Çeklerin tahsil edildiğinin kabulü halinde alacağın ispat edilememesi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/600

KARAR NO 2024/1878

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/12/2021

NUMARASI 2020/743 Esas 2021/973 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/12/2024

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasındaki cari hesap ilişkisi olduğunu, müvekkili tarafından davalı adına düzenlenen 17/01/2018 tarihli 157.902,54-TL bedelli, 22/01/2018 tarihli 108.935,27-TL bedelli olmak üzere toplam 266.837,81-TL fatura alacağı için 06.03.2018 tarihli 60.000-TL tutarlı, 09.03.2018 tarihli 200.000-TL tutarlı ve 07.09.2018 tarihli 40.000-TL tutarlı çeklerle ödenmek istediğini, müvekkili tarafından çekler bankaya ibraz edilmek istendiğinde davalı tarafından her defasında bankaya ibrazın kati suretle yapılmamasını, kendisinin borcunu nakit olarak ödeyeceğini ifade ettiğini, nitekim bu süreçte 3 tane çek bedelinin toplamının sadece 150.000-TL'sini elden ödendiğini ve geriye kalan 116.837,82-TL'yi ödemediğini, çeklerin ibraz süresinin kaçtığını, bu suretle müvekkilinin tahsilatını yapamadığını müvekkilinin alacağının tahsili amacıyla davalı aleyhine İstanbul ...

İcra Dairesi'nin ... E. sayılı takibini başlattığını belirterek davalının haksız itirazın iptaline, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin davacı şirkete borcunun olmadığını, müvekkillinin dava dilekçesinde yer alan faturadaki mal ve hizmete ilişkin bedelin tamamını davacıya ödediğini, davacının dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere; müvekkilinin davacı ile yapılan alışverişini çek kullanarak tahsil ettiğini, müvekkilinin ...bank ... seri nolu 20.04.2018 tarihli 20.000-TL tutarlı, ... seri nolu 20.03.2018 tarihli 20.000-TL tutarlı, ... seri nolu 20.06.2018 tarihli 20.000-TL tutarlı çekleri bankaya takasa verdiğini, bu çeklerin banka tarafından davacıya ödendiğini, yine ...bank ... seri nolu 30.07.2018 tarih 50.000-TL bedelli çekin bankaya takasa verdiğini, bu çekin banka tarafından davacıya ödendiğini, geriye kalan ...bank'a ait her biri 50.000-TL tutarlı ....seri nolu 30.08.2018 tarihli, ...

seri nolu 30.09.2018 tarihli, ... seri nolu 30.10.2018 tarihli çeklerin davacıya müvekkili tarafından elden ödendiğini, çeklerin de bankaya iade edildiğini, bu hususta tahsilat makbuzunun bulunduğunu belirterek davanın reddine, kötü niyetli davacı aleyhine %40'dan az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; taraflar arasındaki cari hesap farklılıklarının davacı kayıtlarında yer alıp, davalı kayıtlarında yer almayan çeklerden kaynaklandığı, davalı tarafından davacıya verilen ...'a ait her biri 20.000-TL tutarlı ... seri nolu 20.04.2018 tarihli, ... seri nolu 20.03.2018 tarihli, ... seri nolu 20.06.2018 tarihli çeklerin banka tarafından davacıya ödendiği, yine ..., ... seri nolu 30.07.2018 tarihli 50.000-TL bedelli çekin banka tarafından davacıya ödendiği, davalı tarafından geriye kalan ...bank'a ait her biri 50.000-TL bedelli ... seri nolu 30.08.2018 tarihli, ... seri nolu 30.09.2018 tarihli, ... seri nolu 30.10.2018 tarihli çeklerin davacıya elden ödenerek çeklerin bankaya iade edildiğinin ileri sürüldüğü, davalının kendi ticari defter kayıtlarına nazaran davacıya 08.11.2019 takip tarih itibarıyla 6.837,81 TL borçlu olduğu, bununla birlikte dava dosyası içerisine sunulu ve davacı kayıtlarında da yer alan, keşidecisinin davalı olduğu, ...bank'a ait ...

nolu 30.11.2018 tarihli 40.000-TL tutarındaki çekin davalı kayıtlarında yer almadığı, İstanbul .... İcra Dairesi'nin ... E. sayılı icra dosyasına konu edilen dava dışı 40.000-TL tutarındaki çekin davalı kayıtlarına alınması durumunda 08.11.2019 takip tarihi itibarıyla davacıdan 33.162,16-TL alacaklı olacağı, bankalardan gelen cevap yazılarından, davacının 266.837,84-TL tutarındaki faturadan doğan alacağı için davalıdan aldığı 300.000-TL tutarındaki çekin, 110.000-TL lik kısmını takas yolu ile tahsil ettiği, diğer yandan tarafların karşılıklı olarak 150.000-TL bedelli çeklerin elden ödendiğinin belirtildiği yönündeki beyan ve kabule göre 150.000-TL tutarındaki çekleri nakden tahsil ettiği, buna göre davacının davalıya 266.837,84 - 110.000,00 - 150.000,00 - 40.000,00 TL (cari hesapta borç kaydı bulunan ancak dava dışı başka icra takibine konu edilen çek) = 33.612,16-TL borçlu olacağı, bu nedenle de davacının davaya konu takipte, herhangi bir alacak talebinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; cari hesap ekstrelerinden davalının müvekkiline borçlu olduğunu, davalı tarafından müvekkiline verilen ancak bankaya ibraz edilmeyen çeklerin davalıya iade edildiğini, müvekkilinin davalıdan 3 adet çek 50.000X3=150.000-TL ve 1 adet 40.000-TL bedelli çeki tahsil edemediğini, diğer ödemeler bakımından mutabık olduklarını, dosyaya sunulan çek iade bordrolarından gerekçeli kararda değerlendirilmediğini, müvekkilince yargılama sürecindeki beyanlarda çekin elden iade edildiği ifade edilmeye çalışılmışsa da müvekkiline elden ödeme yapıldığının kastedilmediğini, çek iade bordrolarının karşılıklı imza ile düzenlendiğini, davalı borçlunun müvekkiline fiilen bir ödeme yapmadığını, dosya kapsamında alacağın elden ödendiğine dair bir beyanlarının bulunmadığını, elden ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir makbuz bulunmadığını, davalının borcun ödendiğini usulünce ispatlayamadığını, müvekkilinin ...

nolu 30/11/2018 tarihli 40.000-TL vadeli tutarıdaki çekin davalı kayıtlarında bulunmamasının davalının defterlerinin sağlıklı tutulmadığını gösterdiğini, 116.837,81-TL bakiye alacağın 40.000-TL tutarlı çekin teslim alınması nedeniyle ortaya çıkan alacak olduğunu, ancak bu çekin ödenmemesi nedeniyle davalı hakkında ayrıca takip başlatıldığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklanan bakiye alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı tarafından düzenlenen 17.01.2018 tarihli 157.902,24-TL 22.01.2018 tarihli 108.935,27-TL olmak üzere toplam 266.837,81-TL bedelli faturaların davalının defterlerinde kayıtlı olduğu ve bu faturalar nedeniyle davacının davalıdan fatura tutarında alacaklı olduğu, davalının davacıya 06/03/2018 tarihli tahsilat makbuzu ile ...'a ait her biri 20.000-TL tutarlı ... seri nolu 20.04.2018 tarihli, ... seri nolu 20.03.2018 tarihli, ... seri nolu 20.06.2018 tarihli çekleri, 09/03/2018 tarihli tahsilat makbuzu ile ...'a ait her biri 50.000-TL tutarlı ... seri no'lu 30.07.2018 tarihli, ...

seri no'lu 30.08.2018 tarihli, ... seri no'lu 30.09.2018 tarihli, ... seri nolu 30.10.2018 tarihli çekleri, 07/09/2018 tarihli tahsilat makbuzu ile ..., ... no'lu 30/11/2018 tarihli 40.000-TL tutarlı çeki verdiği hususu ihtilaf dışı olup uyuşmazlık, davalı tarafından davacıya verilen çeklerin ödenip ödenmediği hususundan kaynaklanmaktadır. Bankaya yazılan müzekkere cevaplarına göre, ...bank'a ait her biri 20.000-TL tutarlı ... seri nolu 20.04.2018 tarihli, ... seri nolu 20.03.2018 tarihli, ... seri nolu 20.06.2018 tarihli çekler ve ...bank'a ait 50.000-TL tutarlı ... seri no'lu 30.07.2018 tarihli çeklerin banka aracılığıyla ödendiği tespit edilmiştir.Tarafların ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesinde;08.11.2019 takip tarihi itibarıyla davacının kayıtlarında davacının davalıdan 116.837,82-TL alacaklı göründüğü, davalının kayıtlarında davalının davacıya 6.837,81-TL borçlu göründüğü, taraflar arasındaki cari hesap farklılığının, davacının defterlerinde yer alan 40.000-TL çekle ilgili davalı lehine alacak kaydının, 3 adet 50.000-TL bedelli çeklerle ilgili davalı aleyhinde borç kaydının davalı defterlerinde bulunmamasından kaynaklandığı tespit edilmiştir.

...'a ait her biri 50.000-TL tutarlı ... seri no'lu 30.08.2018 tarihli, ... seri no'lu 30.09.2018 tarihli,... seri nolu 30.10.2018 tarihli çekler bankaya ibraz edilmemiş olup bu çeklere ilişkin sırasıyla 31/10/2018, 08/10/2018 ve 19/11/2018 tarihlerinde çeklerin davalının hesabına borç kaydedilerek davalıya iade edildiğine dair davacı ve davalının imzasını taşıyan çek iade borçları düzenlenmiştir. ..., ...no'lu 30/11/2018 tarihli 40.000-TL tutarlı çeke dayalı olarak ise davacı tarafından davalı hakkında ayrıca İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı kambiyo takibi başlatılmış olup, bu çekin davacıya kur farkı nedeniyle verildiği çek teslim bordrosundan anlaşılmaktadır. Davacı, davaya konu icra takibinde, ödenmeyen ...

nolu 30/11/2018 tarihli 40.000-TL çek tutarını talep etmemiş olup bu çeke dayalı olarak ayrıca kambiyo takibi başlattığından ... no'lu 30/11/2018 tarihli 40.000-TL çekten kaynaklanan alacak eldeki davanın konusunu oluşturmamaktadır.Davacı, dava konusu 3 adet 50.000-TL bedelli ... çeklerinin ödenmediğini iddia etmektedir.Taraflarca birlikte imza altına alınan çek iade bordrolarında 3 adet 50.000-TL bedelli olmak üzere toplam 150.000-TL bedelli çeklerin ödenmeden davalı adına borç kaydı yapılarak iade edildiği, davacının bahsi geçen 3 adet çeki iade ederken alacak hakkını saklı tuttuğu anlaşılmakta ise dava dilekçesinde çeklerle ilgili elden 150.000-TL ödeme yapıldığı yönündeki beyanda bulunulması karşısında artık bahsi geçen 3 adet toplam 150.000-TL bedelli çekin tahsil edildiğinin kabulü gerekir.

Bu durumda davacı alacağını ispat edemediğinden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70‬-TL harcın mahsubu ile kalan 346,90-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/12/2024