6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Madde 1203 — III- Üçüncü kişi gönderilenin durumu / 1. Ödeme yükümlülüğünün doğması

(1) Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur.

Madde gerekçesi

Taşıyanın alacaklarından ötürü, üçüncü kişi gönderilenin hangi hallerde sorumlu tutulabileceği, milletlerarası deniz hukukunun da en tartışmalı sorunlarından biridir. Günümüz uygulamasında, bu hususta şu ilkelerin teessüs ettiği görülmektedir: (a) navlun sözleşmesinin, üçüncü kişi lehine bir sözleşme olması sebebiyle, gönderilenin aleyhine borç yaratılamaz; (b) navlun sözleşmesinde veya konişmentoda, gönderilen tarafından bir ödeme yapılacağı bildirilmiş değilse, gönderilen herhangi bir ödeme yapmakla yükümlü tutulamaz; (c) sözleşmede veya konişmentoda, gönderilenin yükü teslim alma hakkı, yük üzerinde hapis hakkının doğumuna yol açmış olan bazı alacakların ödenmesi şartına tâbi kılınabilir; (d) ancak, bu nevi alacakların hangileri olduğunun, tesellümün dayandığı sözleşme veya konişmentoda belli edilmiş olması gerekir. Bu ilkelerin tümü Tasarıda benimsenmiş ve böylece ortaya çıkan sistemin, İsviçre-Türk özel hukuku bakımından, Borçlar Kanununun 457 nci maddesi anlamında bir havale ilişkisine benzediği tespit olunmuştur: Kendisine ödeme yetkisi verilen kimse, borcu üstlenip üstlenmemekte serbesttir; ödemede bulunursa, asıl borçlu borcundan kurtulur; havale edilen tamamen veya kısmen ödeme yapmazsa, asıl borçlunun borcu devam eder. Madde, bu ilkeleri yansıtacak şekilde kaleme alınmıştır ve Tasarının 1205 inci ile 1207 nci maddeleriyle tamamlamıştır.

Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu

Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin

m.1069 B) Taşıyanın hakları: I - Navlun hakkı: 1. Ödeme mükellefiyetinin doğumu: kismen — Taşıyanın sorumluluğu ve hakları

Gönderilen; malı teslim almakla navlun ve navlun teferruatından olan bütün masrafları ve sürastarya ücretini, teslim almanın dayandığı mukavele veya konişmento hükümlerine göre ödemeye, kendi hesabına Gümrük Resmi ödenmiş ve başka masraflar yapılmış ise bunları da vermeye ve kendine düşen diğer bütün borçları ifaya mecbur kalır. Taşıyan navlunun ödenmesi ve gönderilene düşen diğer borçların yerine getirilmesi karşılığında malı teslime mecburdur.

Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.

Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar

Konteyner demuraj alacağında TTK 1246 zamanaşımı süresinin başlangıcı ve kesilmesi

Zamanaşımı definin cevap dilekçesinde ileri sürülmesi ve mahkemece incelenmesi

İcra takibinde son işlemin zamanaşımını yeniden başlatması ve arabuluculuk başvurusuna etkisi

Demuraj rücu alacağında TTK 1246 zamanaşımı süresinin uygulanması

Akdi taşıyanın fiili taşıyana ödediği demuraj bedelinin rücuu ve zamanaşımı

Kısmi ödeme ile zamanaşımının kesilmesi ve yeni sürenin başlangıcı

Konteyner demuraj bedelinde taşıtanın sorumluluğu ve icra inkar tazminatı

Demuraj alacağında aktif husumet ve tarife kabulü

Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.

İlişkili kararlar

Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)

Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.

Güncel gelişmeler

Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.

Kendinizi test edin

Kural · Teslim isteyen gönderilenin borçları

Eşya taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, teslimi isteyen kişinin yükümlülükleri nelerdir?

  1. Teslimi isteyen kişi hiçbir ödeme yapmaksızın eşyayı teslim alır; borçlar taşıtanda kalır
  2. Teslimi isteyen kişi yalnızca navlunu öder; diğer alacaklar ve giderler taşıtana kalır
  3. Teslimi isteyen kişi yalnızca kendi hesabına ödenmiş gümrük resmini ödemekle yükümlüdür
  4. Teslimi isteyen kişi, taşıtanın başka sözleşmelerden doğan tüm borçlarından da sorumlu olur
  5. Senedin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ve kendi hesabına yapılan giderleri ödemekle yükümlüdür
Cevabı ve açıklamayı göster

Doğru cevap: E

TTK m.1203 uyarınca eşya taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi eşyanın teslimini istediğinde; istemin dayandığı navlun sözleşmesi, konişmento veya diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmışsa bunları vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur.

Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-1203 — erişim: 18.08.2026

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.