan kişi bu davayı açamaz.
zayi nedeniyle iptal davasıhamil sıfatıkeşidecikıymetli evrakçek
-
Çek zayii davasında verilen teminatın iadesine kim karar verir
2025/53 E. 2025/145 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek zayii nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı kararı ihtiyati tedbir niteliğindedir; TTK 758(2) hükmünün mefhumu muhalifi gereği, dilekçe sahibi süresinde istirdat davası açmışsa ödeme yasağı kanun gereği devam eder ve bu tedbir çek zayii davasına bakan mahkeme tarafından kaldırılamaz. İstirdat davası, çek zayii iptali prosedürünün devamı niteliğinde olduğundan, tedbir karşılığı alınan teminatın iadesi koşullarının (HMK 89/1, HMK 392/2 kıyasen) oluşup oluşmadığına da istirdat davasına bakan mahkeme karar verir; bu nedenle konusuz kalan çek…
çek zayii ve iptali davasıödeme yasağı (ihtiyati tedbir)istirdat davasıteminatın iadesikonusuz kalmamefhumu muhalif
-
Çekte imzasız düzeltme ve bozuk ciro silsilesi itirazının reddi
2025/155 E. 2025/134 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekte keşideci tarafından imzalanmamış/paraflanmamış bir bedel düzeltmesi bulunması halinde, bu düzeltme inkar halinde göz önünde tutulmaz ve senedin düzeltme öncesi hali esas alınır; ancak alacaklının düzeltme öncesi bedelin altında kalan bir miktar için talepte bulunması halinde taleple bağlılık kuralı gereği bu miktar için çekin geçerliliği kabul edilir ve imzasız değişiklik senedin kambiyo vasfını ortadan kaldırmaz. Ayrıca çekte ilk cironun lehtara ait olmaması ciro zincirinde kopukluk yaratsa da, lehtarın kendisi zincire ikinci ciranta olarak dahil…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazçekciro silsilesibeyaz cirogeriye ciro
-
Çeke dayalı ihtiyati hacizde yetki ve itiraz sebeplerinin kapsamı
2025/134 E. 2025/132 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddi
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yetkili mahkeme, çekin keşide veya ödeme yeri mahkemesi de olabilir; kıymetli evrak hükümleri bu yönde HMK/İİK 50 ile birlikte uygulanır. Çekle ilgili açılan zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı tedbiri veya çek bedelinin bloke edilmesi, ihtiyati haciz kararının verilmesine veya devamına engel oluşturmaz. İhtiyati hacze itiraz, İİK 265'te sayılan sebeplerle (mahkemenin yetkisi, teminat, ihtiyati haczin dayandığı nedenler) sınırlıdır; çekteki imzaya itiraz niteliğindeki iddialar bu kapsamda değildir…
ihtiyati hacizihtiyati hacze itirazçekzayi nedeniyle çek iptaliödeme yasağı (ödemekten men) tedbiriyetkili mahkeme
-
Çek bedeline dayalı menfi tespit tedbirinde yaklaşık ispat şartı
2025/43 E. 2025/86 K. ·
İhtiyati tedbirkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İİK 72/2 uyarınca menfi tespit davası öncesinde icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talebinde, çekin bir ödeme aracı olduğu ve peşin satış karinesi gereği çekin tesliminin malın da teslim edildiğini gösterdiği kabul edilir; tedbir talep eden, çekin avans niteliğinde verildiğini veya malın teslim edilmediğini yazılı delille (sözleşme, sipariş formu, ödeme belgesi, ihtarname vb.) ortaya koymadıkça, sadece çek suretine dayanarak talepte bulunması yaklaşık ispat koşulunu sağlamaz ve bu durumda verilen ihtiyati tedbir kararı kaldırılmalıdır.
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıİİK 72/2peşin satış karinesiçek
-
Çek istirdadı davasında arabuluculuk dava şartı aranamaz
2025/61 E. 2025/84 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792. madde uyarınca açılan çek istirdadı davası, konusu bir miktar para alacağı olmadığından TTK 5/A maddesindeki zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Dava sürecinde terditli olarak ileri sürülen çek bedelinin istirdadına ilişkin talep de, esas talep olan çekin istirdadı isteminin kabulüne bağlı olduğundan, bu terditli talebin varlığı da arabuluculuk dava şartını gerektirmez.
çek istirdadıarabuluculuk dava şartıterditli talepusulden retTTK 5/A
-
Sipariş edilen malın teslim süresi geçtikten sonra çekin iadesi talebiyle açılan menfi tespit davasının konusuz kalması
2024/2018 E. 2025/8 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Sözleşmede belirlenen teslim süresi dava tarihi itibariyle geçmiş ve mal henüz teslim edilmemişse, davacının menfi tespit davası açmakta haklı olduğu kabul edilir; davadan sonra malın teslim edilmiş olması (davacının geciken ifayı kabul etmesi) davanın konusunu ortadan kaldırır ve karar verilmesine yer olmadığına hükmedilir; bu durumda yargılama gideri ve vekalet ücretinin, dava tarihinde haksız durumda olan davalıya yükletilmesi hukuka uygundur.
menfi tespit davasıkonusuz kalmakambiyo senediteslim süresigeciken ifanın kabulüyargılama gideri
-
Çek istirdadında hamilin kötüniyet/ağır kusurunun ceza soruşturması delilleriyle ispatı
2020/861 E. 2024/1979 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı ve menfi tespit davalarında davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalı hamilin/cirantanın çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlamak zorundadır. Bu ispat yükümlülüğü, ceza soruşturmasında toplanan delillerin (ifadeler, sicil kayıtları, ciro silsilesi tutarsızlıkları) değerlendirilmesini engellemez; cirantaların gerçek bir ticari ilişki olmaksızın, iyiniyetli hamil haklarından yararlanmak amacıyla organize biçimde çeki birbirlerine ciro ettikleri ve buna…
çek istirdadımenfi tespitTTK 792TTK 790yetkili hamilkötüniyet
-
Yabancı unsurlu çekte vasıflandırma TTK'ya göre yapılır, görev mutlak ticari davadır
2024/2017 E. 2024/2006 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı unsurlu bir çeke bağlı uyuşmazlıklarda Türk hâkimi öncelikle vasıflandırma sorununu Türk hukukuna, yani TTK'nın ilgili hükümlerine göre çözmelidir. Bu vasıflandırma sonucunda uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen bir çeke dayandığı tespit edilirse, dava tarafların tacir sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme buna göre belirlenmelidir; bu husus gözetilmeden verilen görevsizlik kararı hukuka aykırıdır.
vasıflandırma sorunukanunlar ihtilafımutlak ticari davayabancılık unsurumüteselsil sorumlulukihtiyati haciz
-
TBK 100 uyarınca kısmi ödemelerin mahsubunda kademeli hesaplama zorunluluğu
2020/311 E. 2024/1943 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesinden kaynaklanan borcun hesabın kat edilmesinden sonra yapılan kısmi ödemelerle mahsubunda, alacaklının TBK m.100 uyarınca kısmi ödemeleri öncelikle faiz ve masraflara mahsup etme hakkı bulunduğundan, hesaplamanın tahsilatların tek seferde takip tarihindeki toplam alacaktan mahsubu şeklinde değil, her bir kısmi ödemenin yapıldığı tarihteki mevcut ferilerden öncelikli olarak düşülüp kalan bakiyeye faiz uygulanması şeklinde kademeli olarak yapılması gerekir. Bu şekilde yapılan hesaplama sonucu bulunan alacak, takip talebindeki toplam…
itirazın iptaliTBK m.100kısmi ödemenin mahsubuhesabın kat edilmesimüteselsil kefaleticra inkar tazminatı
-
Çeki ibraz eden kişinin taraf değişikliği talebiyle değiştirilmesi
2022/569 E. 2024/1970 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çekin rızası dışında elinden çıkması nedeniyle açılan istirdat/geri verme talebinde, davacının davayı açtığı sırada bankaca bildirilen kişinin çeki ibraz eden hamil olarak gösterilmesi ve davalının bu ibrazı inkar etmeyip çeki daha önceki bir cirantaya geri verdiğini savunması durumunda, husumetin hatalı yöneltilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanır; bu hâlde HMK m.124/3 uyarınca karşı tarafın rızası aranmaksızın taraf değişikliği talebi kabul edilerek davanın doğru hasma yöneltilmesine olanak tanınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir; bu…
istirdat davasıTTK 792mücerretlik ilkesikötü niyetle iktisapağır kusurpasif husumet
-
Fatura Bedeli Alacağında İspat ve Takas Def'inin Süresinde İleri Sürülmemesi
2022/1985 E. 2024/1960 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Faturaya dayalı icra takibinde, takip konusu faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması, bu faturalara konu malların davalıya teslim edildiğinin ispatı için yeterlidir; defterde kayıtlı olmayan faturalar için ise teslimin ayrıca kanıtlanması gerekir. Takas def'i, süresinde verilen cevap dilekçesinde ileri sürülmediği takdirde, faturaya dayalı takipte cari hesaba sonradan kaydedilen alacak kalemleri (örn. çek bedeli) dikkate alınamaz; takas def'inin süresinde ileri sürülmesi ilke olarak zorunludur.
itirazın iptaliticari defter kaydıispat yükütakas def'icari hesapicra inkar tazminatı
-
Çek istirdadında kötüniyet/ağır kusur ispat yükü davacıdadır
2022/241 E. 2024/1972 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Çekin herhangi bir suretle hamilin elinden çıkması nedeniyle açılan istirdat ve menfi tespit davalarında, davacının çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle iktisap ettiğini veya iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispatlaması gerekir. Ciro silsilesi düzgün olan ve edinim sırasında ödeme yasağını bildiğine ilişkin delil bulunmayan hamilin, çeki edinme nedenini açıklama yükümlülüğü yoktur; bunun aksi çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır.
çek istirdadımenfi tespitkambiyo senedikötüniyetli iktisapağır kusurciro silsilesi
-
Süresi geçtikten sonra yapılan istinaf başvurusunda eski hale getirme talebinin reddi
2022/505 E. 2024/1962 K. ·
Tazminatdiğer
Kesinleşmiş süre içinde yapılmayan istinaf başvurusunda, tarafın günümüz UYAP sistemi üzerinden dilekçe hazırlama ve harç yatırma imkânı bulunduğundan, olağan hava koşulları (kar yağışı) nedeniyle ofise fiziksel ulaşımın engellenmesi eski hale getirme (HMK 95-96) sebebi olarak kabul edilemez ve başvuru usulden reddedilir. Ayrıca, banka tarafından üçüncü bir kişiye yetkisiz teslim edilen çek karnesinden kaynaklanan maddi tazminat talebinde, çeklerin davacıya iade edilmiş olması ve davacının önceki beyanıyla maddi zararının karşılandığını kabul etmiş…
eski hale getirmeistinaf başvuru süresiusulden reddiUYAPmaddi tazminatmanevi tazminat
-
Çekte zayi nedeniyle iptal davasında aktif husumet ehliyeti
2024/2014 E. 2024/1965 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, çekin keşidecisi TTK 757-764 ve TTK 651/2 uyarınca bu davayı açma hakkına sahip değildir; bu hak senet üzerinde hak sahibi olan hamile/lehdara aittir. Çek imzalı ve kaşeli olarak kaybolduğu ileri sürülmüşse, TTK 680 kapsamındaki açık (eksik doldurulmuş) çek olarak değerlendirilemez ve lehdarın dava açma hakkı bulunduğu kabul edilerek ilanlar yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir; keşidecinin husumet yokluğu gerekçesiyle lehdarın da davasının reddedilmesi hatalıdır.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetkeşidecilehdarhamilaçık çek
-
Kur farkı alacağı için sözleşme/teamül şartı ve çekle ödemenin etkisi
2022/613 E. 2024/1927 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Kur farkı alacağının talep edilebilmesi, taraflar arasındaki sözleşmede bu yönde hüküm bulunmasına veya akdi ilişkinin yabancı para cinsinden olmasına bağlıdır; faturaların yabancı para birimiyle düzenlenmiş olması dövize endeksli ilişkinin ispatı için yeterlidir ve kur farkı faturası düzenlenmesi bu hakkın koşulu değildir. Ancak sözleşmede aksine hüküm yoksa, borcun Türk Lirası üzerinden düzenlenmiş çekle ödenmesi ve satıcının bu ödemeyi hak saklı tutmaksızın kabul etmesi halinde, satıcı bu aşamadan sonra kur farkı talep edemez.
kur farkı alacağıdövize endeksli ticari ilişkiitirazın iptaliTBK 99hak saklı tutmaçekle ödeme
-
Müteselsil kefilin gayrinakit çek riskinden depo sorumluluğu
2022/885 E. 2024/1916 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefilin, asıl borçluya verilen çek karnesindeki çekler nedeniyle doğan gayrinakit riski (kanuni karşılık/depo bedeli) açıkça üstlendiğine dair hüküm bulunması hâlinde, kefil bu depo yükümlülüğünden asıl borçluyla birlikte sorumludur. Ancak depo talebine konu çeklerin 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3/9. maddesinde düzenlenen beş yıllık ibraz/sorumluluk süresinin, istinaf karar tarihine kadar dolması hâlinde, bankanın bu çeklere ilişkin ödeme sorumluluğu sona erer ve depo talebi konusuz kalarak bu kısım için karar…
itirazın iptalimüteselsil kefaletgenel kredi sözleşmesigayrinakit kredi/depo yükümlülüğü5941 sayılı Çek Kanunu 3/9konusuz kalma
-
Çekte ödeme yasağı tedbiri, ihtiyati haciz kararına engel değildir
2024/1975 E. 2024/1926 K. ·
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek hakkında açılan zayi nedeniyle iptal davası kapsamında verilen ödeme yasağı tedbirinin ve bu tedbir doğrultusunda çek bedelinin bankada bloke edilmiş olmasının, çekin süresinde ibraz edildiği ve bu nedenle işlem yapılamadığı sabit olduğunda, İİK 257/1 ve 258/1 kapsamındaki ihtiyati haciz şartlarının oluşmasına engel oluşturmaz.
ihtiyati hacizçeködeme yasağı tedbirizayi nedeniyle iptal davasıkambiyo vasfımuacceliyet
-
Açık hesap alacağında zamanaşımı ve ticari defillerin ispat gücü
2024/1963 E. 2024/1888 K. ·
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmayıp ticari ilişki açık hesap şeklinde işlemişse, bu ilişkiye TTK'nın cari hesap hükümleri uygulanmaz; ilişki satım niteliğinde kabul edilerek satım bedelinden kaynaklanan alacaklara 10 yıllık genel zamanaşımı süresi uygulanır. Ayrıca, taraflardan biri mahkemenin usulüne uygun tebligatına rağmen kendi ticari defterlerini ibrazdan kaçınırsa, karşı tarafın kanuna uygun tutulmuş ticari defterleri HMK 222(3) uyarınca kendisi lehine delil teşkil eder ve bu durumda ayrıca fatura veya teslim belgesi ibrazına…
açık hesap ilişkisicari hesap sözleşmesizamanaşımı def'iticari defterlerin delil niteliğiHMK 222(3) - defter ibrazından kaçınmaimza inkarı
-
Ciro edilen çekin karşılıksız çıkması halinde açık hesap alacağının takibi
2022/659 E. 2024/1869 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Temel borç ilişkisinin ifası uğruna verilen ve tedavül eden bir çekin karşılıksız çıkması, çeki veren tarafın temel borcunu (örneğin açık hesap bakiyesini) sona erdirmez; borç, ancak muhatap banka tarafından alacaklıya fiilen ödeme yapıldığında sona erer. Çekin karşılıksız çıkması halinde ödeme yapıldığını ispat yükü, çeki veren/ciro eden tarafa aittir ve bu ispat yazılı delille yapılmalıdır. İspat sağlanamadığı takdirde alacaklı, tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla dilerse açık hesap bakiyesine dilerse çek bedeline dayanarak takip yapabilir.
itirazın iptaliaçık hesap alacağıkambiyo senediifa uğruna vermemücerretlik ilkesiispat yükü
-
Çeklerin tahsil edildiğinin kabulü halinde alacağın ispat edilememesi
2022/600 E. 2024/1878 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Cari hesap ilişkisinde, alacaklının davaya konu takip alacağının kapsamına giren çeklerin ödenmediğini ileri sürmesi halinde, tarafların birlikte imzaladığı çek iade bordrosu ile alacaklının dava dilekçesindeki 'elden ödeme yapıldığı' yönündeki beyanı birlikte değerlendirilir; bu beyan, iade bordrosunda saklı tutulan alacak hakkına rağmen çek bedelinin tahsil edildiğinin kabulünü gerektirir ve alacağını bu şekilde ispat edemeyen davacının itirazın iptali talebi reddedilir. Ayrıca, davacının ayrı bir icra takibine konu ettiği çek bedeli, eldeki itirazın…
itirazın iptalicari hesapçek iade bordrosuispat yüküticari defter kaydıtakas
-
Çekte lehtar/ciranta olmayan kişinin aktif husumeti yoktur
2024/1873 E. 2024/1844 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasını açabilmek için davacının çek üzerinde yetkili hamil sıfatına sahip olması gerekir; bu sıfat, lehtar olma veya lehtardan gelen usulüne uygun ciro yoluyla senet zilyetliğinin devri ile kazanılır. Çek üzerinde lehtar olmayan, kendisine ciro yapılmamış ve çek üzerinde hak sahibi olmadığını kendisi beyan eden kişi yetkili hamil sayılmaz ve çekle ilgili iptal talebinde bulunamaz; böyle bir davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekir.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetyetkili hamilzilyetlikcirokıymetli evrak
-
Yabancı para faturalarda kur farkı talebi ve çekle ödemenin etkisi
2022/601 E. 2024/1822 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişkinin yabancı para birimi (Euro) üzerinden düzenlenmiş faturalara dayanması hâlinde, alacaklı borcun vadesinde ödenmemesi üzerine fiili ödeme/takip tarihindeki rayiç üzerinden kur farkı talep edebilir; faturaların yabancı para cinsinden düzenlenmiş olması dövize endeksli ticari ilişkinin ispatı için yeterlidir ve ayrıca kur farkı faturası düzenlenmesi şartı aranmaz. Borçlunun yaptığı çek ödemesinin kur farkını da fiyatlandırarak kapsadığından söz edilebilmesi için, çekin somut olarak o yabancı para faturalara karşılık…
kur farkıyabancı para borcuTBK 99itirazın iptaliicra inkar tazminatıdövize endeksli ticari ilişki
-
Çek hesabı sahibinin hamil olmaması nedeniyle iptal davasında hukuki yarar yokluğu
2024/1915 E. 2024/1828 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, TTK 651/2 ve TTK 757-764 hükümleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çek hesabı sahibi/keşideci bu davayı açma hakkına sahip değildir. Çek, TTK 780-781'de belirtilen zorunlu unsurları (özellikle kayıtsız şartsız bedel havalesi ve keşide tarihi/yeri, imza) taşımadan henüz keşide edilmemiş ve hamile teslim edilmemiş boş bir yaprak ise kambiyo vasfını haiz olmadığından kıymetli evrak niteliğinde değildir ve bu haliyle zayi nedeniyle iptal davasına konu edilemez; keşidecinin…
zayi nedeniyle çek iptalihukuki yarardava şartıhamilboş çek yaprağıkambiyo vasfı
-
Bilirkişi raporuna itiraz edilmemesi nedeniyle usuli kazanılmış hak
2022/338 E. 2024/1716 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bilirkişi raporu usulünce tebliğ edilip süresinde itiraz edilmeyen taraf, raporda değerlendirilmiş hususlara ilişkin itirazlarını istinaf aşamasında ilk defa ileri süremez; bu konuda karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşur, ancak raporda hiç incelenmemiş hususlar ile mahkemenin rapordan farklı ve davacı aleyhine sonuca vardığı hususlar istinafta incelenebilir. Genel kredi sözleşmesi ilişkisinde, bankaca tazmin edilip nakde dönüşen çek sorumluluk bedelleri, kefilin gayrinakdi alacaklardan sorumlu olmaması ilkesinin kapsamı dışında kalır;…
itirazın iptalibilirkişi raporuna itirazusuli kazanılmış hakmüteselsil kefaletgayrinakdi krediçek depo talebi
-
Kambiyo senedinden borçlu olmadığının tespitinde ispat yükü
2022/425 E. 2024/1694 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasında, senedin şirketin rızası hilafına ele geçirildiği ve anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiasıyla dava açılmışsa ispat külfeti davacı borçluya aittir; hamilin çeki elinde bulundurma nedenini açıklama ve ispat yükümlülüğü yoktur. Bununla birlikte, hayatın olağan akışına aykırı bir durumu iddia eden veya savunan taraf bunu ispatlamak zorundadır; davalının çeki elinde bulundurma nedenine ilişkin beyanları çelişkili, makul olmayan ve hayatın olağan akışına aykırı ise, bu husus menfi tespit talebinin kabulünü…
menfi tespitkambiyo senediispat yükümücerretlikcirohayatın olağan akışı
-
Menfi tespit davasında ispat külfeti ve imzaların istiklali ilkesi
2022/532 E. 2024/1692 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Kambiyo senedinin bedelsizlik veya teminat çeki olduğu iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfeti davacı borçludadır; davacı önce iddiasını yazılı delille kanıtlamalı, sonra hamilin iyiniyetsizliğini göstermelidir. Hamilin çeki elinde bulundurma nedenini açıklama yükümlülüğü yoktur. İmzaların istiklali ilkesi gereği hamil/ciranta imzasının sahteliği keşidecinin sorumluluğunu kaldırmaz. Konusu suç teşkil eden (bedelsiz senedi kullanma) hususlarda yemin deliline başvurulamaz.
menfi tespit davasıhatır çekiteminat çekiispat külfetiiyiniyetli hamilimzaların istiklali ilkesi
-
Menfi tespit davası öncesi çekin ödenmemesi ve devrin önlenmesi talebi
2024/1379 E. 2024/1668 K. ·
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddi
İcra takibinden önce açılan menfi tespit davası kapsamında ihtiyati tedbir talep edilmesi hâlinde, İİK 72/2 ile birlikte HMK 389 ve 390/3 hükümleri gözetilir; talep eden davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Çekin bir satım sözleşmesi bedeli için avans olarak verildiği veya sözleşmeden dönüldüğü iddiası, salt ihtarname ile ispatlanamaz; yazılı delil bulunmadıkça yaklaşık ispat koşulu sağlanmamış sayılır ve tedbir talebi reddedilir. Ayrıca çekin havale niteliği nedeniyle İİK 72/2 kapsamındaki tedbir, icra takibinin…
ihtiyati tedbiryaklaşık ispatmenfi tespit davasıçekin havale niteliğiicra takibinin durdurulmasıçekin ibrazında ödenmemesi