Ticari işletme (sicil / unvan / defter / cari hesap / acente)

TTK 11-123 · TBK 202-203 · TBK 547-554 · 2182 karar (agac.json bildirimi: 1111)

Alt başlıklar:

Ticari defterler ve zayi belgesi 152 Ticaret sicili 30 Tacir sıfatı ve hükümleri 157 Ticaret unvanı ve işletme adı 14 Cari hesap 30 Acentelik, bayilik ve tek satıcılık 101 İşletmenin devri; ticari temsilci ve vekiller 28

Usul yaprakları:

Görev ve yetki 85 Hak düşürücü süre 119 Zamanaşımı 20 Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm) 133

Süresinde ileri sürülen tahkim ilk itirazı davanın usulden reddini gerektirir

2021/1059 E. 2022/5153 K.
Onandı

Sözleşmede geçerli bir tahkim şartı bulunuyor ve davalı HMK 116 delaletiyle 117 gereğince ön sorun olarak incelenen tahkim ilk itirazını süresinde ileri sürüyorsa, tahkim yoluna başvurulmadan açılan dava esasa girilmeden usulden reddedilir.

tahkim şartı tahkim ilk itirazı milletlerarası tahkim ön sorun davanın usulden reddi
Süresinde ileri sürülen geçerli tahkim şartı davanın usulden reddini gerektirir

2021/470 E. 2022/4492 K.
Onandı

Sözleşmede yabancılık unsuru içeren geçerli bir tahkim şartı bulunuyor ve davalı HMK 116'daki ilk itiraz olan tahkim itirazını süresinde ileri sürüyorsa, dava dilekçesi esasa girilmeden usulden reddedilir (4686 sayılı MTK m.5).

tahkim şartı tahkim ilk itirazı milletlerarası tahkim yabancılık unsuru davanın usulden reddi
Sözleşmede müteselsil borçlu sıfatıyla imza atan, BK 110 gereği borçtan sorumludur

2021/1064 E. 2022/5086 K.
Onandı

Sözleşmede 'müşterek ve müteselsil borçlu' sıfatıyla imza atıp BK 110 gereği borcu ödemeyi taahhüt eden kişi, kefalet savunmasına rağmen müteselsil borçlu olarak sorumludur ve likit alacakta itirazın iptali/icra inkar tazminatı koşulları oluşur. Ancak temerrüt tebliğ şerhiyle ispatlanamamışsa, tahmini hesaba dayalı temerrüt faizi yerine reeskont faizi uygulanır.

müteselsil borçluluk kefalet itirazın iptali icra inkar tazminatı likit alacak temerrüt
Hükmün tamamlanması

2021/3073 E. 2022/5079 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

hükmün tamamlanması ttk 23. madde ticaret unvanının terkini erişimin engellenmesi aaüt ticaret unvanı
Davanın kabulü

2020/6489 E. 2022/3705 K.
Bozuldu

vekaletten azil hakkaniyet indirimi azil tasdik kararı davanın konusu kâr mahrumiyeti
Ttk 122

2020/6618 E. 2022/3747 K.
Bozuldu

ttk 122 sözleşmenin nitelendirilmesi denkleştirme (portföy) tazminatı tek satıcılık sözleşmesi tek satıcılık genel zamanaşımı
Yetki şartı

2020/7299 E. 2022/3974 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

yetki şartı kesinleşen ilam ilamsız icra takibi sözleşmenin feshi sözleşmeye aykırılık basiretli tacir
İtirazın iptali

2020/8089 E. 2022/3191 K.
Bozuldu

ttk 105/2 münhasır yetki gemi acenteliği yabancılık unsuru yetki şartı yetki sözleşmesi
Ilk itiraz

2020/7479 E. 2022/3702 K.
Bozuldu

ilk itiraz eda davası uyap tespit davası dava şartı yokluğu derdestlik
Ticari ilişkide teslim edilen malların mülkiyeti gümrük beyannamesi ve defter kayıtlarıyla ispatlanınca aynen iadesine karar verilir

2020/8527 E. 2022/4012 K.
Onandı

Taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmasa da, ticari ilişki kapsamında davalıya teslim edilip merkezinde kurulan malların mülkiyeti gümrük beyannameleri ve ticari defter kayıtlarıyla ispatlanır; davalının cevabi ihtarnamesiyle malın varlığını zımnen kabul etmesi ve yerinde tespit de gözetildiğinde, ihtarname tebliğiyle temerrüde düşen davalının malları aynen iade etmesine karar verilir.

malların aynen iadesi mülkiyet hakkının ispatı (gümrük beyannamesi, ticari defter)temerrüt (ihtarname)zımni kabul aynen iade ilamının infazı (İİK 24)
Ttk 105/2

2020/8347 E. 2022/3672 K.
Bozuldu

ttk 105/2 tahkime elverişlilik milletlerarası tahkim münhasır yetki kesin yetki kuralı tahkim itirazı
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

2020/6224 E. 2022/3452 K.
Bozuldu

muayene ve ihbar yükümlülüğü ihbar yükümlülüğü delillerin toplanmaması ihtirazi kayıt ticari dava niteliği kesin süre
Kâr kaybı fesihten önceki son yıl bilançosuna, portföy tazminatı son 5 yıl ortalamasına göre hesaplanır

2020/6153 E. 2022/3132 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

Münhasır bölgede tek başına satış yetkisi verilen ve üreticinin markasını pazara sokup tanıtan satıcı ile üretici arasındaki ilişki tek satıcılık sözleşmesidir; belirsiz süreli sözleşmenin ihbar öneli verilmeden haksız feshi halinde satıcı, oluşturduğu müşteri çevresinden üreticinin yararlanmaya devam edecek olması koşuluyla portföy tazminatı (TTK 122/2) ve makul ihbar süresi üzerinden kâr mahrumiyeti isteyebilir. Kâr mahrumiyeti fesihten önceki son yıl bilançosuna göre, portföy tazminatı ise son beş yılın kâr ortalamasına göre hesaplanır; bu iki kalem…

tek satıcılık sözleşmesi portföy (denkleştirme) tazminatı kâr mahrumiyeti / yoksun kalınan kâr ihbar öneli haksız fesih ayıba karşı tekeffül / seçimlik haklar
Cezai şart belirlenirken sözleşmedeki cezai şart ve feragat hükümleri değerlendirilmelidir

2020/6317 E. 2022/3482 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

Bir bayilik ilişkisinde alım taahhüdünün ihlali nedeniyle cezai şart talep edildiğinde, mahkeme cezai şart miktarını sözleşme ve protokoldeki cezai şart ile hakların kullanılmamasının feragat sayılmayacağına dair hükümleri değerlendirerek belirlemelidir; bu hükümler tartışılmadan verilen kısmi kabul kararı bozmayı gerektirir. Menfi tespit davasında dava konusu borcun ödenmesi ve teminatın iadesiyle dava konusuz kalır.

cezai şart bayilik sözleşmesi / bayilik protokolü haktan feragat sayılmama kaydı menfi tespit davanın konusuz kalması alım taahhüdü
Süresinden önce sona eren bayilikte intifa bedelinin kıstelyevm iadesi

2021/3829 E. 2022/3446 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

Bir defaya mahsus inkişaf bedelinden farklı olarak intifa bedeli, sözleşmenin bedeli iktisap edenin kusuru dışında süresinden önce geçersizleşmesi hâlinde kıstelyevm usulüyle kullanılmayan süreye göre iade edilir. Faiz alacağı da KDVK 24/c uyarınca KDV matrahına dahil olduğundan hükmedilen alacağın faizine KDV eklenir. İntifa hakkının sona erme tarihi olarak vekaletname verilmesi değil, tapuda gerçekleşen terkin tarihi esas alınır.

intifa bedeli inkişaf bedeli kıstelyevm iyiniyet haksız zenginleşme/iade KDV matrahı
Ticaret unvanına tecavüzde sessiz kalma yoluyla dava hakkının yitirilmesi

2020/7796 E. 2022/3396 K.
Onandı

Ticaret unvanına tecavüz ve haksız rekabet davalarında TTK 52 uyarınca zamanaşımı/hak düşürücü süre öngörülmemiş olsa da, önceki hak sahibi karşı tarafın unvanından haberdar olmasına ve sicil kayıtlarının aleni olmasına rağmen uzun süre sessiz kalarak kullanıma razı olmuşsa dava açma hakkını yitirir; ayrıca tescilli bir unvanın sicilden terkinine kadar kullanımı usulsüz olmadığından bu döneme ilişkin haksız rekabet iddiası dinlenmez.

ticaret unvanı haksız rekabet sessiz kalma yoluyla hak kaybı iltibas öncelik hakkı tescilli unvan
Zarar tehlikesi

2020/5944 E. 2022/2990 K.
Bozuldu

zarar tehlikesi istihkak davası korkutma ikrah müzayaka istihkak
Denkleştirme tazminatı

2021/6454 E. 2022/3533 K.
Bozuldu
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı

2020/2505 E. 2022/2800 K.
Bozuldu

ibrazdan kaçınma hmk 222 ticari defter ibrazı aleyhe delil mazeret delil değerlendirmesi
Temsil yetkisinin sona ermesi

2020/2358 E. 2022/2799 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

temsil yetkisinin sona ermesi yetkisiz temsil objektif özen yükümlülüğü temsil yetkisi bankacılık işlemleri bankacılık işlemi
İtirazın iptali

2021/5928 E. 2022/2616 K.
Bozuldu

irsaliyeli fatura cari hesap ekstresi imza incelemesi irsaliye itirazın iptali davası ilamsız icra takibi
İstirdat

2021/1360 E. 2022/3379 K.
Bozuldu

komisyon bedeli ödeme planı ticari faiz hakkaniyet genel kredi sözleşmesi komisyon
Ttk 122

2020/5952 E. 2022/2986 K.
Bozuldu

ttk 122 denkleştirme (portföy) tazminatı sözleşmenin feshi hmk 353(1)b-2 istinaf yoluna başvurulabilirlik
Tazminat

2020/5477 E. 2022/2637 K.
Bozuldu

olağan fesih ttk 122 müşteri çevresi denkleştirme (portföy) tazminatı tek satıcılık sözleşmesi sözleşme serbestisi
Acentelik/tek satıcılık bulunmayan bayilikte denkleştirme tazminatı koşullarının oluşmaması

2020/7805 E. 2022/2873 K.
Onandı

Satıcının kendi nam ve hesabına hareket ettiği dağıtım/bayilik ilişkisi acentelik değildir; münhasır bölge fiilen uygulanmıyorsa tek satıcılık da yoktur ve acenteliğe ilişkin denkleştirme hükümleri uygulanmaz. Ayrıca satıcı ilişki boyunca mutad olandan fazla menfaat sağlamışsa denkleştirme hakkaniyete aykırı olur ve müşteri kitlesini kendi çabasıyla oluşturduğunu ispatlayamayan satıcı tazminata hak kazanamaz. Sözleşmenin usulünce yenilenmeyeceğinin bildirilmesi kişilik haklarına saldırı sayılmaz.

denkleştirme (portföy) tazminatı acentelik tek satıcılık münhasırlık manevi tazminat kişilik hakları
Sigorta tazminatı

2020/7066 E. 2022/1499 K.
Bozuldu

milletlerarası yetki itirazı ttk 105/2 milletlerarası yetki yabancılık unsuru yetki şartı yetki sözleşmesi
Hmk 200

2020/5525 E. 2022/598 K.
Kısmen onandı, kısmen bozuldu

hmk 200 ticari defter ibrazı yemin deliline dayanma yemin teklifi yemin delili yazılı delil
Hmk 357

2020/1634 E. 2022/1742 K.
Bozuldu

hmk 357 çelişkili davranış yasağı denkleştirme (portföy) tazminatı usulden ret tahkim itirazı haklı nedenle fesih
Ticaret unvanına tecavüz

2020/6994 E. 2022/1112 K.
Bozuldu

ticaret unvanına tecavüz ticaret unvanının terkini ticaret unvanı terkin ilan haksız rekabet
Likit alacakta itirazın kısmen iptali ve kabul edilen kısım üzerinden icra inkar tazminatı

2020/5237 E. 2022/1470 K.
Onandı

İtirazın iptali davasında takip ve dava tarihinde mevcut olan bakiye asıl alacak üzerinden itiraz kısmen iptal edilip takip faiziyle devam ettirilir; alacak likit ise kabul edilen tutar üzerinden %20 icra inkar tazminatına hükmedilir, koşulları oluşmayan kötüniyet tazminatı istemi reddedilir.

itirazın iptali icra inkar tazminatı likit alacak kötüniyet tazminatı avans faizi