Dava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
182 karar
🌱 Mesele-tohumu: bu başlık mesele granülaritesine yakındır; Etap 2 mesele madenciliği buradan başlayabilir.
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açamaması
2025/181 E. 2025/178 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı, senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir; keşideci/hesap sahibi olup hamil sıfatı bulunmayan kişi bu davayı açamaz.
zayi nedeniyle iptal davasıhamil sıfatıkeşidecikıymetli evrakçek
-
Bonoda teminat iddiası ispatlanamazsa menfi tespit reddedilir
2022/630 E. 2025/127 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bonoda teminat kaydı bulunmaması ve teminat sözleşmesi ibraz edilmemesi halinde, kambiyo senedinin soyutluk (mücerretlik) prensibi gereği bononun teminat amacıyla verildiği iddiası davacı tarafça ispatlanmak zorundadır; aval veren de temel ilişkiye dayalı itiraz ve defileri ileri süremez. Açıklama içermeyen banka havaleleri ve çek ödemeleri mevcut bir borcun ödendiğine karine oluştursa da, bu ödemelerin belirli bir bono/senet bedeline mahsuben yapıldığı ayrıca ispatlanmadıkça borcun sona erdiği kabul edilemez. İhtiyati tedbir kararı bulunmadan İİK 72/4…
menfi tespitistirdatbonoavalkambiyo senedinde soyutluk (mücerretlik) prensibihukuki yarar
-
Çek istirdadı davasında arabuluculuk dava şartı aranamaz
2025/61 E. 2025/84 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
TTK 792. madde uyarınca açılan çek istirdadı davası, konusu bir miktar para alacağı olmadığından TTK 5/A maddesindeki zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi değildir. Dava sürecinde terditli olarak ileri sürülen çek bedelinin istirdadına ilişkin talep de, esas talep olan çekin istirdadı isteminin kabulüne bağlı olduğundan, bu terditli talebin varlığı da arabuluculuk dava şartını gerektirmez.
çek istirdadıarabuluculuk dava şartıterditli talepusulden retTTK 5/A
-
Yabancı unsurlu çekte vasıflandırma TTK'ya göre yapılır, görev mutlak ticari davadır
2024/2017 E. 2024/2006 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yabancı unsurlu bir çeke bağlı uyuşmazlıklarda Türk hâkimi öncelikle vasıflandırma sorununu Türk hukukuna, yani TTK'nın ilgili hükümlerine göre çözmelidir. Bu vasıflandırma sonucunda uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen bir çeke dayandığı tespit edilirse, dava tarafların tacir sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme buna göre belirlenmelidir; bu husus gözetilmeden verilen görevsizlik kararı hukuka aykırıdır.
vasıflandırma sorunukanunlar ihtilafımutlak ticari davayabancılık unsurumüteselsil sorumlulukihtiyati haciz
-
Yargılama sırasında davacının vefatı nedeniyle taraf teşkili eksikliği
2022/1042 E. 2024/1942 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Yargılama sırasında (istinaf incelemesi dahil) taraflardan birinin ölmesi halinde, taraf ve dava ehliyeti dava şartı niteliğinde olduğundan bu husus yargılamanın her aşamasında resen gözetilir; ölen tarafın vekiliyle vekalet ilişkisi kural olarak sona erdiğinden, mirasçılar davaya katılıp taraf teşkili sağlanmadan verilmiş karar, ileri sürülen istinaf sebepleri incelenmeksizin kaldırılır ve dosya taraf teşkilinin sağlanması için ilk derece mahkemesine gönderilir.
taraf ve dava ehliyetidava şartıresen gözetmetaraf teşkilivekalet ilişkisinin sona ermesimenfi tespit davası
-
Çekte zayi nedeniyle iptal davasında aktif husumet ehliyeti
2024/2014 E. 2024/1965 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Zayi nedeniyle çek iptali davasında, çekin keşidecisi TTK 757-764 ve TTK 651/2 uyarınca bu davayı açma hakkına sahip değildir; bu hak senet üzerinde hak sahibi olan hamile/lehdara aittir. Çek imzalı ve kaşeli olarak kaybolduğu ileri sürülmüşse, TTK 680 kapsamındaki açık (eksik doldurulmuş) çek olarak değerlendirilemez ve lehdarın dava açma hakkı bulunduğu kabul edilerek ilanlar yaptırılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekir; keşidecinin husumet yokluğu gerekçesiyle lehdarın da davasının reddedilmesi hatalıdır.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetkeşidecilehdarhamilaçık çek
-
Çekte lehtar/ciranta olmayan kişinin aktif husumeti yoktur
2024/1873 E. 2024/1844 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle çek iptali davasını açabilmek için davacının çek üzerinde yetkili hamil sıfatına sahip olması gerekir; bu sıfat, lehtar olma veya lehtardan gelen usulüne uygun ciro yoluyla senet zilyetliğinin devri ile kazanılır. Çek üzerinde lehtar olmayan, kendisine ciro yapılmamış ve çek üzerinde hak sahibi olmadığını kendisi beyan eden kişi yetkili hamil sayılmaz ve çekle ilgili iptal talebinde bulunamaz; böyle bir davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekir.
zayi nedeniyle çek iptaliaktif husumetyetkili hamilzilyetlikcirokıymetli evrak
-
Çek hesabı sahibinin hamil olmaması nedeniyle iptal davasında hukuki yarar yokluğu
2024/1915 E. 2024/1828 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın (çekin) iptalini isteme hakkı, TTK 651/2 ve TTK 757-764 hükümleri uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir; çek hesabı sahibi/keşideci bu davayı açma hakkına sahip değildir. Çek, TTK 780-781'de belirtilen zorunlu unsurları (özellikle kayıtsız şartsız bedel havalesi ve keşide tarihi/yeri, imza) taşımadan henüz keşide edilmemiş ve hamile teslim edilmemiş boş bir yaprak ise kambiyo vasfını haiz olmadığından kıymetli evrak niteliğinde değildir ve bu haliyle zayi nedeniyle iptal davasına konu edilemez; keşidecinin…
zayi nedeniyle çek iptalihukuki yarardava şartıhamilboş çek yaprağıkambiyo vasfı
-
İcra kefaletinde şekil şartı yoksa kefalet geçersizdir
2022/87 E. 2024/1610 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
İcra dairesinde alınan kefalet beyanında, kefilin kendi el yazısıyla yazması gereken azami sorumluluk miktarı, kefalet tarihi ve müteselsil kefillik ifadesinin icra müdürü tarafından yazılması halinde, TBK 583'teki şekil şartları yerine gelmediğinden icra kefaleti geçersizdir; bu durumda kambiyo senedinde şeklen keşideci, ciranta veya avalist olmayan kişinin, geçersiz icra kefaletine dayalı takip yönünden borçlu olmadığının tespiti davası açmakta hukuki yararı bulunur. Buna karşılık, kambiyo senedinde şeklen taraf olmayan kişinin, o senet bakımından…
menfi tespiticra kefaletihukuki yararkambiyo senedimüteselsil kefaletkefalet sözleşmesinin şekli
-
Kabul beyanı sonrası arabuluculuk itirazının incelenemeyeceği ve vekalet ücreti oranı
2024/1608 E. 2024/1617 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Davalının aynı cevap dilekçesinde davayı kabul ettikten sonra arabuluculuk dava şartı itirazında bulunması halinde, kabul beyanı mahkemeye ulaşmakla hüküm doğurduğundan dava şartı itirazı artık incelenmez. Ödemelere rağmen icra takibine devam edilerek davanın açılmasına sebebiyet veren taraf, yargı gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olur. Ön inceleme tutanağı imzalanmadan davanın kabul edilmesi durumunda AAÜT 6. madde uyarınca vekalet ücreti tarifede belirlenen tutarın yarısı üzerinden takdir edilir; bu hususun hatalı uygulanması, yeniden yargılama…
menfi tespitkambiyo senediarabuluculuk dava şartıkabul beyanıAAÜTvekalet ücreti
-
Muhatap bankaya karşı çek bedeli davasında önceki müracaat şartı
2022/95 E. 2024/1561 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çekin muhatap bankası, çeki kusuruyla ödemediği gerekçesiyle doğrudan alacak davasına konu edilemez; alacaklının önce çekte imzası bulunan keşideci ve cirantalara karşı yasal yollara başvurup bu yolları tüketmesi ve buna rağmen çek bedelini tahsil edememiş olması gerekir. Bu koşul yerine gelmeden bankaya karşı açılan dava, zarar henüz gerçekleşmediğinden erken açılmış olur ve esastan değil usulden reddedilmelidir.
çekmuhatap banka sorumluluğuhukuki yolların tüketilmesierken açılan davausulden retzararın gerçekleşmesi
-
Yabancı para borcunda ödeme kurunun sözleşme hükmüne göre belirlenmesi
2022/181 E. 2024/1509 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasında yabancı para birimine endeksli bir ticari ilişkinin varlığı halinde, sözleşmede ödeme anında hangi kurun esas alınacağına dair açık bir düzenleme yoksa, tarafların fiilen uyguladıkları ve kayıtlarına yansıttıkları kur (örneğin TCMB alış kuru) esas alınır; sözleşmede fatura düzenlenirken esas alınacak kura ilişkin hüküm bulunması, ödeme anında da aynı kurun uygulanacağı anlamına gelmez. Sözleşmede aksine hüküm yoksa çekle yapılan ödemede kur farkının çek bedeline yansıtıldığı kabul edilir ve bu durum kur farkı talebini engellemez.…
kur farkı alacağıitirazın iptaliicra inkar tazminatıahde vefa ilkesiTCMB efektif alış kurudövize endeksli ticari ilişki
-
Çek bedeli istirdadında hukuki yarar bulunduğu, esas incelenmeden ret hatalı
2024/1334 E. 2024/1454 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Çeki tahsil eden hamile karşı çek bedelinin istirdadı istenirken, davacının davaya konu çeki bizzat ödemiş olması şart değildir; davacı çekin gerçek/yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri sürüyorsa, çek bedelini tahsil eden kişiden bu bedelin istirdadını talep etmekte hukuki yararı vardır; bu durumda dava, menfi tespit veya İİK 72 kapsamında bir istirdat davası olmadığı sürece, salt davacının ödeme yapmamış olması gerekçesiyle hukuki yarar yokluğundan reddedilemez.
çek istirdadıhukuki yararyetkili hamilmücerretlikkötüniyetli iktisapağır kusur
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma yetkisi yoktur
2024/1524 E. 2024/1377 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı bulunmamaktadır; bu hak TTK 651/2 ve 652 uyarınca senet üzerinde hak sahibi olan hamile aittir. Çek iptali davası yargılaması sırasında çekin bir hamil tarafından ibraz edilmesi halinde davacıya hamile karşı istirdat davası açması için süre verilmeli; istirdat davası açılırsa çek iptali davası konusuz kalır ve karar verilmesine yer olmadığına karar verilmelidir. Ödeme yasağına ilişkin ihtiyati tedbir, istirdat davası açıldıktan sonra o davaya bakan mahkeme tarafından değerlendirilir, çek…
çek iptalizayihasımsız davaistirdat davasıihtiyati tedbirödeme yasağı
-
Çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı yoktur
2024/1134 E. 2024/1059 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Zayii nedeniyle kıymetli evrak (çek) iptali davası açma hakkı, çeki elinde bulunduran meşru hamile aittir; çekin keşidecisi/hesap sahibi olan kişinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır. Keşideci, çek ileride ibraz edildiğinde hak talep eden hamile karşı İİK 72 uyarınca olumsuz (menfi) tespit davası açabilir. Ayrıca TTK 818/1-a,s bentleri atfıyla TTK 680. madde uyarınca, sadece keşidecinin imzasını taşıyan (bedel ve tarih boş) açık çek düzenlenmesi mümkündür ve bu haliyle de kıymetli evrak niteliğini taşır; eksiklikler ibraza kadar tamamlanabilir.
zayi nedeniyle çek iptalihasımsız davameşru hamilkeşideciaçık çekolumsuz (menfi) tespit davası
-
İptal edilen hakem kararına dayalı senet ve hisse devrinde menfi tespit
2022/528 E. 2024/953 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir hakem kararının mahkemece iptal edilerek bu iptalin temyiz incelemesinden geçmek suretiyle kesinleşmesi halinde, iptal edilen hakem kararı kapsamında keşide edilen kambiyo senetleri ve hakem kararı doğrultusunda tedbiren yapılan şirket hissesi devri, hukuki dayanaklarını kaybeder; senetlerden dolayı borçlu tutulma söz konusu olamaz ve devredilen hisselerin iadesi gerekir. Derdestlik itirazında, dayanılan önceki davada açılmamış sayılma kararı verilmişse, bu kararın kesinleşmesi aranmaksızın derdestlik itirazı reddedilir; zira açılmamış sayılma…
menfi tespithakem kararının iptaliderdestlikdavanın açılmamış sayılmasıtahkim ilk itirazıteminat senedi
-
Bonodan kaynaklanan alacak davasında görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir
2024/798 E. 2024/815 K. ·
Alacakkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bonodan (kambiyo senedinden) kaynaklanan alacak davaları, TTK'nın 4. maddesi uyarınca mutlak ticari dava niteliğinde olup, bu davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Mutlak ticari davalarda, davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların tacir olması veya aralarında ticari ilişki bulunması şartı aranmaz; TTK 4/1'de sayılan işlerden olması yeterlidir.
mutlak ticari davanispi ticari davagörevdava şartıbonokambiyo senedi
-
Tüzel kişiliği sona eren/tasfiye halindeki davalıya usulsüz tebligat nedeniyle kaldırma
2024/573 E. 2024/835 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Davalı olarak gösterilen tüzel kişilerin ticaret sicil kaydına göre merkez nakli, iflasın kapatılması suretiyle tüzel kişiliğin sona ermesi veya tasfiyeye girmesi hâllerinde, yargılamanın bu durumlara uygun taraf teşkili sağlanmadan (doğru adrese/tasfiye memuruna tebligat yapılmadan) sürdürülmesi usule aykırıdır; taraf ve dava ehliyeti dava şartı olduğundan bu eksiklik istinaf sebebi olarak ileri sürülmese de mahkemece re'sen gözetilir ve kararın kaldırılmasını gerektirir. Ayrıca üst derece mahkemesinin önceki kaldırma ilamında işaret ettiği bir hukuki…
taraf teşkilidava şartıtüzel kişiliğin sona ermesitasfiye memurutebligat usulüihya
-
Bono bedelinde yazı-rakam çelişkisi, sıfır eksikliği hayatın olağan akışına aykırıdır
2021/1897 E. 2024/684 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)
Bir bononun miktar hanesindeki rakam ile yazı kısmındaki bedel arasında fark bulunması hâlinde TTK 676/1 uyarınca yazı ile gösterilen bedel esas alınır; ancak bu kural senette tahrifat bulunmaması koşuluna bağlıdır ve düzenleme tarihindeki para değeri göz önüne alınarak yazı kısmındaki ibarenin gerçek iradeyi yansıtıp yansıtmadığı hayatın olağan akışı ölçütüyle denetlenir; imzasına itiraz edilen belgelere dayanılarak hüküm kurulmadan önce imza incelemesi yaptırılması gerekir; dava öncesinde takip alacağının kısmen temlik edilmiş olması hâlinde, menfi…
menfi tespit davasıkambiyo senedi (bono)TTK 676/1 yazı-rakam üstünlüğü kuralıtahrifatalacağın temlikihusumet (pasif taraf sıfatı)
-
Kur farkı alacağı için TL çekin kabulünden sonra kur farkı istenemez
2021/2127 E. 2024/613 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Taraflar arasındaki ticari ilişki yabancı para cinsinden olsa ve alacaklı kural olarak kur farkı talep edebilecek olsa bile, alacaklının alacağın tahsili için borçlu tarafından verilen Türk Lirası bedelli bir çeki ödeme vasıtası olarak teslim alması halinde, bu aşamadan sonra ayrıca kur farkı talep edemeyeceği kabul edilir. Ayrıca, bir davanın açılmasından sonra açılıp esasa girilmeden önce (örneğin arabuluculuk dava şartı eksikliğinden usulden reddedilerek) kesinleşen ikinci bir dava, ilk dava yönünden derdestlik oluşturmaz; icra dosyasına itiraz…
kur farkıderdestlikihtirazi kayıtistirdatarabuluculuk dava şartıçek
-
Yetkisiz temsille imzalanan protokolün çek borcunu yenilemediği
2021/1248 E. 2024/611 K. ·
İtirazın iptalidiğer
Bir tüzel kişinin çift imza ile temsil edilmesi gerektiği hâllerde, yetkili temsilcilerden yalnızca birinin imzasıyla düzenlenen ve tüzel kişinin aleyhine sonuçlar doğuran bir protokol/borç yenileme sözleşmesi, ilgili tüzel kişiyi bağlamaz; söz konusu protokolün varlığı, protokol gereği verildiği ileri sürülen senetlerin taraf ticari defterlerinde protokol tarihinden önce veya hiç kayıtlı olmaması, iadesi kararlaştırılan kıymetli evrakın fiilen alacaklı elinde kalması gibi olgularla desteklenmiyorsa borç yenilenmemiş sayılır ve asıl alacağa ilişkin…
yetkisiz temsilçift imza ile temsilborcun yenilenmesiprotokolkambiyo senediitirazın iptali
-
Kargoda kaybolan çekte lehtarın hukuki yararı bulunmadığı
2023/2030 E. 2024/566 K. ·
Kıymetli evrak iptali / Zayiistinaf başvurusunun esastan reddi
Emre yazılı bir senet (çek) niteliğindeki kıymetli evrakta lehtarın hak sahibi ve hamil sayılabilmesi için, düzenleyen ile lehtar arasında zilyetlik anlaşması yapılmış ve senet zilyetliğinin fiilen lehtara geçirilmiş olması gerekir. Senet, düzenleyen tarafından gönderilirken lehtara ulaşmadan (örneğin kargoda) kaybolmuşsa, lehtar zilyetliği iktisap etmediğinden hak sahibi olamaz; bu durumda henüz hamil sıfatını kazanmamış olan lehtarın, TTK 818/1-s atfıyla 757 vd. hükümleri çerçevesinde çekin zayi nedeniyle iptalini istemekte hukuki yararı bulunmaz.
-
Çek istirdadı davasında yetkili hamillik ve son hamile husumet
2021/1611 E. 2024/473 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Çek istirdadı davasında (TTK 792) davacı; çekin yetkili hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötüniyetle veya ağır kusurla iktisap ettiğini ispat etmek zorundadır; çeki elinde bulunduran davalının çeki edinme nedenini açıklama mecburiyeti bulunmayıp aksi kabul çekin mücerretlik vasfını ortadan kaldırır. Çek üzerinde cirosu bulunmasa da tarafların ticari defter ve kayıtları ile aralarındaki açık hesap ilişkisi ve teslim tutanağı gibi delillerle davacının çeki ticari ilişki kapsamında elde ettiği ve yetkili hamil…
çek istirdadıyetkili hamillikciro silsilesikötüniyetağır kusurpasif husumet ehliyeti
-
Kur farkı alacağı TL cinsinden doğar; döviz olarak talep edilemez
2021/1600 E. 2024/337 K. ·
İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Taraflar arasındaki sözleşmede satışın yabancı para (USD) cinsinden yapıldığı ve TL çeklerle yapılan ödemelerin tahsil tarihindeki döviz kuru üzerinden değerlendirileceği açıkça kararlaştırılmışsa, alacaklının bu çekleri çekincesiz kabul etmiş olması kur farkı talep hakkını ortadan kaldırmaz; borçlu vadesinde ödediği TL çekler nedeniyle TBK 99/1 uyarınca seçim hakkını kullanmış sayılır ve alacaklıya seçim hakkı geçmez. Ancak kur farkı alacağı, döviz cinsinden doğan asıl alacaktan bağımsız olarak ödeme tarihindeki kur farkından kaynaklanan ve nitelik…
kur farkı alacağıTBK 99 seçim hakkıaynen ödemeitirazın iptaliusulüne uygun takip şartıdövize endeksli ticari ilişki
-
Çek istirdadı davasında ihtiyati tedbir talebi ve yaklaşık ispat
2023/2405 E. 2024/274 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun kabulü ve ilk derece kararının kaldırılması
Kambiyo senetleri illetten mücerret olsa da, ihtiyati tedbir talebinin yaklaşık ispat koşulu değerlendirilirken davanın başlangıç aşamasında her zaman kesin belge/rapor temin edilemeyebileceği ve ceza soruşturmasındaki beyanlar ile karşı tarafın cevap dilekçesindeki kabulleri gibi somut olay özellikleri dikkate alınmalıdır. İstirdat davasında, menfi tespit davasından farklı olarak davacı kıymetli evrak üzerinde hak iddia ettiğinden, gerçek hamil olduğunu ileri süren istirdat davacısı, icra takibi konusu bedelin hamil-alacaklıya ödenmemesi yönünde…
ihtiyati tedbiristirdat davasıyaklaşık ispatilletten mücerretlikgerçek hamilicra veznesine yatırılan bedel
-
Aktif husumet yokluğu: çekin başkası namına ödenmesi
2024/21 E. 2024/262 K. ·
Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddi
Bir çekin karşılıksız çıkması nedeniyle doğan borca mahsuben üçüncü bir kişi tarafından yapılan ödeme (çek verme veya EFT yoluyla), eğer bu ödeme asıl çek keşidecisinin borcunun tasfiyesine yönelikse, ödemeyi yapan üçüncü kişi çek keşidecisi olmadığı, ciro zincirinde yer almadığı ve çekten sorumlu tutulamayacağı için, ödediği bedelin istirdadını (çekin kendisine iadesini) talep etme hakkına (aktif husumete) sahip değildir; ödeme, ödemeyi yapan kişi adına değil, borçlu keşideci namına yapılmış sayılır.
-
Alacaklının talep etmediği bono bakiyesinde menfi tespitte hukuki yarar yokluğu
2021/937 E. 2024/173 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Alacaklının kısmi icra takibinde talep etmediğini ve talep etmeyeceğini açıkça beyan ettiği bono bakiyesi yönünden, borçlunun açtığı menfi tespit davasında hukuki yarar bulunmaz; bu husus dava şartı olarak yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Ayrıca menfi tespit davası (maddi hukuk incelemesi) ile icra hukuk mahkemesindeki borca itiraz davası (takip hukuku incelemesi) arasında derdestlik oluşmaz; ödeme emrine itiraz edilmeyip kesinleşmesi de borcun maddi hukuk yönünden ikrarına karine oluşturmaz.
menfi tespit davasıhukuki yarardava şartıderdestlikkambiyo senedikısmi icra takibi
-
Keşideciye geriye ciro edilen çekte kambiyo vasfının kaybı
2022/1964 E. 2024/134 K. ·
Menfi tespit / İstirdatkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir çek, hamil sıfatıyla lehdardan ciro edilen kişi tarafından ibraz süresi geçirildikten sonra, geriye ciro yapılmaksızın keşideciye iade edilir ve keşideci tarafından keşide tarihi değiştirilerek yeniden tedavüle çıkarılırsa, ilk tedavül zincirinde yer alan ve keşideciye iade anında sorumluluğu sona eren önceki hamil (ciranta), yeniden tedavüle çıkarılan bu çek nedeniyle sonradan hamil olanlara karşı borçlu tutulamaz; bu husus senet metninden anlaşılabilir olduğundan sonraki hamillere karşı da ileri sürülebilir.
menfi tespitkambiyo vasfıgeriye ciroibraz süresikeşide tarihinde tahrifatalacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi
-
Kefillerin temerrüt tarihi, kambiyo takibine itiraz tarihine göre belirlenir
2020/1161 E. 2023/1992 K. ·
Alacakkaldırma ve esas hakkında yeniden hüküm
Bir kredi/kefalet alacağı davasında, kredi borçlusu asıl borçlunun temerrüdü kendisine usulüne uygun tebliğ edilen hesap kat ihtarı ile belirlenir; ancak müteselsil kefillere ayrıca hesap kat ihtarı tebliğ edilmemişse ve kefiller hakkındaki kambiyo takibine borca itiraz davası açtıkları tarih tespit edilebiliyorsa, kefillerin temerrüt tarihi bu itiraz tarihi olarak kabul edilir; kefiller bu tarihe kadar yalnızca akdi faizden, bu tarihten sonra ise temerrüt faizinden sorumlu tutulur. Alacağın temlik sözleşmesi kapsamı belirli kalemlerle…
genel kredi sözleşmesimüteselsil kefalethesap kat ihtarıtemerrüt tarihialacağın temlikiaktif taraf ehliyeti
-
İcra hukuk mahkemesi kararının kesin hüküm oluşturmaması
2021/751 E. 2023/1870 K. ·
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddi
İcra hukuk mahkemesinde açılan yetki itirazının kaldırılması davasından, takip veya takip konusu alacaktan feragat edilmeksizin sadece o davadan feragat edilmesi, sonradan yetkili icra dairesinden gönderilen ödeme emri üzerine açılan itirazın iptali davasında kesin hüküm oluşturmaz; çünkü icra hukuk mahkemesi kararları istisnalar dışında takip hukukuna ilişkin olup maddi hukuk anlamında kesin hüküm teşkil etmez. Ayrıca, sözleşmede öngörülen teslim yükümlülüğüne uyulmamasından kaynaklanan zarar iddiası, alıcının basiretli bir tacir olarak öngörülebilir…
itirazın iptalikesin hükümicra hukuk mahkemesi kararlarının hukuki niteliğiferagatbasiretli taciricra inkar tazminatı