Çekte ödeme yasağı tedbiri, ihtiyati haciz kararına engel değildir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1975 E. 2024/1926 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılmasıKesin
★ EmsalHak düşürücü süreİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek hakkında açılan zayi nedeniyle iptal davası kapsamında verilen ödeme yasağı tedbirinin ve bu tedbir doğrultusunda çek bedelinin bankada bloke edilmiş olmasının, çekin süresinde ibraz edildiği ve bu nedenle işlem yapılamadığı sabit olduğunda, İİK 257/1 ve 258/1 kapsamındaki ihtiyati haciz şartlarının oluşmasına engel oluşturmaz.
Ele alınan sorunlar
Çek üzerindeki ödeme yasağı tedbirinin ihtiyati haciz şartlarına etkisi → kabul
İddia: Alacaklı vekili; çekin vadesinin geldiğini, alacağın rehinle temin edilmediğini, çekin varlığının ve muacceliyetin yaklaşık ispata yeterli olduğunu, çekin kambiyo vasfını yitirmiş olmasının yargılama gerektirmeyeceğini ileri sürerek ilk derece kararının kaldırılıp ihtiyati haciz talebinin kabulünü istemiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş bir para borcuna ilişkin olması ön koşuldur; İİK 258/1 uyarınca alacaklı, alacağı ve haciz sebeplerini yaklaşık olarak ispata yeterli delil göstermelidir. Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek hakkında açılan zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı tedbirinin bulunması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir; aynı şekilde bu davada çek bedelinin bankada bloke edilmiş olması da ihtiyati hacze engel oluşturmaz. Somut olayda çekin süresinde ibraz edildiği, ödeme yasağı bulunduğundan bankaca işlem yapılamadığının ibraz şerhinden anlaşıldığı ve çek karşılığının bankada bloke edilmiş olduğu gözetildiğinde, ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin ilk derece gerekçesi hukuka uygun bulunmamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Çek hakkında zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödeme yasağı tedbirinin ve çek bedelinin bankada bloke edilmesinin ihtiyati haciz kararına engel olmadığı yönündeki değerlendirme, benzer çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde bölgesel ikna edici bir emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- İİK'nın 261. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararı kendiliğinden kalkmış sayılır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ çek↗ ödeme yasağı tedbiri↗ zayi nedeniyle iptal davası↗ kambiyo vasfı↗ muacceliyet↗ yaklaşık ispat↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1975
KARAR NO 2024/1926
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 31/10/2024 (D.İş)
NUMARASI 2024/390 D.İş - 2024/393 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/12/2024
İhtiyati haciz talebin reddine ilişkin verilen 31/10/2024 tarihli D.İş kararın ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili; borçluların müvekkiline ... Şubesine ait 15.05.2024 vade tarihli 325.000-TL bedelli çekten dolayı borçlu olduklarını, ilgili çek üzerinde her ne kadar Bakırköy 4. ATMnin 2024/375 Esas sayılı dosyasına ilişkin ödeme yasağı şerhi bulunmuş ise de söz konusu dosyadan feragat edildiğini, ödeme yasağı kararı feragat sebebi ile kaldırıldığını, dosya kaydı kapalı konumda olduğunu, çekin vade tarihinde ödenmediği gibi borçluların borca konu olan borç miktarını belirlenen sürede ödememesi nedeniyle ve de hiçbir teminata bağlı bulunmadığı gibi borca konu olan miktarı ödememe ihtimali bulunduğunu beyanla anılan nedenlerle borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının alacağı karşılayacak miktarının ihtiyati haczini karar verilmesini talep etmiştir.
D.İŞ KARAR
Mahkemece; İhtiyati haciz isteyen vekili tarafından dosyaya sunulan ... Şubesine ait 15.05.2024 vade tarihli, ... seri numaralı, 325.000-TL bedelli çekin banka şubesine ibraz edilmediği, karşılığının olup olmadığının tespit edilemediğini, ibraz koşulu sağlanamadığı anlaşıldığından çekin kambiyo vasfını kaybedeceğini ve artık kayıtsız şartsız borç ikrarını içeren belge niteliğinde olmayacağını, çekin kambiyo vasfını yitirmesi sebebiyle alacak konusu yargılama gerektireceğini ve bu haliyle ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; dosyada mübrez çek incelendiğinde, vadesinin geldiğini, alacağın rehinle temin edilmediğini,mahkemenin gerekçesinde belirtilen İİKnın 257 maddesinde öngörülen ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığından bahsedilemeyeceğini, davaya konu çekin varlığı, alacağın varlığını ve muaccel olduğunu yaklaşık olarak ispata yeterli olduğunu, çekin kambiyo vasfını yitirmiş olması mahkemenin gerekçesinde belirtilenin aksine, alacak konusunun yargılama gerektireceğini de göstermeyeceğini,Bakırköy 7. ATM'nin 22/10/2024 Tarih, 2024/ 344 D.iş sayılı ilamı ile zaman aşımına uğramış ve kambiyo vasfını yitirmiş bonolara istinaden ihtiyati haciz kararı verildiğini, bu kararın daha evvel aynı mahkeme tarafından verilen ihtiyati haciz kararı ile çeliştiğini dolayısıyla kararın kaldırılarak ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ihtiyati haciz kararı verilmesi talebine ilişkindir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca ihtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Dolayısıyla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur.
Somut olayda; çekin incelenmesinde 15.05.2024 tarihli çekin aynı tarihde ibraz edildiği , Bakırköy 4. ATM'nin 2024/375esas sayılı dosyasında verilen tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin ödenmediği, karşı yanın çek keşidecisi ve lehdar olduğu anlaşılmaktadır. İİK'nın 257. maddesi uyarınca, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmekte olup, çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek ile ilgili açılan zayi nedeniyle iptal davasında çek hakkında ödeme yasağı tedbirinin bulunması, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir (Yargıtay 11. HD'nin 12.10.2012 tarih 2012/13177 esas, 2012/16038 karar sayılı ilamı). Yine çeke ilişkin açılan zayi nedeniyle iptal davasında, mahkemece çek hakkında ödeme yasağı kararı ile birlikte çek bedelinin bankada bloke edilmesi de ihtiyati hacze engel teşkil etmemektedir (emsal: Yargıtay 11.
HD'nin 01.03.2011 tarih 2011/1380 esas2011/2034 karar sayılı ilamı) Çekin suresinde ibraz edildiği, ödeme yasağı bulunduğundan işlem yapılamadığının ibraz şerhinden anlaşıldığı, çekin karşılığının bankada bloke edilmesinin ihtiyati haciz kararına engel olmadığı gözetildiği ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin gösterilen tüm gerekçeler hukuka uygun olmadığından alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne kararın kaldırılmasına, çek bedeli kadar ihtiyati haciz kararı verilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/10/2024 Tarih, 2024/390 D.İş - 2024/393 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; İhtiyati haciz talebinin kabulüne; 325.000-TL alacak yönünden alacağın %15'ine tekabül eden 48.750-TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında İİK.'nin 257/1 maddesi gereğince borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İcra İflas Kanunun koyduğu sınırlar içinde İHTİYATEN HACZİNE, İhtiyati haciz kararının İİK'nın 261. maddesi uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılmasına, İlk derece mahkemesine ilişkin olarak;
"Alacaklı tarafından yatırılan 704,50-TL peşin harç ile yapılan 819-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.523,50-TL'nin karşı yan borçlulardan müteselsilen alınarak ihtiyati haciz talep eden alacaklıya ödenmesine, Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 7.500-TL vekalet ücretinin karşı yan borçlulardan müteselsilen alınarak alacaklıya ödenmesine, Teminatın tamamlanması ve ihtiyati hacze dair işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine," İhtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
26/12/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/33980 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi