Tebligat yapılmadan dosyanın işlemden kaldırılması ve açılmamış sayılma kararı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2024/1142 E. 2024/1057 K. · · İlk derece: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalHak düşürücü süreusul emsali
künye-çıkarımı: evrak zayi
Gerekçe özeti
Tensip zaptı hazırlanarak duruşma günü belirlenmiş olsa da bu duruşma günü taraflara usulüne uygun tebliğ edilmeden, gelen olmadığı gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırılmasına ve ardından yasal süresinde yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkının ve adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir; bu şekilde verilen açılmamış sayılma kararı kaldırılır ve dava yeniden görülmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilir.
Ele alınan sorunlar
Tebligat yapılmadan dosyanın işlemden kaldırılması ve buna bağlı açılmamış sayılma kararının hukuka uygunluğu → kabul
İddia: Davacı vekili, tensip tutanağı, duruşma gününü bildirir çağrı kağıdı ve duruşma zaptının tebliğ edilmediğini, gerekçeli kararı e-tebliğ ile öğrendiğini, ön inceleme ve tahkikat duruşmasının kanuna uygun yapılmadığını, hukuki dinlenilme hakkının ve HMK m.139'un ihlal edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: HMK 150. maddesine göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş taraflar duruşmaya gelmez veya davayı takip etmeyeceklerini bildirirlerse dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. Somut olayda tensip zaptı hazırlanmış ancak duruşma günü davacıya tebliğe çıkarılmadan dosyaya konulmuş, UYAP sisteminde ve dosya içerisinde tebligat parçası ve tebliğ mazbatası bulunmadığı anlaşılmıştır. Duruşmaya taraflara tebligat çıkmadığı halde gelen olmadığından bahisle dosya işlemden kaldırılmış, üç aylık yasal süre içinde yenilenmediğinden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davanın taraflarına duruşma günü bildirilmeden açılmamış sayılmasına karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ve buna bağlı olarak Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir. Tensip zaptı hazırlanıp duruşma günü verildikten sonra taraflara tebligat yapılmadan davanın işlemden kaldırılıp yenilenmediğinden bahisle açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tensip zaptı ile belirlenen duruşma gününün taraflara tebliğ edilmemesi halinde, tebligat yapılmaksızın dosyanın işlemden kaldırılamayacağı ve buna bağlı olarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilemeyeceği yönünde genel bir ilke ortaya koymaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- HMK 150/5 uyarınca işlemden kaldırılan dosyanın üç aylık yasal süre içinde yenilenmemesi halinde dava açılmamış sayılır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
dosyanın işlemden kaldırılması↗ davanın açılmamış sayılması↗ hukuki dinlenilme hakkı↗ tensip zaptı↗ tebligat↗ adil yargılanma hakkı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2024/1142
KARAR NO 2024/1057
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 05/06/2024
NUMARASI 2023/629 Esas - 2024/375 Karar
DAVA
Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/07/2024
Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili banka müşterisi ... tarafından müvekkil Banka'ya tahsile verilen 1 adet çekin, tahsil işlemleri sırasında kaybolduğunu, bu nedenlerle dava konusu kayıp çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilmesini ve çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı tarafından açılan iş bu davanın 21/02/2024 tarihinde işlemden kaldırıldığı, işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç aylık yasal süre içinde yenilenmediği gerekçesiyle HMK 150/5 maddesi uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, dava açıldıktan sonra yerel mahkeme tarafından herhangi bir şekilde tensip tutanağı, duruşma gününü bildirir çağrı kağıdı, duruşma zaptı vs. tebliğ edilmeksizin duruşma açıldığını, gerekçeli kararın 28.06.2024 tarihinde müvekkilinin kep adresine e-tebliğ edilmesinden sonra karardan gördükleri kadarıyla 21.02.2024 tarihli duruşmada dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, ön inceleme ve tahkikat duruşması kanuna uygun yapılmadan verilen karar usule ve kanuna aykırı olduğunu, hukuki dinlenilme hakkının ve HMK m.139'un açık ihlali olduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Mahkemece 21/04/2024 tarihli duruşmada, davacının duruşmada hazır bulunmadığından dava dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve yasal süre içinde yenilenmeyen davanın açılmamış sayılmasına karar vermiştir.HMK.'nın 150. maddesine göre; "(1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez.Somut olayda;
mahkemece 04/10/2023 tarihinde tensip zaptı hazırlandığı, hazırlanan tensip zaptı ve duruşma günü davacıya tebliğe çıkarılmadan dosya içerisine konulduğu, yapılan araştırma sonucunda UYAP sisteminde ve dosya içerisinde tebligat parçası ve tebliğ mazbatası bulunmadığı anlaşılmaktadır.21/02/2024 tarihli celsede davanın taraflarına bir tebligat çıkmadığı halde gelen olmadığından bahisle dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, 3 aylık yasal süre içerisinde dava yenilenmediğinden bahisle 05/06/2024 tarihinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davanın taraflarına duruşma günü bildirilmeden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkının ve bu itibarla Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir.
İlk Derece Mahkemesi'nce, tensip zaptı hazırlanıp duruşma günü verildikten sonra, taraflara tebligat yapılmadan davanın işlemden kaldırılıp yenilenmediğinden bahisle açılmamış sayılmasına karar vermesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/06/2024 Tarih 2023/629 Esas 2024/375 Karar sayılı kararın HMK'nin 353(1)a-5 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine"Yatırılan 427,60-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/07/2024
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/41869 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi