Keşide edilmeden kaybolan çekte keşidecinin ihtiyati tedbir talebi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/1859 E. 2025/2128 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Keşide edilmeden kaybolan çek yaprağı henüz kıymetli evrak vasfı kazanmadığından, keşidecinin bu çeke ilişkin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmaz; çek doldurulup ele geçirilse dahi talep eden taraf keşidecisi sıfatına gireceğinden aynı sonuç geçerlidir ve ancak hasımlı bir menfi tespit davası ile durum ileri sürülebilir. Bu koşullarda çekin tedavülünün engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebi, davanın esası bakımından yaklaşık ispat şartını karşılamadığından reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Keşide edilmeden kaybolan çek yaprağına ilişkin ihtiyati tedbir talebinin koşulları → ret
İddia: Çek yapraklarının doldurulması halinde müvekkilinin önlenemez zararlara maruz kalacağı, HMK 389 vd. maddelerindeki tüm koşulların sağlandığı ileri sürülerek kararın kaldırılıp ihtiyati tedbir isteminin kabulü istenmiştir.
Gerekçe: TTK 651 ve TTK 818/s bendi yollamasıyla TTK 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali davalarında dava açma yetkisi hamile aittir; keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Çek yaprağı keşide edilmeden kaybolduğundan kıymetli evrak vasfı taşımamaktadır; çek ele geçirilip doldurulsa dahi talep eden taraf bu durumda çekin keşidecisi konumuna geçeceğinden, bu halde de iptal davası açması mümkün değildir; ancak hasımlı görülecek menfi tespit davasında çekin kaybolduğu ileri sürülebilir. İhtiyati tedbir taleplerinde davanın esası bakımından haklılığın yaklaşık ispatı gerekir. Boş olarak kaybedilmiş çekler kıymetli evrak vasfında olmadığından ve bu aşamada doldurulup doldurulmadığı belli olmadığından hasımlı bir menfi tespit davasına konu edilemeyeceği gibi, bu varsayımda çek keşidecisi olunacağından iptal davası açma hakkı da bulunmamaktadır. Çekin tedavülü mümkün olduğundan, bu aşamada davacının beyanlarına itibar edilerek çekin ödenmesinin engellenmesi talebinin yasal bir dayanağı yoktur. Bu nedenlerle HMK 389 maddesi uyarınca ihtiyati tedbire ilişkin koşullar oluşmamıştır. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Henüz keşide edilmeden kaybolan (boş) çek yapraklarının kıymetli evrak vasfı taşımadığı, bu nedenle keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının bulunmadığı ve çekin tedavülünün engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin davanın esası bakımından yaklaşık ispat koşulunu sağlamadığı yönündeki değerlendirme açısından emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali↗ kambiyo senedi vasfı↗ hamil↗ keşideci↗ menfi tespit davası↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/1859
KARAR NO 2025/2128
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/11/2025(D.İş Karar)
NUMARASI 2025/650 D.İş - 2025/697 Karar
İHTİYATİ TEDBİR
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/12/2025
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İhtiyati tedbir talep eden vekili; müvekkili şirkete ait ... Bankası AŞ Kemerburgaz Şubesinden alınan ... Seri numaralı 24.01.2025 basım tarihli keşide edilmemiş çek yapraklarının 10.10.2025 tarihinde kaybolduğunu, çek yapraklarının kötü niyetli kişilerin eline geçmesi halinde, bu çeklerin sonradan doldurularak piyasaya sürülmesi ihtimalinin yüksek olduğunu, çekin ibrazında banka tarafından ödenmemesi bakımından çek yaprakları ile ilgili ivedi olarak tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.Mahkemece; TTK'nın 651 ve TTK 'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile ait olup, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmadığı, çek yaprağının keşide edilmeden kaybolduğu,kıymetli evrak vasfı bulunmadığı çek ele geçirilerek doldurulsa dahi talep eden tarafın çekin keşidecisi konumuna geçeceği, bu halde dahi talep eden tarafın çeke ilişkin olarak iptal davası açmasının mümkün olmadığı, ancak hasımlı görülecek menfi tespit davasında çekin kaybolduğunu ileri sürülebileceği, bu nedenlerle HMK 389.
Madde uyarınca ihtiyati tedbire ilişkin koşulların oluşmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar verilmiştir.İhtiyati tedbir talep eden vekili; çek yapraklarının doldurulması halinde müvekkilinin önlenemez zararlara maruz kalacağını HMK'nın 389 vd maddelerinde öngörülen tüm koşulların sağlandığı gerekçesi ile kararın kaldırılarak ihtiyati tedbir isteminin kabulüne karar verilmesini istemiştir. Talep eden vekilinin atıf yaptığı 2015/681 esas, 2015/6.000karar sayılı ilamı; esas defterine kayıt ile ilgili olup, ihtiyati tedbir taleplerinde davanın esası bakımından haklılığın yaklaşık ispatı gerekir. Boş olarak kaybedilmiş çekler kıymetli evrak vasfında olmadığı gibi bu aşamada doldurulduğu belli olmadığından hasımlı bir menfi tespit davasına konu edilemeyeceği gibi;
bu varsayımda çek keşidecisi olacağından iptal davası açma hakkı da bulunamamaktadır. Çekin tedavülü mümkün olduğundan bu aşamada davacının beyanlarına itibar edilerek çekin ödenmesinin engellenmesi talebinin yasal bir dayanağı yoktur. Bu gerekçeyle talebin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan ihtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:
İhtiyati tedbir talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,İhtiyati tedbir talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/12/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/286958 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi