İtirazın iptali davasında takip talebiyle borç sebebi bağlılığı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/1002

KARAR NO 2025/1176

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/04/2025

NUMARASI 2024/811 Esas - 2025/304 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 21/10/2024

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin mermer alışverişi neticesinde ... Bankası'na ait, numarası ... keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 30.06.2024 olan, ...emrine düzenlenen,keşidecisi davalı olan 240.000-TL bedelli çekin müvekkiline gönderildiğini, müvekkilinin bu satıma ilişkin 10.05.2024 tarihli fatura düzenlediği, müvekkilinin anlaşılan miktarda malı nakliyeci ... ile karşı tarafa gönderdiği, müvekkilinin kendisine gönderilen çeki daha sonra ...'e cirolayıp teslim ettiği ... bankaya ibraz ettiğinde çekin sahte olduğunun anlaşıldığı, müvekkilinin dolandırıldığı, karşı tarafa ulaşılamadığı, müvekkilinin alacağının tahsili için davalı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline, davalı aleyhine %20 oranda icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin izni bilgisi rızası ve onayı dışında davaya konu (sahte) çek bir takım ticari işlerde kullanılmışsa da müvekkilinin bu ticari işlemlerin tarafı olmadığını, iş bu dava ile ilgili çek hakkında bilgi sahibi olduğunu, çekin bankaya ibraz edildiğinde çekin sahte çek olabileceği değerlendirilmesi ile banka tarafından ödeme yapılmadığını, ilgili çekin müvekkili firma yetkilisinin eli ürünü olmadığı gibi açılan savcılık soruşturmasının devam ettiğini,... Bankası'na ait, numarası ... seri nolu çekin görüntüsü ve çekle ilgili bilgilerin istenmesi gerektiğini, çek bilgisinin ilgili bankadan sorulduğunda çekin daha önce kullanılıp kullanılmadığı hususlarında bilgi sorulması halinde, çekin müvekkilinin eli ürünü olmadığının anlaşılacağını, davacının çeki kendilerine veren firma hakkında ya takip başlatmadığı, ya da takibe itiraz ettiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının 240.000-TL tutarında mermer cinsi emtiayı dava dışı ... Şti.'ye sattığı ve bu satış için alıcıya 10/05/2024 tarihli 240.003,00-TL bedelli fatura düzenlediği,satım karşılığı alıcıdan davalı tarafından keşide edilen 30/06/2024 tarihli, lehdarı ... Ltd., seri numarası ... olan 240.000-TL bedelli çeki teslim aldığı, davacının teslim aldığı çeki ciro ettiği, ciranta tarafından bankaya ibraz edilen çekin sahte olduğundan ödeme yapılmadığı, huzurdaki dava itirazın iptali davası olmakla takiple sıkı sıkıya bağlı olduğu, bu hususun itirazı iptali davalarına özgü özel dava şartı niteliğinde olduğu,taraflar arasında ticari ilişki olmadığı, çeki alıcının cirosu ile aldığı, takip talebi ve ödeme emrinde takip dayanağı olarak "mermer alım satımından kaynaklanan alacağın tahsili" kaydı bulunduğu, bu hali ile itirazın iptali davası takibe sıkı sıkıya bağlı olarak görüleceğinden davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemece davanın reddine gerekçe olarak ise davalının işbu davada pasif husumetinin bulunmadığı belirtildiğini, müvekkilinin eline ulaşan çek Handan Madencilik emrine düzenlendiğini, düzenleyeni ... Ltd. Şti. Olan bir çek olduğunu, müvekkilinin hem mermerleri göndermiş hem de ödemesini alamadığını, müvekkilinin dolandırıldığını, işbu halde daha ilk celseden davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, mahkemece yargılama ve araştırma yapılmalı, en azından işbu çekte adı geçen iki şirketin suç konusunda bir ortaklığının bulunup bulunmadığı yönünde savcılık tarafından bir karar verilinceye değin savcılık soruşturma dosyasının sonucunu bekletici mesele yapılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İİK’nın 42. Maddesi hükmü gereği ilamsız icra yolu ile takip yalnız para ve teminat alacakları için kabul edilmiştir. Bu takip yolunda alacaklının icra takibine başvurabilmesi için elinde mahkeme ilamına ihtiyacı olmadığı gibi, alacağın yazılı bir belgeye ya da senede dayandırılması zorunluluğu da yoktur.İlamsız takip talebinde bulunan alacaklı yaptığı takibin içeriğini ve alacağın kaynağını usulüne uygun olarak belirtmelidir.İtirazın iptali davasının konusu, icra takibine konu edilen alacaklar olup, davanın amacı ise itirazla duran takibin devamını sağlamaktır. İtirazın iptali davası, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir.Davalı borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da bu dava içinde ancak cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır.Eğer cevap süresi içinde davalı/borçlu diğer itirazlarını ileri sürmezse mahkeme bunları kendiliğinden göz önüne alamaz, takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapmak durumunda kalır.Davanın takibe bağlılığı alacağın miktarı bakımından söz konusu olduğu gibi alacağın kaynağı bakımından da geçerlidir.

itirazın iptali davaları icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğundan, alacaklının takipte dayandığı belgeler dışında başka belgelere göre alacağın tespit edilmesi bu davada mümkün değildir.Somut olayda icra takip talebi ve ödeme emrinde; "mermer alım satımından kaynaklanan alacağın tahsili" ibaresi yazılı olup, mermer alım-satımı ilişkisine davalı taraf değildir. Ayrıca; İİK'nın 58 ve 60 ncı maddesi gereğince borcun sebebi gösterilmesi zorunludur.Bu zorunluluk kapsamında dava dilekçesinde ilamsız takibin başlatılmasının sebebinin davalının keşidecisi olduğu çekin sahte çıkması olduğu açıklanmasına rağmen takip talebinde ve ödeme emrinde bu husus belirtilmemiştir. Kambiyo senetlerinin ciro kabiliyeti olduğu gözetildiğinde keşideci tanzim ettiği evrakın kimin elinde olduğunu hangi iş için ciro edildiğini bilebilecek durumda değildir.

Davacı dava dilekçesinde yazdığı hiç bir sebebi icra takip talebine yazmamış olup dolandırıldığını ileri süren davacının haksız fiilden kaynaklanan alacağını da ilamsız icra takibinde isteyebilecek ise de ilamsız takipte "mermer alım satımına dayandırdığı" takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olduğu alacağı için başlattığı takibe itirazın iptali davasında davanın bu sebeple reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay HGK nın 08.03.2022 tarihli ve 2019/(19)11-718 esas, 2022/274 karar sayılı;

11. 02.2020 tarihli ve 2017/19-2076 esas, 2020/117 karar sayılı ilamları) Açıklanan sebeplerle; davacı açtığı itirazın iptali davasında icra takibinde gösterdiği -borcun sebebi-ile bağlı bulunduğu, borcun sebebinin doğru gösterilmediği belirlenmekle karara yönelik istinaf nedeni yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.14/07/2025