Madde 646 — B) Senetten doğan borç
(1) Kıymetli evrakın borçlusu, ancak senedin teslimi karşılığında ödeme ile yükümlüdür.
(2) Hile veya ağır kusuru bulunmadıkça borçlu, vade geldiğinde, senedin niteliğine göre alacaklı olduğu anlaşılan kişiye ödemede bulunmakla borcundan kurtulur.
Madde gerekçesi
Birinci ve ikinci fıkra, 6762 sayılı Kanunun 558 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarından (dil arılaştırılması yapılmış olarak) aynen alınmıştır. Maddenin doğrudan kaynağı İsv. BK m. 966’dır. Her iki fıkra da senetten doğan borcun yerine getirilmesini, senedin borçlusu yönünden sonuçlarını düzenlemektedir. Hüküm senet borçlusu üzerine kurulmuştur. İkinci fıkra ise senedin ibrazında borcu yerine getiren senet borçlusunun durumunu belirtmektedir. Birinci fıkrada vurgu “ancak” kelimesindedir.
Almanca metinde borcun “ifası”ndan, Fransızcasında ise ödenmesinden söz edilmiştir. Tartışmalara yol açmamak için metinde değişiklik yapılmamıştır. Ancak kıymetli evrakın içerdiği hakkın değişik nitelikte olabileceği düşünülünce “ödeme” kelimesinin geniş yorumlanması doğru olur.
Kaynak: TBMM S. Sayısı: 96 (Dönem 23) - Türk Ticaret Kanunu Tasarısı ve Adalet Komisyonu Raporu
Eski TTK (6762) karşılığı — tam metin
m.558 B) Senetten doğan borç: kismen
Kaynak: 6102 ↔ 6762 karşılaştırma cetveli. Eşleşmeler cetvelden derlenmiştir; en güvenilir eşleşme başta gösterilir.
Bu maddeye ilişkin kararlarda ele alınan başlıca hususlar
İptal edilen çeke rağmen hamile borçlu olunmadığının tespiti
Çek iptali kararı ile keşidecinin lehtara ödeme yapması ve hamile karşı korunması
Kambiyo senedi iptali kararının hamile etkisi ve şahsi defi ileri sürülemezliği
Çekin kargoda çalınmasında bankanın ifa yardımcısı sorumluluğu
Çekin lehdara güvenli iadesinden bankanın sorumluluğu
Kusur sorumluluğuna dayalı alacakta icra inkar tazminatının reddi
Zayi nedeniyle çek iptali kararının, meşru hamil ibrazı üzerine iptali
Çek iptal kararının hasımsız alınmasının kesin hüküm teşkil etmemesi
Yayın arşivindeki kararlardan derlenen uyuşmazlık başlıkları — aşağıda ilgili kararlar listelenir.
İlişkili kararlar
Bu maddeyi anan içtihatlar (arşiv)
Yayın arşivinden derlendi (kararın atıf yaptığı mevzuattan otomatik); anonimleştirilmiş, editör onayından ayrıdır.
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/1054 E. 2025/809 K.
İptal edilen çeke rağmen hamile borçlu olunmadığının tespiti
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2022/844 E. 2025/480 K.
Çekin kargoda çalınmasında bankanın ifa yardımcısı sorumluluğu
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/326 E. 2018/1553 K.
İptal kararı alan hamilin çek iadesi davasında husumetin doğru hasma yöneltilmesi zorunluluğu
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2018/148 E. 2018/787 K.
Zayi nedeniyle çek iptali kararının, çeki elinde bulunduran meşru hamil tarafından iptali istemi
-
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, 2017/832 E. 2018/121 K.
Zayi nedeniyle çek iptali kararının, meşru hamil ibrazı üzerine iptali
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/6369 E. 2023/1322 K.
Muarazanın giderilmesi | Menfi tespit
Güncel gelişmeler
Bu maddeye bağlı onaylı gelişme henüz yok. Resmî Gazete haftada bir taranır; onaylanan kayıtlar burada görünür.
Kendinizi test edin
Kıymetli evrakın borçlusunun ödeme yükümlülüğü bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Borçlu, senet kendisine ibraz edilmese de vade gelince ödemekle yükümlüdür
- Borçlu, ancak senedin teslimi karşılığında ödeme ile yükümlüdür
- Borçlu, senedin bir fotokopisinin ibrazı üzerine ödeme yapmakla yükümlüdür
- Borçlu, ödemeyi yalnızca senedi düzenleyen ilk alacaklıya yapabilir
- Borçlu, senedi teslim almadan ödese dahi her hâlde borcundan kurtulur
Cevabı ve açıklamayı göster
Doğru cevap: B
TTK m.646/1 uyarınca kıymetli evrakın borçlusu ancak senedin teslimi karşılığında ödeme ile yükümlüdür; ödeme ile senedin geri alınması (teslim), borçlunun mükerrer talebe karşı korunmasını sağlar. A teslim/ibraz şartını yok sayar; C asıl senet yerine fotokopiyi koyar; D ödemenin yalnız ilk alacaklıya yapılabileceğini söyleyerek senedin tedavül niteliğini daraltır; E teslim almadan yapılan ödemenin her hâlde borçtan kurtaracağını iddia eder.
Kaynak: https://6102ttk.com/ttk/madde-646 — erişim: 18.08.2026